Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12623 K.2023/169

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince ihalenin feshi isteminin reddi ile şikayetçi aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi borçlu şikayet dilekçesinde; Zazhan...A.Ş 'de bulunan 10.000 adet hissesinin satışının talep edildiğini, şirket değerinin tespitine dair icra dosyasında mevcut kıymet takdiri raporuna itiraz ettiklerini, mahkemece itirazlarının reddedildiğini, şirketin alacaklı sıfatını taşıdığı icra dosyalarının olduğunu, İstanbul 10.İcra Müdürlüğünün 2014/5065 Esas sayılı dosyasında şirketin 10.000.000 TL'den fazla alacağı bulunduğunu ancak bilirkişi tarafından bu husus dikkate alınmaksızın rapor düzenlendiğini, tek bir icra dosyasında dahi 10.000.000 TL'lik bir artış olduğu durumda hisse kıymetinin çok düşük kaldığını ve esaslı hata yapıldığını ileri sürerek ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet edilen alacaklı cevap dilekçesinde; borçlunun kıymet takdirine itiraz davasında İstanbul 10.İcra Müdürlüğünün 2014/5065 sayılı dosyasından hiç bir şekilde bahsetmediğini, davanın satışı sürüncemede bırakmak niyetiyle açıldığını belirterek davanın reddini ve davacının ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayetçi borçlu tarafından açılan kıymet takdirine itiraz davasının mahkemece kesin olarak reddine karar verildiği, satış ilanının şikayetçi vekiline elektronik tebliğ yolu ile tebliğ edildiği, satış ilanının tebliğ edildiği 31.05.2022 tarihinden itibaren 7 günlük sürede şikayet yoluna gidilmediği, davacının ileri sürüdüğü hususların fesih nedeni olmadığı gerekçeleri ile şikayetin reddine ve ihale bedeli olan 9.135.800,00 TL'nin %10' una karşılık gelen 913.580,00 TL para cezasına hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi borçlu kıymet takdiri raporunda 2020 yılına ait defter ve kayıtlar esas alınarak eksik inceleme yapıldığını, hesaplamaların 31.12.2020 tarihli bilançoya göre yapıldığı için hatalı olduğunu, aradan geçen 1 yıl içinde şirket öz kaynakları miktarında ciddi değişim gerçekleştiğini, 2021 yılında firmanın temlik ile devraldığı ve alacaklı sıfatını taşıdığı icra dosyalarının mevcut olduğunu, İstanbul 10.İcra Müdürlüğünün 2014/5065 sayılı dosyasında şirketin 10.000.000TL'den fazla alacağı bulunduğunu ancak bilirkişi tarafından bu husus dikkate alınmaksızın rapor düzenlendiğini, sözlü yargılama ve son savunma hakkı verilmeden hüküm kurulduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kamu düzeni yönünden yapılan incelemede ihalenin feshini gerektirir bir yön olmadığı, icra mahkemelerinin önlerine gelen uyuşmazlığı genel hükümlere göre çok daha hızlı ver seri olan takip hukuku kuralarına göre ve basit usulde yargılama yaparak çözen mahkemeler olduğu, bu nedenle sözlü yargılama usulüne ilişkin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı,

borçlu tarafından gerek Ankara 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/1488 esas sırasına kayden sunduğu dava dilekçesinde gerekse 04.12.2021 tarihli ilk bilirkişi raporuna karşı sunduğu 08.12.2021 tarihli itiraz dilekçesinde İstanbul 10.İcra Müdürlüğünün 2014/5065 esas sayılı dosyasından bahsetmediği, kıymet takdirinin kesinleştiği, ihale yapıldıktan sonra bu hususun fesih nedeni olarak dinlenemeyeceği, kıymet takdiri raporu üzerinden iki yıl geçmeden satışın gerçekleştirildiği gerekçeleri ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi borçlu şikayet ve istinaf dilekçesindeki iddialarını tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK md. 134, 7343 sayılı Kanun md. 27

3. Değerlendirme

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re' sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra Mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re' sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13.maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi’nin 10.11.2022 tarih ve 2022/1711 E. - 2022/1566 K sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

Ankara 12. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 20.09.2022 tarih ve 2022/749 E. - 2022/1004 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin iki numaralı bendinde yer alan “%10’u oranında 913.580,00 TL." ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ % 5’i ” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa' nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,