Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12716 K.2023/242

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine ve davacılar aleyhine %10 para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.

Kararın davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar dava dilekçesinde; dosya borçlusu olarak şahıslarına ait Sinanpaşa İlçesi Başkimse Köyü Patlak Mevkii 127 Ada 36 parsel ve yine Sinanpaşa İlçesi, Başkimse Köyü, Çayırlık Mevki, 112 ada, 8 parsel sayılı bağımsız bölümün ihalesinin 30.11.2021 tarihinde Sinanpaşa İcra Müdürlüğünce 2018/152 talimat sayılı dosyası ile yapıldığını, şikayet konusu yapılan ihaleye ilişkin eksiklik ve usulsüzlüklerin olduğunu; satış ilanında KDV oranı hakkında, KDV'den muaf olup olmadığı ve KDV ödenip ödenmeyeceğine dair tereddüt ve çelişki olduğu,

yeterli katılımın sağlanmamış olduğu ve katılım anında yeterli pey sürülmemiş olması nedeniyle de şahıslarına ait taşınmazın muhammen değerinin çok altında bedel ile ihale edildiğini, zarara uğradıklarını, İİK 126/3 maddesi gereğince ihtarın irtifak hakkı sahiplerine de yapılmış olduğunun yazılı olması gerekmekte olup kanun maddesi açık hükmüne göre de satış ilanında eksiklik bulunduğunun sabit olduğunu, ilanın yurt çapında yayınlanan bir gazetede yapılması gerektiğini,

borçluya ve tapu takyidatında yazılı ilgililere satış dosyasından gönderilen satış ilanının Tebligat Kanunu ve Tebligat Tüzüğünün ilgili maddeleri gereğince usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, taraflarına gönderilen ödeme emri, kıymet takdiri ve satış ihale gününü bildirir tebliğatların taraflarına ulaşmadığını, bütün tebligatların muhtarlığa yapıldığını, söz konusu satıştan hiçbir şekilde haberlerinin olmadığını, mernis adresine çıkartılan tebligat zarfının “açık mavi zarf” değilse, tebligatın usulsüz olduğunu, teb.kanunun 21/2 maddesi uyarınca yapılacak tebliğatların açık mavi renkli zarf ile yapılması zorunlu olduğunu,

oysa ki dosya içeriği incelendiğinde beyaz zarf olduğunun görüleceğini, 30.11.2018 tarihli ihalenin feshine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesinde davanın reddinin gerekmekte olduğunu, herhangi bir usulsülük bulunmadığını, tebligatların usulüne uygun şekilde yapıldığından davanın reddine ve para cezasına hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davacıların ihalenin feshi için ileri sürdükleri sebeplerin yerinde olmadığı, ihalenin de re'sen iptalini gerektirecek bir husus olmadığından, şikayetin reddi ile ihale bedellerinin %10'u oranında para cezasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar istinaf başvuru dilekçesinde; dava dilekçesinin tekrarlayarak, verilen kararın hukuka aykırı olması nedeniyle mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece verilen karara karşı davacılar tarafından sunulan istinaf dilekçesi ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme neticesinde; davacılar tarafından ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülen bir kısım iddiaların satışa hazırlık işlemlerine yönelik olduğunu, satışa hazırlık işlemlerinde usulsüz olduğu iddiasının ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülebilmesi için en geç satış ilanının tebliğinden itibaren bu hususların icra mahkemesinde şikayet konusu yapılmış olmasının gerektiğini,

ancak davacılar tarafından bu iddialar ile ilgili şikayet yoluna başvurulmadığı anlaşıldığından bu hususların ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülemeyeceğini, ilgililere satış ilanı tebliğ edilmediği veya usulsüz tebliğ edildiği iddiasının da ancak ilgilisi tarafından ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülebileceğini, taşınmazların vasıfları gözetildiğinde yapılan gazete ilanının yerinde olduğunu, davacılara satış ilanı tebliğinin bila tebliğ iade gelmesi üzerine mernis adreslerine mernis şerhi verilmek suretiyle TK'nın 21/2. maddesine göre satış ilanının davacılara usulüne uygun tebliğ edildiğini,

satış kararına uygun olarak ilanların gerçekleştirildiğini, elektronik ortamda ilanın yapıldığını, kıymet takdirinden itibaren 2 yıllık sürenin dolmadığını ihale bedellerinin taşınmazların muhammen bedellerinin yarısıyla satış masraflarını karşıladığını bu şekilde ihalenin feshini gerektiren bir sebebin bulunmadığı anlaşıldığından,

ilk derece mahkemesince şikayetin reddine karar verilmesinde ve ileri sürülen ihale sebepleriyle ihale bedelleri nazara alındığında ihale bedellerinin %10'u oranında para cezasına karar verilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığından ilk derece mahkemesi kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin dava ve takip dosyası içinde bulunduğu, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği,

bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddi gerektiği kanaatine varılarak belirtilen şekilde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar; dava dilekçesi ve istinaf dilekçesini tekrar ederek verilen kararın hukuka aykırı olması nedeniyle istinaf kararına karşı yasal süresi dahilinde temyiz kanun yoluna başvurduklarını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.İİK'nun ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27.maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder." hükmü getirilmiştir.

2. Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

3. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

4. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

5. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme 1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçilerin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

Yukarıda geçen yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçluların aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nun 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, şikayetçi borçluların temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının iki numaralı bendinde yer alan “%10 oranında” ibaresinin çıkartılarak yerine “%5'i oranında” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,