Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12932 K.2023/659

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilen aracın değerinin belirlenmesine ilişkin icra memur işlemini şikayet dosyasından verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesinin 04.11.2021 tarih ve 2021/599 E-2021/2710 K sayılı kararı kaldırılarak Manisa 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 19.01.2021 tarih ve 2020/427 E. - 2021/37 K. sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; şikayetin kısmen kabul kısmen reddi ile icra müdürlüğünce yapılan kıymet takdirinin iptaline, aracın değerinin 26.08.2020 tarihi itibari ile belirlenen 137.900,00 TL olarak belirlenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı alacaklı ve borçlular tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

İlk Derece Mahkemesi tarafından hüküm altına alınan ve davacı tarafça temyize konu edilen miktar 78.850,00 TL olup bu miktarın, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun ek 1 madde son fıkrası gereğince hükmün verildiği tarih itibarıyla verilen kararların kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar dava dilekçesinde; takip dosyasında 2012 model araç için yapılan kıymet takdirinin hatalı olduğunu, aracın son modelinin bugünkü 0 km. değerinin değil, 2012 model aynı özelliklere sahip aracın 0 km'de bugünkü değerinin tespit edilmesi gerektiğini, dava konusu aracın üretiminin durduğunu, kanuna göre yapılması gereken aracın kıymet takdirinin haciz günü olan 10.06.2016 tarihine göre belirlenmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda aracın rapor tarihindeki değerinin hesaplandığını, aracın takyidatlarından arındırılıp arındırılmadığının bilinmediğini belirterek, aracın kıymet takdirine itirazın kabulü ile doğru ve geçerli değerinin belirlenmesi için yeniden kıymet takdiri yaptırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların iddialarının mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, kıymet takdirinde hataya düşülmediğini, taşınmazın değerinin hesabı ve değere etki eden unsurların bilirkişi tarafından değerlendirilmesinin usul ve hakkaniyete uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2021 tarihli ve 2020/427 Esas, 2021/37 Karar sayılı kararıyla; şikayetin kabulüne, takip dosyasından şikayete konu aracın İİK'nın 24. maddesi uyarınca yapılan kıymet takdirinin iptaline, Mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, aracın değerinin 59.050,00 TL olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarih ve 2021/599 E-2021/2710 Karar sayılı kararıyla; hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime olanaklı olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 02.06.2022 tarihli ve 2021/12634 E,2022/6660K sayılı kararı ile; mahkemece; icra müdürlüğünce yapılan değer belirleme tarihindeki değerin hükme esas alındığı belirtilmiş olmasına karşın, raporun bu kısmı yerine takip dayanağı ilamın bozulmasından önceki icra emrinin tebliğine göre itiraz süresinin bittiği güne denk gelen 10.5.2016’daki değer nazara alınarak karar verilmesi isabetsiz olup, bilirkişi raporunun 26.8.2020 tarihli kısmına itibar edilerek şikayetin kısmen kabul kısmen reddi yönünde hüküm tesisi gerektiği gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yargılamaya devam edilmiş, mahkemece alınan raporda aracın icra dosyasındaki değer belirleme tarihindeki değerinin tabloya göre icra müdürlüğünün değer belirleme tarihine denk gelen miktarın 137.900,00 TL olduğu görülerek ve bilirkişi raporunun 26.8.2020 tarihli kısmına itibar edildiği gerekçesi ile şikayetin kısmen kabul kısmen reddi ile icra müdürlüğünce yapılan kıymet takdirinin iptaline, aracın değerinin 26.08.2020 tarihi itibari ile belirlenen 137.900,00 TL olarak belirlenmesine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı ve borçlular vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı vekili temyizinde; davanın yasal sürede açılmadığını usulden reddi gerektiğini, takibe konu aracın o km olarak bugün üretilmiş olması halinde edeceği değerin ilgili ticaret odasından sorularak değerinin tespiti gerektiğini, aracın üretiminin olup olmadığının sorulması gerektiğini, bilirkişi raporlarındaki çelişkiler giderilmeden karar verilmeyeceği davanın tümden reddi gerektiği iddiası ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

Borçlu ... Motorlu Araçlar San. Ve Tic.A.Ş. vekili temyizinde; mahkemece alınan bilirkişi raporunda aracın 10.05.2016 tarihli haciz tarihindeki değerinin 59.050,00 TL olarak belirlendiği, kıymet takdir hesabında haciz tarihinin esas alınması gerektiği, bozma ilamında somut olayın hatalı değerlendirildiği davanın kabulü gerektiği iddiası ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

Borçlu Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. vekili temyizinde; kıymet takdir hesabında 10.05.2016 tarihli haciz tarihinin esas alınması gerektiğini, haciz tarihindeki değer olan 59.050,00 TL üzerinden karar bağlanması gerektiği, bozma ilamının hatalı olduğu davanın kabulü gerektiği iddiası ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilen aracın değerinin belirlenmesine ilişkin icra memur işlemini şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İİK'nın 16., 24., ek madde 1/2. fıkrası, 363 ve 364 üncü ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davacılar Temyizi Yönünden

26.9.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna paralel olarak, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun temyiz ve karar düzeltmeye ilişkin hükümlerinde değişiklik yaparak istinaf ve temyiz ile ilgili hükümleri yeniden düzenleyen 18.3.2005 tarihli ve 5311 sayılı Kanun ile İcra İflas Kanunu'na eklenen geçici 7. maddeye göre, 5311 sayılı Kanun hükümleri Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun ek madde 1/2. fıkrasına göre, 363 ve 364 üncü maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hükmün verildiği tarihteki miktar esas alınır.

2.3.2005 tarihli ve 5311 sayılı Kanunun 25. maddesi ile değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 364/1. maddesine göre Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen ve miktar ve değeri Onbin Türk Lirası’nı geçen nihai kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir. Bu hükümde öngörülen kesinlik sınırı, 24.11.2016 tarih ve 6763 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile 02.12.2016 tarihinden itibaren kırk bin Türk Lirası’na, 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanun’un 1. ve 2. maddesi ile 28.02.2019 tarihinden itibaren elli sekiz bin sekiz yüz Türk Lirası’na, 01/01/2020 tarihinden itibaren yetmiş iki bin yetmiş Türk Lirası'na, 01.01.2021 tarihinden itibaren yetmiş sekiz bin altı yüz otuz Türk Lirası'na, 01.01.2022 tarihinden itibaren de yüz yedi bin doksan Türk Lirası'na çıkarılmıştır.

Temyize konu miktar 78.850 TL'dir.

Somut olayda, İlk Derece Mahkemesinin karar tarihine göre uyuşmazlık konusu değerin, yukarıda belirtilen kesinlik sınırını geçmediği anlaşıldığından, anılan İlk Derece Mahkemesi kararının temyiz kabiliyeti yoktur.

5311 sayılı Kanunla değişik İİK'nın 364/1-2. maddeleri ve 6100 sayılı HMK'nın 366. maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken aynı Kanunun 352. maddesi uyarınca davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

B. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,