Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13096 K.2023/730

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine ve şikayetçi aleyhine %10 para cezasına hükmedilmesine karar verilmiş, sonrasında ek karar ile şikayetçinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına kararı verdiği görülmüştür.

Kararın şikayetçi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ek karara yönelik başvurunun kabulüne, ek kararın kaldırılmasına, asıl karara yönelik ise istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçiler vekili dava dilekçesinde; ihalesi yapılan taşınmazda aile konutu şerhi olmasına rağmen satış ilanında yer almadığını, ihaleye fesat karıştırıldığını, ihaleye gireceklerin tehdit edildiğini, ihaleye girmek isteyen tanık ...'nın icra dosyasına sunduğu dilekçe ile bu durumun ispatlandığını, tebligatların usulsüz olduğu nedenleri ile 19.09.2019 tarihinde yapılan taşınmaz ihalesinin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça verilen cevap dilekçesinde ihaleye ilişkin yapılan tüm işlemlerin usule uygun olduğunu belirterek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince: şikayetçinin fesih nedenleri tek tek incelenmiş, aile konutunun tapu sicilinde maliki olan borçlunun borcundan dolayı yapılacak icra takibi sonucunda satışını engelleyen bir düzenleme olmadığını, ihale şartnamesi ve tutanağında usulsüzlük bulunduğu,

haczin usulsüz olduğu ve bu şekilde satışa hazırlık işlemlerine ilişkin sair şikayetler bakımından ise satış ilanı tebliğinden itibaren şikayet konusu yapılabilecek bu tür iddiaların ihalenin feshi aşamasında öne sürülmesinin mümkün olmadığını, ihaleye katılmak isteyen kişilerin tehdit edilmesi suretiyle ihaleye fesat karıştırıldığı yönündeki fesih nedeni bakımından bu hususta yapılmış bir suç duyurusu bulunmadığı, ihaleye altı kişinin katılmış olması karşısında fesat olgusunun gerçekleşmediği, bu yöndeki iddiaya ve dinlenen tanık beyanına da itibar edilmediği,

satış ilanının usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğine ilişkin ise de satış ilanının davacı ...’ün vekiline, davacı ...’in ise eşine 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak tebliğ edilmiş olması karşısında bu yöndeki iddia da yerinde görmeyerek davanın reddine, davacının ihale bedelinin yüzde onu tutarında (14.675,00 TL) para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı şikayetçi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava dilekçesini tekrar ederek mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece verilen karara karşı şikayetçi vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesi ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme neticesinde ilk derece mahkemesince istinaf harçlarının yatırılmaması nedeniyle 28.06.2022 tarihli ek kararla başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş olduğu, şikayetçi tarafa istinaf harçlarını yatırması için hakim imzalı usule uygun ihtaratlı muhtıra çıkartılmadığı nedeni ile ek karara yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile 28.06.2022 tarihli ek kararının kaldırılmasına, asıl karara yönelik istinaf başvurusunun ise;

icra dosyasında davalı banka vekili tarafından şikayetçilerden ... aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takiple ilgili olarak Büyükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün 2018/3547 Talimat sayılı dosyasında 19.09.2019 tarihinde yapılan ihaleyle ilgili şikayetçilerin ihalenin feshi davası açtıkları, 26.09.2018 tarihinde yapılan keşif sonucu taşınmazın değerinin 220.000,00 TL olduğuna dair rapor düzenlendiği, takip borçlusunun kıymet takdir raporuna itirazı üzerine mahkemece taşınmazın değerinin 225.000,00 TL olarak tespit edildiği, bu değer üzerinden satışa çıkarıldığı, 19.09.2019 tarihinde davalı ...'e 146.750,00 TL'ye ihale edildiği,

ipotek tesisinden sonra taşınmaz üzerine 30.10.2018 tarihinde aile konutu şerhi konulduğunun görüldüğü, duruşma zaptında yer alan delilin dosyada bulunmadığından davanın reddedildiğine ilişkin istinaf nedeni bakımından, tarafın dayandığı delilin mahkemece tanık olarak dinlenen ...'nın icra dosyasına sunmuş olduğu dilekçeye ilişkin alındı belgesi olduğunu, icra müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre ...'nın icra dosyasına herhangi bir dilekçe sunulmadığını, kaldı ki ... mahkemede tanık olarak dinlendiğinden kaybolduğu ileri sürülen dilekçedeki beyanlarını ...'nın mahkemede ifade verirken sözlü olarak zapta geçirildiğini,

fesat iddiasının ispatlanamadığını, kamu düzenine ilişkin re'sen incelemesi gereken bir usulsüzlük bulunmadığını gerekçeleri ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi vekili; dava dilekçesindeki nedenlerini tekrarlayarak istinaf kararına karşı yasal süresi dahilinde temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usül ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

2. Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

3. Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

4. Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

5. Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

Yukarıda geçen yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, şikayetçi borçlunun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının ikinci bendinde yer alan "yüzde onu tutarında (14.675,00 TL)" ibaresinin çıkartılarak yerine “%5'i oranında” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,