Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13103 K.2023/268

Taraflar arasındaki ihalenin feshi yönelik şikayet davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin konusu bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;

1.Müvekkili adına kayıtlı ... İli, ... İlçesi, 1108 Ada, 2 Parsel, C Blok 1. Kat 6 nolu taşınmazın ... İcra Dairesi'nin 2020/2526 Talimat sayılı dosyasında 24.03.2021 tarihinde ... isimli şahısa 486.000,00TL'ye ihale edildiğini,

2. Müvekkili tarafından İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/1171 Esas sayılı dosyasında İcra ve İflas Kanunu'nun emredici hükümlerine aykırı olarak başlatılan İstanbul 14. İcra Dairesi'nin 2029/23514 Esas sayılı icra takibinin iptali için dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, müvekkili tarafından icra müdürlüğüne işbu durum nedeni ile 26.11.2020 tarihinde satış yapılmaması talebi sunulduğunu,

3. ... İcra dairesi 2020/2526 Talimat dosyasına sunulmuş olan taleplere rağmen önce 30.11.2020 tarihinde taşınmazın açık artırmaya çıkarıldığını ve 392.100,00TL bedelle ... Akaryakıt Enerji Dağıtım Tic. Ltd. Şti'ye ihale edildiğini,

4. Bu ihalenin ardından müvekkil tarafından ... İcra Hukuk Mahkemesinde 2020/513 Esas sayılı dosyası ile ihalenin feshi davası açtıklarını, bu dava henüz istinaf sürecinde iken (kesinleşmemiş iken), taşınmazın İİK 133. maddesi hükmü gereği yeniden satışa çıkarıldığını,

5. Dolayısı ile İcra Dairesinin yapmış olduğu işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğunu, takibe yönelik itiraz ve şikayetler hakkında verilen icra mahkemesi kararları kesinleşmeden satışa gidilemeyeceğini, başvurduğu hiçbir hukuk yolu tükenmeden sahibi olduğu taşınmazın yeniden satışa çıkarılıp ihale edilerek zarara uğramasına sebebiyet verildiğini,

6. İİK133. maddesinin birinci fıkrasında bu madde uyarınca yapılacak satışlarda "artırmanın ilgilere tebliğ edilmeyip yalnızca satıştan yedi gün önce yapılacak ilanla yetinilir" denildiğini, icra dosyasının incelendiğinde böyle bir ilanın da yapılmadığını şikayetle 24.03.2021 tarihli ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı banka vekili cevap dilekçesinde;

1.Yapılan ihalede bir usulsüzlük bulunmadığını, zarar unsuru oluşmadığını, ihalenin bozulmasını talep eden kişilerin ihalenin bozulma nedeni olarak ileri sürdükleri sebepler sonucunda "kendi yararlarının çiğnenmiş olduğunu" yani "yapılan ihaleden zarar görmüş olduklarını" kanıtlaması gerektiğini, dava konusu ihalede taşınmazın değerinin (muhammen değeri 650.000,00-TL'dir.) %50'si + satış paylaştırma masraflarını geçecek şekilde 486.000,00 TL bedel ile ihale edildiğini, dava şartı olan zarar unsurunun gerçekleşmediğini,

2. Davacıya icra emrinin dosya kapsamında vekil olan ancak daha sonra istifa eden Av. ... 12.06.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, takibin kesinleşmesi akabinde borçlunun ikametgahında 25.06.2019 tarihinde menkul haczi uygulandığını, borçlu vekili aracılığıyla 18.11.2019 tarihinde kıymet takdirine itiraz ettiğini,

3. Dava dosya kapsamında satış ilanı 23.10.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, yerel mahkeme tarafından icranın geri bırakılması kararı verilmediği müddetçe satış kararı verilmesi gerektiğini,

4. Davacı vekili tarafından İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesi 2020/1171 Esas sayılı dosyasından dava açılırken tehiri icra kararı talep edilmediği gibi kendileri tarafından yatırılan bir teminatın da bulunmadığı,

5. 30.11.2020 tarihli ilk ihaleye ilişkin ihalenin feshi davası açılmış olmasının İİK 133 madde hükmü gereği 24.03.2021 tarihinde yapılan tamamlayıcı ihalenin feshini doğurmadığını, işbu nedenlerle; haksız, usul ve yasaya aykırı davanın reddine, davacının ihale tutarının %10'u oranında para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayetin reddine ve ihale bedelinin %10'u olan 48.600,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Kararda özetle; ihale konusu taşınmaza ilişkin olarak satış kararı alınmasından sonra İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/1171 Esas sayılı dosyasında takibin iptali istemiyle açılan davada, satış tarihinden önce İİK'nun 22. maddesine göre verilmiş icranın ya da satışın durdurulması kararı bulunmadığı gibi bu konuda davacı - borçlu tarafından da bir iddiaya yer verilmediği,

satış kararının takibin iptali davasından önce alındığı ve dava da satışın yapıldığı tarihlerde yargılamanın devam ettiği, dolayısıyla ileri sürülen hususun ihalenin feshi sebebi olmadığının (Yargıtay 12. HD Başkanlığının 2020/4166 - 7582 E. K. sayılı içtihatı) açık olduğu, anılan nedenlerle ihalenin gayrimenkul satış hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirildiği anlaşılmakla davacının ihalenin feshine yönelik şikayetinin reddine karar verildiği görülmektedir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrarla, şikayet konusu takibe yönelik itiraz ve şikayetler hakkında verilen icra mahkemesi kararları kesinleşmeden satışa gidilemeyeceği, bu hususun resen dikkate alınması gerekeceği, işbu dava devam ederken esas takip dosyasına dayanak ilam Bölge Adliye Mahkemesince kaldırıldığından ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığı ve sair aynı iddialar ile ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak ihalenin feshini talep etti.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davalı banka tarafından davacı aleyhine başlatılan takiple ilgili olarak 24.03.2021 tarihinde ... İcra Müdürlüğünün 2020/2526 Talimat sayılı dosyasında İİK 133. madde kapsamında tamamlayıcı ihale yapıldığı, taşınmazın davalı ...'e 486.000,00 TL'ye ihale edildiği, 18.09.2019 tarihli keşif doğrultusunda alınan bilirkişi raporuna göre taşınmazın değerinin 650.000,00 TL olduğu, satışa hazırlık ve satış aşamasında ihalenin feshini gerektirir re'sen incelenmesi gereken bir usulsüzlük bulunmadığı, ihale tarihinde derdest olan ve herhangi bir tedbir kararı bulunmayan takibin iptaline yönelik davanın satışı durdurmayacağı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyanın yeniden detaylı incelenmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesi gerektiği, aleyhe açılan takibin iptali konulu dava sonucu beklenilmeden satış yapıldığı, bu durumun Yargıtay'ın emsal kararlarına da aykırı olduğu, dava sonucu beklenilmeden yeniden tamamlayıcı ihale yapılmasının da usul ve yasaya aykırı olduğu ve sair aynı iddialar ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak yerel mahkeme kararının bozulmasını talep etti.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ve talebin reddi halinde para cezası verilip, verilmeyeceğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK 133 ve 134 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut olayda, ilk ihale alıcısı tarafından ihale bedeli yatırılmadığı için İİK 133. madde kapsamında 24.03.2021 tarihli ihalenin tamamlayıcı olarak yapıldığı, bu durumun usul ve yasaya uygun olduğu,

3. İşbu mahkemenin 2020/513 Esas ve 2021/117 Karar ile 26.02.2021 tarihli ilamı ile aynı takip dosyasındaki ilk ihale olan 30.11.2020 tarihli ihalenin feshine yönelik şikayetin reddolunduğu ve işbu kararın istinaf ve temyiz aşamalarından geçerek Dairemizce de Onandığı anlaşılmaktadır.

4. Yine davacı tarafından açılmış olan takibin iptali konulu davanın da 11.11.2020 tarihinde açıldığı ve işbu dava sürecinde derdest olduğu ve anılan davada satış tarihinden önce verilmiş icranın ya da satışın durdurulmasına dair bir karar bulunmadığı ve hatta satış kararının anılan takibin iptali davasından önce alındığı ve davada da satışın yapıldığı tarihlerde yargılamanın devam ettiği, dolayısı ile ileri sürülen hususun fesih nedeni olamayacağı da açıktır.

5. Temyizen incelenen karar esas itibarı ile, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin aşağıda ifade olunan itiraz nedeni dışında kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

6. Fakat davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

Satış dosyasının incelenmesinde; ipoteğin paraya çevrilmesi suretiyle yapılan ihalede ihale bedelinin yatırılmaması nedeniyle İİK’nın 133. maddesine göre tamamlayıcı ihale yapıldığı, yapılan ihalenin usulüne uygun olduğu, İİK'nun 133. maddesine göre yapılan ihalelerde, fesih isteminin reddi halinde para cezasının öngörülmediği gibi aynı Kanunun 134. maddesine yapılan bir atıf da bulunmadığı ve bu nedenle ilk derece mahkemesince şikayetçi aleyhine para cezası tayinin hatalı olup, bozma sebebi ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

A) Açıklanan sebeplerle borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi’nin 17.10.2022 tarih ve 2022/2765 E. 2022/2973 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,

B) ... İcra Hukuk Mahkemesinin 27.05.2022 tarih ve 2021/164 E- 2022/276 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin 2 numaralı bendinin tamamen karar metninden çıkartılarak, yerine;

" 2-Para cezası tayinine yer olmadığına," bendinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilmiş bu şekliyle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Karar düzeltilerek onandığından harç alınmasına yer olmadığına, peşin harcın istek halinde ilgilisine iadesine,

Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,