Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13216 K.2023/678

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine, ihale bedelinin %10'u tutarında para cezasının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

Kararın şikayetçiler tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ihalenin feshi isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine, yasal şartları oluşmadığından davacılar aleyhine para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçiler tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçiler vekili dava dilekçesinde; taşınmaz için icra dosyasından alınan rapor ile tespit edilen kıymet takdirinin gerçek değerinden oldukça düşük olduğunu, mükellefiyetler listesi düzenlenmediğini, ilgililere tebliğ edilmediğini, iddia ederek ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı cevap dilekçesinde;İhaleye katılımın yüksek olduğunu, zarar unsuru oluşmadığını, şikayetçinin hukuki yararı olmadığını, ihaleye hazırlık işlemlerine ilişkin her türlü şikayetin taraflara tebliğden itibaren 7 gün içinde yapılması gerektiğini iddia ederek davanın reddini istemiştir.

Davalı ihale alıcısı vekili cevap dilekçesinde; şikayetçilerin kıymet takdir raporuna itiraz etmediğini, taşınmazın değerinin düşük olduğunu bu aşamada ileri sürülemeyeceğini, dava dilekçesindeki iddiaların soyut olduğunu, satışa hazırlık aşamasında ve satış şartnamesinde hiçbir hukuka aykırılık ve eksiklik bulunmadığını iddia ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile satış ilanının şikayetçiler vekiline 09.08.2021 tarihinde e-tebliğ ile tebliğ edildiğini, satışa hazırlık işlemlerine karşı yasal yedi günlük sürede şikayette bulunmadıkları, kıymet takdiri tarihinden itibaren 2 yıllık sürede ihalenin gerçekleştiği, ihalenin usule ve yasaya uygun yapıldığı gerekçesiyle şikayetin reddine, ihale bedelinin %10'u tutarında para cezasının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçiler vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçiler vekili istinaf dilekçesinde; satışa esas alınan muhammen bedelin taşınmazın gerçek değerinden düşük olduğunu, bu hususun mahkemece keşif yapılarak tespit edilmesi gerekirken doğrudan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihalenin feshi isteminde bulunan davacının, İİK.'nun 134/8. maddesi uyarınca, menfaatlerinin zarara uğramış olduğunu ispatlamak zorunda olduğu, somut olayda taşınmazın muhammen bedelinin 470.000,00 TL olarak belirlendiği, ihale bedelinin 514.000,00 TL olduğu, zarar unsurunun oluşmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ihalenin feshi isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine, yasal şartları oluşmadığından davacılar aleyhine para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçiler temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçiler vekili temyiz dilekçesinde; satışa esas alınan muhammen bedelin taşınmazın gerçek değerinden düşük olduğunu, bu hususun mahkemece keşif yapılarak tespit edilmesi gerekirken doğrudan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İİK'nın 134. maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İİK'nun 134. maddesinin 2. fıkrasında. "İhalenin feshini, Borçlar Kanunu'nun 226. maddesinde yazılı sebepler de dahil olmak üzere, yalnız satış isteyen alacaklı, borçlu, tapu sicilindeki ilgililer ve pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenlerin" isteyebileceği hususu düzenlendikten sonra, aynı madde ayrıca "...talebin reddine karar verilmesi halinde icra mahkemesi davacıyı feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkum eder.

Ancak işin esasına girilmemesi nedeniyle talebin reddi halinde para cezasına hükmolunamaz" hükmüne yer verilmiştir. Anılan hükme göre "tapu sicilindeki ilgililer" de hukuki yararları olmak kaydı ile ihalenin feshi şikâyetinde bulunabilirler. Ancak tapu sicilindeki ilgililerden tapu sicil kaydında yazılı olan ve tapu sicil kaydının incelenmesi ile görülebilen kişiler anlaşılmalıdır.

Tapu sicilindeki ilgililere örnek olarak ipotek alacaklıları, irtifak hakkı sahipleri, haciz alacaklıları, paylı mülkiyet satışında taşınmazın diğer paydaşları, tapu siciline şerh verilmiş ön alım, alım ve geri alım hakkı sahipleri ile tapu siciline şerh verilmiş olan taşınmaz satış vaadi alacaklısı cebri satışı da önleyecek şekilde lehine ihtiyati tedbir kararı almış olan kişiler verilebilir.

"Tapu sicilindeki ilgililer" kapsamına tapu sicilinde tescil edilmemiş mülkiyet veya sınırlı ayni hak sahipleri girmez ve yorum yolu ile de tapu sicilindeki ilgililer kavramı genişletilemez.

Somut olayda, ... 12. İcra Müd. 2019/4877 Esas sayılı icra takip dosyası ile alacaklı banka tarafından kredi sözleşmesinin asıl borçlusu ... Oto Ticaret ve Sanayi A.Ş. ipotekli taşınmaz malikleri ..., ... ve dava dışı ... aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, şikayete konu 257 Ada 1 Parselde kayıtlı 13 numaralı bağımsız bölümün satışı yoluna gidildiği ve şikayetin ipotekli taşınmaz maliki ... adına kayıtlı taşınmaza ilişkin olduğu; şikayetçi ...’un kredi sözleşmesinin asıl borçlusu ve satışa konu ipotekli taşınmazın maliki olmayıp, ipotek verilen diğer taşınmazın (şikayete konu olmayan) maliki olduğu, tapu sicilindeki ilgili veya ihaleye pey süren kişi de olmadığı görülmektedir.

Buna göre, Bölge Adliye Mahkemesince, söz konusu taşınmaz yönünden şikayetçi ...’un aktif husumet ehliyeti bulunmadığından işin esasına girilmeden ihalenin feshi isteminin aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, hukuki yarar yokluğundan reddi isabetsiz ise de sonuçta istem reddedildiğinden sonucu doğru Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,