Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/13781 K.2023/1267

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayetinden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine, şikayetçi borçlular aleyhine ihale bedelinin %1'i oranında para cezasına hükmedilmiştir.

Kararın borçlular tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin reddine, şikayetçi borçlular aleyhine ihale bedelinin %1'i oranında para cezasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlular tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlular İcra Mahkemesine başvurularında;

1.Kıymet takdir raporu ve satış ilanının muhteviyat itibariyle satışa konu taşınmazın özelliklerini yansıtmadığını, borçlu asıllara ve ilgililere usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini,

2.Taşınmazın muhammen bedelinin altında bir bedelle ihale edildiğini,

3.Satış talebinden itibaren satışın en geç üç ay içinde yapılması gerekirken bu süreye uyulmadığını,

4.Borçlu Mukka Kahvecilik Ltd. Şti'ne kıymet takdir raporu ve satış ilanı tebliğ işlemlerinin usulsüz olduğunu,

5.Satış ilanlarının usulüne uygun yapılmadığını, ihale günü ile ilan ve askıya çıkarma tarihleri arasında yasada belirlenen süreye riayet edilmediğini ileri sürerek ... İli, Muratpaşa İlçesi, Demircikara Mahallesi, 8477 Ada 2 Parselde kayıtlıı 7 nolu bağımsız bölüme ilişkin 28.12.2021 tarihli ihalenin feshine karar verilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

II.A.İhale Alıcısı İhale alıcısı, şikayetçi borçluların satış ilanının tebliğinden itibaren yedi günlük sürede kıymet takdirine itiraz etmemesi sebebiyle bu hususun ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülemeyeceğini, hangi tebligatların usulsüz olduğunun ve sebebinin belirtilmediğini, borçlu Mukka Kahvecilik Ltd. Şti'ne usulüne uygun tebligat yapılmadığı iddia edilmiş ise de borçlu Mukka Kahvecilik Ltd.Şti'nin ihalenin feshini istemediğini, taşınmazın muhammen bedelin altında bir bedelle satılmış olmasının tek başına ihalenin feshi sebebi olmadığını ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II.B.Alacaklı Alacaklı, şikayetin süresinde olmadığını, taşınmazın kıymet takdiri raporunda belirtilen kıymeti üzerinden satışa çıktığını ve değerinin altında bir bedelle ihale edilmediğini, şikayetçi borçluların diğer borçlulara yapılan tebligatın usulsüz olduğunu ileri süremeyeceğini, ihale bedeline ilişkin itirazların yerinde olmadığını ileri sürerek şikayetin reddi ile borçlu aleyhine %10 oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

Satış ilanının borçlular vekiline 20.10.2021 tarihinde tebliğ edildiği, satış ilanındaki eksiklik konusunda 7 günlük süre içerisinde şikayet yoluna gidilmediğinden ihaleye hazırlık dönemine ilişkin bu durumun fesih sebebi olarak ileri sürülemeyeceği, satış talebinden sonra üç ay içerisinde taşınmazın açık arttırma ile satılmamış olmasının ihalenin feshi sebebi olmadığı, ihalenin feshini isteyen borçlunun, diğer borçlulara kıymet takdir raporu ve satış ilanı tebliğ edilmediğinden bahisle ihalenin feshini isteme hakkının bulunmadığı, ihale bedelinin taşınmazın muhammen bedelinin %50'si ile satış masraflarını karşıladığı,

ileri sürülen fesih nedenleri yerinde olmadığı gibi re'sen yapılan incelemede de fesih nedeni bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesi ile şikayetin reddine, ihale bedelinin %1'i tutarında (8.710,00 TL) para cezasının şikayetçiden alınarak Hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlular istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Borçlular; şikayet dilekçelerindeki ihalenin feshi sebeplerini tekrarlamak suretiyle kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

C.1.Gerekçe ve Sonuç

Şikayetin yasal yedi günlük sürede olduğu, şikayetçi borçluların icra dosyasına giren ...

4. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/180 Esas ve 413 Karar sayılı dosyasında vekille temsil edildikleri, bu vekile satış ilanının 20.10.2021 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen satış ilanına ve kıymet takdir raporuna ilişkin olarak yedi gün içinde şikayet yoluna başvurulmadığından aynı sebeplerle ihalenin feshini isteyemeyecekleri, satış ilanına ilişkin bir değerlendirme yapılmamış ise de ulusal düzeyde gazetede, İcra Müdürlüğünde ve internet ortamında süresinde duyuruların yapıldığı, borçlu Mukka Kahve ...

Şti'nin taraf sıfatı bulunmadığından karar başlığından bu şirketin çıkarıldığı, şikayetçi borçluların diğer ilgililere yapılan tebligatların usulsüzlüğünü ileri süremeyeceği, satış talebinden itibaren başlayan 3 aylık satış süresinin geçirilmesinin fesih nedeni olmadığı, satış bedelinin İİK'nın 115. maddesine uygun olduğu, red gerekçesinin ve şikayetin taraflarının düzeltilmesi için istinaf başvurusunun esastan kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına,

şikayetin reddine, İİK'nın 134/2 maddesi gereğince ihale bedelinin %1'i oranında belirlenen 8.710,00 TL para cezasının şikayetçi borçlulardan alınarak Hazineye verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlular temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlular; şikayet dilekçelerindeki ihalenin feshi sebeplerini tekrarlamak suretiyle kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 134. maddesi

3. Değerlendirme

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, borçluların ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Şikayetçi borçlular aleyhine takdir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usul ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine İcra Mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra Mahkemesi;

1.Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2.Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3.İşin esasına girerek, talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen şikayetçinin ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkemece para cezasına hükmedilecekse, oranının, şikayetçinin ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlenmesi gerekir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte İlk Derece Mahkemeleri ve Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü amirdir.

Bu yasal düzenlemeler dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi borçlular aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlular aleyhine ihale bedelinin %1'i oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda şikayetin ihale sürecini uzatmaya matuf olduğu değerlendirilmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %1'i olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Borçluların temyiz itirazlarının reddine,

2.Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan “ %1'i oranında belirlenen 8.710,00 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “%5'i” ibaresinin yazılmasına, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,