Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/1685 K.2022/7429

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı üçüncü kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Davacı üçüncü kişinin, 08.06.2016 tarihinde haczi yapılan menkullerin borçlu şirketten fatura ile satın alındığını, malları fabrikadan teslim almaya gittiklerinde işçilerin müvekkilini fabrika binasına sokmayarak malları teslim almasına cebren engel olduklarını, bu hususta ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduklarını, bedeli ödenen malların müvekkiline teslim edilmeden icra dosyasından muhafaza altına alındığını ileri sürerek istihkak davasının kabulü ile davalı aleyhine tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; haciz konusu menkullerin borçlu tarafından üçüncü kişiye satıldığı, borçlu tarafından makinelerin bedeli karşılığında verilen çeklerin tahsil edildiği, dolayısıyla haciz konusu menkullerin haciz tarihi itibariyle malikinin davacı şirket olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar alacaklı tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince; haczin borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı olan ve ödeme emrinin tebliğ edildiği adreste yapılmış olması nedeniyle mülkiyet karinesinin borçlu dolayısı ile alacaklı yararına olduğu, borçlu şirketin çalışanlarının işçilik alacaklarından kaynaklanan yüklü miktarda takip çıkışlarının olduğu, borçlunun ticari faaliyetini sürdürmesi için fabrikasında gerekli olan neredeyse tüm esaslı makine tesisatını üçüncü kişiye fatura ettiği, ancak fabrikada bulunan menkulleri teslim için makul süre bulunmasına rağmen teslim alınmadığı, haczin ödeme emrinin tebliğ edildiği borçlunun resmi adresinde ifa edildiği,

borçlunun malı 3. kişiye teslim etmediği, aksine faaliyetini bu menkullerle sürdürdüğü, buna göre de karinenin aksini ispat yükü üzerinde olan davacı üçüncü kişi tarafından kesin ve inandırıcı delillerle ispat edilemediği gerekçesi ile alacaklının istinaf başvurusu kabul edilerek mahkeme kararının kaldırıldığı ve davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Dava, üçüncü kişinin İİK’nin 96 ve devamı maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

Dava konusu 08.06.2016 tarihli haciz borçlu şirkete ödeme emrinin tebliğ edildiği ticaret sicilde kayıtlı adresinde yapılmış olduğundan İİK’nin 97/a maddesinde düzenlenen mülkiyet karinesinin borçlu lehine olduğunun kabulü isabetli olmuştur. Bununla birlikte ispat yükü üzerinde olan davacı üçüncü kişi şirketin ve borçlunun usulüne uygun tutulan defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporunda mahcuzlara ilişkin olarak sunulan

01.04.2015 tarihli fatura bedelinin davalı borçlu şirkete çekle ödendiği ve borçlu şirketin de aldığı çek ile kredi borcunu ödemiş olduğunun dolayısıyla aralarında gerçek bir satış ilişkisinin bulunduğunun anlaşılmış olması karşısında davacının karinenin aksini ispat ettiğinin kabulü gerekir.

O halde, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olması isabetli olup, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddi yerine yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup kararının bozulması gerekmiştir.