Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/5406 K.2022/13025

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : 1-Alacaklının temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının REDDİNE, 2-Borçluların temyiz itirazlarının incelenmesinde; Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla yapılan ilamsız icra takibinde muteriz borçluların sair itiraz ve şikayetlerinin yanı sıra; çek tazminatının, keşideci yönünden, takip konusu çekin ibraz sırasında karşılığının bulunmasına rağmen Asliye Hukuk Mahkemesinin ödeme yasağına ilişkin tedbir kararı gereğince çek bedelinin ilgili banka tarafından ödenmemesi nedeniyle, diğer borçlular ... Ltd.

Şti. ve ... yönünden ise, bu tazminatın sorumlusunun keşideci olup, cirantalardan istenemeyeceği gerekçesiyle çek tazminatına ilişkin alacak kaleminin iptali gerektiğini ileri sürerek icra mahkemesine başvurdukları, İlk Derece Mahkemesince, çek tazminatına ilişkin itirazın keşideci borçlu şirket yönünden kabulü ile iptaline, sair itirazların ise dosya borcu kapatılmış olduğundan konusuz kalması nedeniyle reddine karar verildiği, alacaklının tazminat isteminin de reddine hükmedildiği, taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzerine,

Bölge Adliye Mahkemesince, borçluların istinaf başvurusunun esastan reddine, alacaklının istinaf başvurusunun ise kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yerine; borçluların borca itiraz ve şikayetleri ile alacaklının tazminat isteminin reddine karar verildiği, kararın taraflarca temyiz edildiği görülmüştür.

Takip tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 sayılı TTK'nun 783/3. maddesine göre; "Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin % 10'unu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder". Çek keşide eden kimsenin, bu çekin karşılığı olan miktarı, ibraz süresi içerisinde muhatap banka nezdinde bulundurması zorunludur. Dolayısıyla, karşılığını bulundurduğu çek bedelinin, alınan ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmemesinden dolayı keşideci çek tazminatından sorumlu tutulamaz.

Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesinin takip talebi ve ödeme emrinde çek tazminatından sadece keşideci borçlunun sorumlu olduğunun belirtilmesi karşısında borçlular ... Ltd. Şti. ve ...’in çek tazminatına ilişkin itirazlarının reddi gerektiğine yönelik gerekçesi yerinde ise de; muteriz borçlu ... ... Ltd.

Şti'nin çek tazminatı hakkındaki itirazını, çekin ibraz anında karşılığının ilgili hesapta bulunmasına dayandırması ve takip dayanağı 20.01.2019 keşide tarihli çekin, yasal ibraz süresi içerisinde (21.01.2019 tarihinde) muhatap bankaya ibrazı üzerine, çekin, Ankara 11. Asliye Mahkemesi'nin kararı nedeniyle ödenmediğine ilişkin şerh düşüldüğü, muhatap bankanın 25.3.2019 tarihli yazı cevabında çekin ibraz tarihinde keşideciye ait hesapta çek tutarı kadar bakiye olduğunun bildirilmesi karşısında, borçlu ... ...

Ltd. Şti. yönünden de istemin reddi doğru bulunmamıştır.

O halde Bölge Adliye Mahkemesince, çekin ibraz tarihinde takipte talep edilen çek bedelinin karşılığı bulunmakla, keşideci borçlu ... ... Ltd. Şti. yönünden çek tazminatına yönelik borca itirazın kabulü ile takipte istenen çek tazminatı kadar takibin durdurulmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin tümden reddi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.