Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/6507 K.2022/13253

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte, borçlu şirketin takibe konu çeklerdeki imzaya ve borca itiraz ederek takibin durdurulmasını talep ettiği, mahkemece, davanın reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince Faktoring şirketlerinin 6361 sayılı Yasanın 9/2. maddesine ve yönetmeliğin 8/1. maddesi hükümlerine uygun olarak temlik almadıkları kambiyo senetlerinde yetkili hamil olamayacakları gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin kabulüyle takibin iptaline karar verildiği, kararın alacaklı tarafından temyiz edildiği görülmektedir.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9. maddesinde Faktoring şirketlerinin yapamayacağı işlemler hükme bağlanmıştır. Anılan Kanunun 9/2. hükmüne göre; "Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz." düzenlemesi yer almaktadır.

04.02.2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8/1. maddesinde ise.

"Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir.

Kuruluş tarafından kullanılan faktoring programları bu uyumu gözetecek ve uyumsuzluk söz konusu olduğunda işlem yapılmasına olanak vermeyecek şekilde yapılandırılır" hükmüne yer verilmiştir.

Bu düzenlemelerden hareketle, faktoring sözleşmesinin konusu uyarınca, faktoring şirketince devralınan veya tahsili üstlenilen kambiyo senetlerinin lehtar yada cirantadan "fatura" yada "kurulca tevsik belgesi olarak kabul edilen belge" ile devralınması gerekir.

Somut olayda; alacaklı Faktoring şirketinin takibe konu çekleri lehtardan ciro yoluyla devralan ciranta olduğu, imzaya ve borca itiraz eden borçlunun çeklerin keşidecisi olduğu, alacaklının temyiz aşamasında sunduğu Faktoring Sözleşmesi ve faturaların incelenmesinde; çek lehtarının Faktoring Sözleşmesinin tarafı olduğu ve takip borçlusuna fatura düzenlediği, keşidecinin faturalardaki borçlu ile aynı kişi olduğu, yukarıdaki yasa hükümlerine aykırılık olmadığı, alacaklı Faktoring şirketinin keşideci ve lehtara karşı müracaat hakkı olduğu anlaşılmıştır

Bu durumda borçlunun istinaf başvurusunda ileri sürdüğü iddialar incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması cihetine gidilmiştir.