Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/7891 K.2023/373

Alacaklı tarafından başlatılan ilamlı icra takibinde, borçlunun sigorta poliçesi limiti 50.000,00 TL ile sorumlu tutulması gerekirken ilamda belirtilen tüm alacaklardan sorumlu tutularak ilama aykırı takip başlatıldığından bahisle takibin ve icra emrinin iptali talebi üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, takibin ilama uygun yapıldığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı borçlu vekili dava dilekçesinde; icra emrinin ilama açıkça aykırı olduğunu, Mahkemece borçlu şirketin sorumluluğunun hem maddi tazminat hem de manevi tazminat bakımından aynı poliçenin kombine tek limit olan artan mali sorumluluk teminatı 50.000,00 TL ile sınırlandırıldığını, söz konusu 50.000,00 TL'lik kombine tek limit olan teminat borçlu şirketten iki kere talep edildiğini, takibe esas mahkeme kararı incelendiğinde, söz konusu 50.000,00 TL'lik teminatın kombine tek limit, yani tek bir teminat olduğu dikkate alınırsa, borçlu şirketin sorumluluğunun asıl alacaklar yönünden, manevi tazminat bakımından 50.000,00 TL,

işbu hükümle birlikte anılan poliçenin teminatı tükendiğinden maddi tazminat bakımından 24.059,19 TL olduğunu, İstinaf Mahkemesince itirazların kesin olarak esastan reddedilmesi üzerine borçlu şirket tarafından sorumluluk kadarınca vakit kaybetmeksizin icra dosyasına yasal mevzuat gereği KDV tevkifatı ve stopaj kesintisi ile ödeme yapıldığını ileri sürerek icra emrinin ve takibin iptalini, borçlu şirketin sorumlu olduğu bedeller bakımından ödeme ile borcunun tükendiğinin tespitini, icra dosyasının infazen kapatılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; takip borçlusunun sorumluluğunun iddia edildiği gibi ... no ve 25.04.2010-2011 vadeli Mehmetçik Kasko Sigortası Poliçesi ile sınırlı olmadığını, takip borçlusunun sorumluluğunun.

147809308 poliçe no 25.07.2010-2011 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ve ... no 25.04.2010-2011 vadeli Mehmetçik Kasko Sigortası Poliçesinden kaynaklı olduğunu,147728308 no ve 25.04.2010-2011 vadeli Mehmetçik Kasko Sigortası Poliçesi ile davacı ... şirketinin ölüm ve sakatlanma halinde kaza başına sorumluluk limitinin 875.000,00 TL ve kişi başına sorumluluk limitinin ise 175.000,00 TL, ... no ve 25.04.2010-2011 vadeli Mehmetçik Kasko Sigortası Poliçesi ile sorumluluğunun ise 50.000,00 TL olduğunu, ilama aykırı takip yapılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlamların infaz edilecek kısmı, hüküm bölümü olup, hükmün içeriğinin aynen infazının zorunlu olduğunu, gerek İcra Dairesi ve gerekse İcra Mahkemesinin ilamın infaz edilecek kısmını yorum yolu ile belirleme yetkisine sahip olmadığını, somut olayda takibe dayanak Cihanbeyli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/59 E- 2020/219 K sayılı ilâmı incelendiğinde tek bir 50 bin TL mi yoksa ayrı ayrı mı hükmedildiğinin yorumlanamayacağı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı borçlu vekili istinaf dilekçesinde; davanın konusunun, ödemenin yeterli olup olmadığı yahut ilamın hukuka aykırı olup olmadığı değil takibin ilama aykırı olup olmadığı olduğunu, mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak haklı davanın reddedildiğini, Mahkemece müvekkil şirketin sorumluluğunun hem maddi tazminat hem de manevi tazminat bakımından aynı poliçenin kombine tek limit olan artan mali sorumluluk teminatı 50.000,00 TL ile sınırlandırıldığını, İcra takibinde 50.000,00 TL'lik kombine tek limit olan teminatın müvekkil şirketten iki kere talep edilip iki kere tahsil edildiğini, takibe esas mahkeme kararı incelendiğinde,

söz konusu 50.000,00 TL'lik teminatın kombine tek limit, yani tek bir teminat olduğu dikkate alınırsa, müvekkil şirketin sorumluluğunun asıl alacaklar yönünden, manevi tazminat bakımından 50.000,00 TL, işbu hükümle birlikte anılan poliçenin teminatı tükendiğinden maddi tazminat bakımından 24.059,19 TL olduğunu, müvekkil şirketin yapmış olduğu KDV ve stopaj kesintisinin doğrudan yasa kaynaklı olup;

seçimlik bir hak olarak sunulmadığını, şirketçe yasadan doğan bir vergisel yükümlülük yerine getirildiğini, müvekkil şirket tarafından akdedilen poliçelerin teminatlarının hukuki nitelendirmeleri ve limitleri ile ilgili bir ihtilaf mevcut olduğunu, işbu hususun hukuki değerlendirme gerektirdiğini, ne var ki, mahkemece işbu husus göz ardı edilerek dava konusu ile alakalı olmayan bir bilirkişi raporu aldırılıp eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğunu,

her ne kadar Hesap Bilirkişisi tarafından "davanın konusu olmamasına rağmen" bakiye hesabı yapılarak bakiye borç tespit edilmişse de aleyhe tespit içerdiğinden işbu hususa itiraz ettiklerini, bilirkişi hesap yaparken sadece 14.07.2021 tarihli ödemeyi dikkate alarak hesaplama yapıldığını, 04.08.2021 tarihli 113.687,88 TL ödemenin dikkate alınmadığını, haczi tehdidi altında fazla ödeme yapıldığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takibe dayanak ilamın hüküm kısmında, şikayetçi borçlu şirketin, davaya konu tüm alacak kalemlerine yönelik toplam sorumluluğunun kombine tek limit 50.000,00 TL ile sınırlandırılığına dair bir ifade yer almadığı, her bir alacak kalem için ayrı ayrı limit sınırın belirlendiği, takibin de bu kapsamda yapıldığı gerekçesi ile borçlu vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf dilekçesindeki sebeplerin aynen tekrar edildiği görülmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ilama aykırı icra takibinin ve icra emrinin iptaline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK 16 ncı vd. madde hükümleri

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,