Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/8171 K.2023/757

Taraflar arasındaki şikayet uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince; şikayetin kabulü ile takip konusu ipoteğin teminat ipoteği olduğu ve bu suretle alacağın yargılamayı gerektirdiğinden bahisle takibin iptaline, yasal düzenleme bulunmadığından tazminata yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın şikayet edilen alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayet edilen alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Şikayetçi borçlu şikayet dilekçesinde; takip konusu ipoteğin, alacaklı ile şikayetçi borçlunun yetkilisi olduğu ... Ltd.

Şti arasında imzalanan Dış Cephe Mantolama İşleri Sözleşmesi gereğince teminat olarak verildiğini ve süreli olarak kurulduğunu, sözleşmenin teminatı olarak verilen ipoteğin ancak risk gerçekleştiğinde takibe konulabileceğini ancak sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle takip şartının oluşmadığını, teminat ipoteğinin takibe konulabilmesi için yargılama gerektiğini, ipoteğin süresinin 30.8.2020 tarihinde dolması nedeniyle teminat vasfının da ortadan kalktığını ve ipoteğin sona erdiğini,

TMK'nın 883/2. maddesi ve 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun Geçici 4. maddesi gereğince süresi dolan ipotek için en geç 30 gün içerisinde İİK'nın 150/c maddesi gereğince şerh konulmaması halinde malikin talebi ile ipoteğin terkin edileceğini, buna göre ipotek süresinin 30.8.2020 tarihinde dolması nedeniyle 26.03.2021 tarihinde konulan 150/c şerhinin yasal sürede olmaması nedeniyle kaldırılması gerektiğini, alacaklıya hiç bir borcunun bulunmadığını ileri sürerek takibin iptali ile en az %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet edilen alacaklı cevap dilekçesinde; alacaklı ile ... Ltd. Şti arasında ticari ilişki bulunduğunu ve bu kapsamda aralarında Dış Cephe Mantolama İşleri Sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşme gereğince ... Ltd.

Şti'nin gönderdiği faturalara alacaklı tarafından itiraz edildiğini ve hak edişler gereğince ödenmesi gereken tutarın alacaklıya ödenmesinin, aksi halde ipotekli takibe geçileceğinin ihtarname ile bildirildiğini, borçlu şirket tarafından söz konusu ödemenin yapılmaması üzerine iş bu takibe geçildiğini, borçluların alacaklıya olan borcunun devam etmesi nedeniyle ipoteğin süreye bağlı sonuçlarının doğmayacağını ve şikayetçi borçlunun iddialarının dar yetkili icra mahkemesinde incelenemeyeceğini ileri sürerek şikayetin reddi ile en az % 20 oranında tazminata hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında düzenlenen 24.07.2017 tarihli sözleşmenin 13.1 ve 13.2. maddeleri gereğince ipoteğin teminat ipoteği olduğu ve TMK'nın 883/2. maddesi gereğince belirlenen süreden sonra konulan İİK'nın 150/c şerhinin yok hükmünde olduğu, teminat ipoteği olduğundan alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçeleri ile şikayetin kabulüne ve takibin iptaline, yasal düzenleme bulunmadığından tazminata yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet edilen alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayet edilen alacaklı istinaf dilekçesinde; ipotek belgesinde her ne kadar süre belirtilmiş ise de, ipoteğin taraflar arasındaki sözleşme gereğince kurulması nedeniyle artık sözleşme şartlarının dikkate alınması ve ipoteğin niteliğinin buna göre belirlenmesi gerektiğini, süreli ipotekte sürenin dolması ile ipotek hakkının kendiliğinden sona ermeyeceğini, ipotek alacaklısının ilgili tapu müdürlüğünden ipoteğin terkinini istemesi ile sona ereceğini, taraflar arasındaki sözleşmesinin 13.1 maddesi gereğince işin kesin kabulü yapılmadığından ve borçlu tarafından açılmış bir ifa davası bulunmadığından ipoteğin teminat işlevinin devam ettiğini ve ipotek metnindeki sürenin hukuken hükmü kalmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ipotek belgesinde ipoteğin 30.08.2020 yılına kadar süre ile konulduğu yazılı olup, 25.03.2021 tarihinde başlatılan takibin TMK'nın 883/2. maddesi gereğince usulsüz olduğu, zira yasal bir aylık süre içerisinde takip başlatılmaması nedeniyle taşınmazın teminat niteliğini kaybettiği gerekçeleri ile İlk Derece Mahkemesi kararının isabetli olduğu belirtilerek şikayet edilen alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet edilen alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayet edilen alacaklı istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesinin kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinde şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK md. 149., 149/b, 150/c , TMK 883/2, Tapu Kanunu Geçici md. 4,

3. Değerlendirme

Şikayete konu ipoteğe ilişkin ipotek resmi senedinin incelenmesinde; her ne kadar ipoteğin kesin borç ipoteği olarak kurulduğu ve asıl borçlunun şikayetçi ... olduğu görülmekte ise de, ipoteğin, taraflar arasında ihtilafsız olan Dış Cephe Mantolama İşleri Sözleşmesi gereğince, bu sözleşmenin teminatı olarak verildiği hususunun alacaklının kabulünde olduğu, buna göre ipotek konusu borcun asıl borçlusunun ... Ltd.

Şti, ipotekli taşınmaz malikinin ise şikayetçi ... olduğu, buna göre İİK'nın 149 ve 149/b maddeleri gereğince ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte ipotek verenin 3. kişi olması halinde takip talebinin borçlu kısmında asıl borçlu ile birlikte ipotek veren 3. kişinin de taraf olarak gösterilmesi gerekmekle, somut olayda asıl borçlu ... Ltd.

Şti'nin takipte taraf olarak gösterilmediği anlaşıldığından takibin zorunlu takip arkadaşlığına aykırı olduğunun anlaşılmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi Kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanunun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,