Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/8693 K.2023/1470

Taraflar arasındaki haczedilemezlik şikayeti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü ile ... 13. İcra Müdürlüğünün 2021/5585 Esas sayılı dosyasında davacı ... Bakanlığının banka hesap ve varsa diğer mal ve alacaklarına konulan hacizlerin kaldırılmasına, davacının ... İşletme Müdürlüğünün hesaplarına konulan haczin kaldırılması yönündeki şikayetinin aktif husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, şikayetçi borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, şikayetin kabulü ile hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/alacaklı tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı/şikayetçi/borçlu vekili dava dilekçesinde;

1. Davalı takip alacaklısının ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı tazminat ilamına istinaden şikayetçi kurum aleyhine icra takibi başlattığı,

2. Bakanlık ile ... İşletme Merkez Müdürlüğü hesapları üzerine haciz ve bloke uygulandığı fakat İİK 82. maddesi uyarınca Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczedilemeyeceği,

3. ... ... İşletmesi Müdürlüğünün ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğu ve mallarının da Devlet malı niteliğinde olduğu dolayısı ile anılan kurumun borçlu sıfatı bulunmadığı halde, icra dairesince alacaklı vekilinin talebi üzerine ... İşletme Merkez Müdürlüğü hesaplarına da haciz konulması yönünde müzekkere yazıldığı şikayeti ile Bakanlık ve ... İşletme Merkez Müdürlüğü hesapları üzerine konulan haczin ve 05.05.2021 tarihli haciz müzekkeresinin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı/Alacaklı vekili cevap dilekçesinde; ... İşletmesi Müdürlüğünün hesaplarına konulan hacizler yönünden şikayetin husumet nedeni ile reddi gerektiği ve şikayetçi ... yönünden haciz uygulanmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile ... 13. İcra Müdürlüğünün 2021/5585 Esas sayılı dosyasında davacı ...'nın banka hesap ve varsa diğer mal ve alacaklarına konulan hacizlerin kaldırılmasına, davacının ... İşletme Müdürlüğü'nün hesaplarına konulan haczin kaldırılması yönündeki şikayetinin aktif husumetten reddine karar verilmiştir.

Anılan mahkeme gerekçesinde özetle; ... ... Kanunu'nun 6. maddesinde "Bakanlık ... İşletmesi Merkez Müdürlüğü kamu tüzel kişiliğini haizdir" hükmü bulunduğu, bu nedenle ... ... İşletmesi Müdürlüğü yönünden şikayet başvurusunun ancak tüzel kişiliği bulanan Müdürlük tarafından yapılabileceği ve davacının tüzel kişiliği olan kurum hakkında dava açamayacağı anlaşıldığı ayrıca İİK 82/1 maddesi uyarınca; Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar haczedilemeyeceği, bu durumda ise Davacı ... Bakanlığının bütün menkul, gayrimenkul malları, hak ve alacakları ile her türlü gelirlerinin anılan madde kapsamında haczedilemeyeceği ifade olunmuştur.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı/şikayetçi/borçlu vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçelerini tekrarla, Bakanlığın şikayet talebinin ... İşletmesi Merkez Müdürlüğü hesapları yönünden de kabul edilmesi gerektiği iddiasıyla gelerek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı/alacaklı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçelerini tekrarla, haciz konulan hesaplar dava dışı ... İşletmesi Merkez Müdürlüğüne ait olduğundan davacının ayrı tüzel kişiliği olan kurum hakkında taraf ehliyeti olmadığını, dosya borçlusu davacı ... olup davacı hesaplarına ilişkin herhangi bir haciz işlemi yapılmadığı iddiasıyla gelerek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, şikayetçi borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, şikayetin kabulü ile hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararda özetle; borçlu idarenin mallarının İİK'nın 82/1-1. maddesine göre devlet malı niteliğinde olduğu, bu nedenle haczedilemeyeceği, her ne kadar 2252 Sayılı Kültür Bakanlığı ... Kanunu'nun 6. maddesi gereğince ...

İşletme Merkez Müdürlüğü ayrı bir tüzelkişiliğe haiz ise de Kültür ve Turizm Bakanlığından tamamen bağımsız bir kurum olmayıp sermayesinin bir kısmının Bakanlık bütçesine konulan ödeneklerden oluştuğu, her türlü mali ve yönetsel işlerin yürütülmesinde Bakanlığa bağlı olduğu, dolayısıyla Bakanlığın döner sermayeye ilişkin hesaplar üzerindeki haczin kaldırılmasını istemekte hukuki menfaatinin bulunduğu, bu durumda mahkemece şikayetin kabulüne ve hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğu ifade olunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/alacaklı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı vekili temyiz dilekçesinde özetle;

1. Aynı BAM tarafından verilen kararlar arasında çelişki oluştuğu ve hatta derdestlik olduğu,

2. Davanın husumet yokluğundan reddi gerekirdi iddiaları ile temyiz taleplerinin kabulü ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haczedilemezlik şikayeti ile haczin ve 05.05.2021 tarihli haciz müzekkeresinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.İİK 82. ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararında ifade olunan gerekçe ve işbu gerekçede de ifade olunduğu üzere; borçlu idarenin mallarının İİK'nın 82/1-1. maddesine göre devlet malı niteliğinde olduğu, haczedilemeyeceği, her ne kadar 2252 Sayılı Kültür Bakanlığı ...

Kanunu'nun 6. maddesi gereğince ...

İşletme Merkez Müdürlüğünün ayrı bir tüzelkişiliğe haiz olduğu belirtilse de şikayetçi kurumdan tamamen bağımsız bir kurum olmadığı, sermayesinin bir kısmının Bakanlık bütçesine konulan ödeneklerden oluştuğu, her türlü mali ve yönetsel işlerin yürütülmesinde Bakanlığa bağlı olduğu, haczin kaldırılmasını istemekte hukuki menfaatinin bulunduğu anlaşılmakla Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu dolayısı ile davalı/alacaklı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı görülmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 2004 sayılı Kanun'un 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,