Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/9061 K.2022/9856

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Borçlunun, diğer fesih nedenleri ile birlikte artırma tutanağında ihalenin başlama ve bitiş saatlerinin gösterilmediğini ileri sürerek 03/05/2021 günü yapılan ... plaka numaralı araca ilişkin menkul ihalesinin feshi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, ilk derece mahkemesince; istemin hukuki yarar yokluğundan reddine, zarar unsuru gerçekleşmediği için davacı aleyhine para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verildiği, borçlu tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

İİK.’nun 114. maddesinde; satış hazırlığı sırasında, icra müdürlüğünce düzenlenecek satış ilanında, satışın yapılacağı yer, gün ve saatin açıkça belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu kural, ihalenin düzenli yapılmasını, alıcıların katılacakları saatin önceden tespit edilmesini ve satışın tarafların menfaatine uygun şekilde yapılmasını sağlamaya yöneliktir. Buna göre ihalenin de, ilan edilen günde ve saatlerde başlayıp bitirilmesi gereklidir.

Ancak, artırmanın devam etmesi halinde, ihale saatinin belirlenen saatten sonraya taşması durumu, bu kuralın tarafların menfaatine uygun gelen istisnasıdır. İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 49. maddesine göre ihale tutanağına ihaleye başlama saati, ihalenin bitiş saati ve ihale tarihinin yazılması zorunludur.

Diğer yandan ihaleye satış ilanında belirtilen saatten önce başlanması ve belirtilen saatten önce bitirilmesi ise katılımı olumsuz etkileyip borçlu yararına aykırı olduğundan fesih sebebidir.

Öte yandan İİK.nun 8. maddesine göre; "İcra ve iflas daireleri yaptıkları muamelelerle kendilerine vaki talep ve beyanlar hakkında bir tutanak yaparlar. Sözlü itirazlar ile talep ve beyanların altları ilgililer ve icra memuru veya muavini veya katibi tarafından imzalanır. İcra ve iflas dairelerince verilen kararlar gerekçeli olarak tutanaklara yazılır. İlgililer bu tutanakları görebilir ve bunların örneğini alabilir. İcra ve iflas dairelerinin tutanakları, hilafı sabit oluncaya kadar muteberdir." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, satışına karar verilen ... plaka numaralı aracın satış ilanında, artırmanın saat 14.00’da başlayıp 14.05’te biteceği belirtilmiş olup, 03/05/2021 tarihinde gerçekleşen ihalenin açık artırma tutanağında ise hem artırmanın başlangıç saatinin gösterilmediği hem de tutanağın sonuna bitirildiğinin yazıldığı kısma 14.00 olan başlama saatinin bitiş saati olarak yazıldığı, bu durumda ihalenin ilanda belirtilen saatten önce bitirildiği, ihale tutanağının, icra memuru, tellal ve ihale alıcısı tarafından imzalandığı görülmektedir.

Satışın, ilan edilen yer ve saatte yapılması zorunludur. Bu kurala uyulmaması ihaleye olan talebi ve talibi etkileyen unsurlardan olup, ihaleye satış ilanında belirtilen saatten önce başlanması ve belirtilen saatten önce bitirilmesi ise katılımı olumsuz etkileyip borçlu yararına aykırı olduğundan fesih sebebi olduğu gibi mahkemece re'sen nazara alınması gerekir.

Taşınırın muhammen bedelin üzerinde ihale edilmiş olması da re'sen gözetilen bu durumun dikkate alınmasını ortadan kaldırmaz.

Kaldı ki; borçlu yargılamanın her aşamasında artırma tutanağında ihalenin başlama ve bitiş saatlerinin gösterilmediğini ileri sürdüğü halde bu hususun gerek ilk derece mahkemesince gerek ise Bölge Adliye Mahkemesince hiç değerlendirilmeye alınmadan karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

O halde ilk derece mahkemesince, yukarıda yazılı nedenlerle şikayetin kabulü ile ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.