Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/2059 K.2023/3006

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/3.kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı, 23.07.2015 tarihli haciz esnasında hazır bulunan ve davalı 3. kişi şirket lehine istihkak iddiasında bulunan ...’in 3. kişi şirketin ortağı ya da yetkilisi olmadığını, geçerli bir istihkak iddiası olmadığı halde İİK'nın 99. maddesi gereğince istihkak davası açma yükümlülüğünün kendilerine verilmesinin usulsüz olduğunu belirterek İcra Müdürlüğü işleminin iptaline, bu talepleri kabul görmediği takdirde istihkak davasının kabulü ile 3. kişinin istihkak iddiasının reddine karar verilmesini istemiştir.

Üçüncü kişi, haciz yapılan iş yerinin kendisine ait olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Borçlu şirket yetkilisi ise haczedilen mallar ile ilgilerinin olmadığını öne sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan ilk yargılama sonucunda, davanın kabulüne ilişkin verilen karar, davalı üçüncü kişi tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 02.05.2018 tarih ve 2018/9209 Esas, 2018/11907 Karar sayılı ilamı ile.

Mahkemece, öncelikle şikayet istemi hakkında bir karar verilerek istemin sonuca bağlanması, şikayet kabul edilmediği takdirde terditli açılan davada istihkak istemi hakkında bir karar verilmesi gerekirken sadece istihkak davasının kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak, 23.07.2015 tarihli haciz sırasında hukuken geçerli bir istihkak iddiası bulunmadığından HMK'nın 114/1h maddesi uyarınca hukuki yarar yokluğu nedeni davanın usulden reddine karar verilmiş, karar üçüncü kişi ve alacaklı tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 01.06.2022 tarih, 2022/1444 Esas, 2022/6614 karar sayılı ilamı ile uyulan bozma ilamı gereğince şikayet talebi hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmeksizin istihkak davası ile ilgili olarak karar verildiğinden bahisle karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak haciz mahallinde üçüncü kişi lehine istihkak iddiasında bulunan ... isimli şahsın, üçüncü kişi şirket adına temsil ve ilzama yetkili olduğu, icra dosyasında borçlu tarafından 3.şahıs yararına ya da 3. şahıs tarafından bizzat yapılmış bir istihkak iddiasının bulunmadığı, hukuken sonuç doğurabilecek geçerli bir istihkak iddiası bulunmadığından alacaklı tarafa süre verilmesine gerek olmadığı gerekçesi ile şikayetin kabulüne, şikayet kabul edildiğinden davacının terditli taleplerinden istihkak davası talebi konusuz kalmakla bu talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı davalı üçüncü kişi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Talep, alacaklının açtığı İİK 97-99. maddelerinin uygulanmasına ilişkin şikayet ile terditli olarak ileri sürdüğü istihkak iddiasının reddi istemine ilişkindir.

İstihkak davalarının dinlenebilmesi için ön koşul, malın üçüncü kişi elinde haczedilmesi üzerine üçüncü kişi tarafından haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakka vs. dayanarak istihkak iddiasında bulunulmasıdır. İstihkak iddiası, tüzel kişilerde tüzel kişiyi temsile yetkili organlarca, gerçek kişilerde ise ya kendisi tarafından ya da bu kişiyi temsile yetkili kişilerce ileri sürülebilir. Tüzel kişiyi veya gerçek kişiyi temsil yetkisi olmayan kişinin yaptığı iddia, geçerli bir istihkak iddiası sayılmaz.

Somut olayda, dava konusu 23.07.2015 tarihinde yapılan haciz sırasında 3. kişi yararına istihkak iddiasında bulunanın ...'in borçlu şirket yetkilisinin kardeşi olduğu, anılan şahsın, üçüncü kişi yararına istihkak iddiasında bulunmaya yetkili olmadığı sabittir. Davalı üçüncü kişi tarafından İK’nın 96/3. maddesinde belirtilen 7 günlük süre içerisinde yapılmış bir istihkak iddiası da bulunmamaktadır.

Dolayısıyla üçüncü kişi tarafından ileri sürülen geçerli bir istihkak iddiası olmadığından alacaklının şikayete hukuki yararı yoktur. 6100 sayılı HMK'nın 114/ h ve 115/2 maddeleri uyarınca, şikayetin usulden reddine; terditli istihkak davasının da aynı gerekçe ile usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde şikayetin kabulüne, konusuz kalan istihkak davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru değildir.