Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/244 K.2023/1764

Taraflar arasındaki taşınmaz ihalesinin feshi şikayetinden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine ihale bedeli üzerinden %10 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlular tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlular tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Borçlular şikayet dilekçelerinde; satış ilanının şikayetçilere tebliğinin usulsüz olduğunu ve yeni yılın ilk gününe ihale günü verilmesinin katılımı azaltıcı nitelikte olduğunu ileri sürerek, tapunun 67 parselinde kayıtlı taşınmaz ihalesinin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet edilen alacaklı cevap dilekçesinde; şikayetçilere yapılan tüm tebligatların usulüne uygun olduğunu, borçlular tarafından başka bir dosyada yapılan, satışın durdurulması talebine ilişkin şikayetin ilgili mahkemece reddedildiğini ileri sürerek şikayetin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; satış kararının usulüne uygun olduğu ve ihalenin feshini gerektirir bir neden bulunmadığı belirtildikten sonra re'sen incelenmesi gereken hususlarda da bir eksiklik olmadığı gerekçesiyle şikayetin reddine ve şikayetçi borçlular aleyhine ihale bedeli üzerinden %10 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlular istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi borçlular, yasal süresi içerisinde süre tutum dilekçesi sunmalarına rağmen İlk Derece Mahkemesi kararının tebliğinden itibaren süresi içerisinde istinaf nedenlerini belirtir gerekçeli istinaf dilekçesi sunmamışlardır.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; borçluların gerekçeli istinaf dilekçelerinin süresi içerisinde verilmemesi nedeniyle HMK'nın 355. maddesi kapsamında kamu düzeni ile sınırlı inceleme yapıldığı belirtildikten sonra, ihalenini feshini gerektirir bir neden bulunmadığından bahisle borçluların istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlular temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi borçlular temyiz dilekçelerinde; istinaf süre tutum dilekçesinin borçlulardan ... adına verildiğini, diğer borçlu ...'e yapılan İlk Derece Mahkemesi kararının tebliğ tarihine göre gerekçeli istinaf dilekçesinin süresi içerisinde olduğunu, olağanüstü ekonomik koşullar nedeniyle satış bedelinin çok düşük kaldığını, menfi tespit davasının derdest olup söz konusu davada verilen ihtiyati tedbirlere rağmen ihalenin yapılmasının usulsüz olduğunu ve borçlular aleyhine hükmedilen para cezasının haksız olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK md. 134, 7343 sayılı Kanun md. 27.

3. Değerlendirme

1- İstinaf süre tutum dilekçesinin borçlular vekili tarafından her iki borçlu adına verildiğinin ve İlk Derece Mahkemesi kararının borçlular vekili olarak borçluların avukatına tebliğ edildiğinin, buna göre gerekçeli istinaf dilekçesinin yasal 10 günlük süre içerisinde sunulmadığının, şikayete konu taşınmazın tapu kaydında mahkemece verilmiş bir ihtiyati tedbir kararı bulunmadığının ve borçlularca bu iddiayı ispata yarar bir delil sunulmadığının, itiraz edilmeksizin kesinleşen kıymet takdir raporunda belirtilen muhammen değer esas alınarak satış yapılmış olmakla,

İİK'nın 128/a maddesindeki sebeplerden olmayan "ekonomik koşullardaki değişikliğin" ihalenin feshi nedeni olmadığının anlaşılmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçilerin ihalenin feshi taleplerinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Şikayetçi borçlular aleyhine takdir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usul ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa' nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

" İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen şikayetçinin ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının takdir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkemece para cezasına hükmedilecekse, oranının, şikayetçinin ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlenmesi gerekir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddesi;

" 134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü amirdir.

Bu yasal düzenlemeler dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçiler aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlular aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda şikayetin ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı değerlendirilmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası hakkında düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1- ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 12.10.2022 tarih ve 2022/380 E. - 2022/2268 K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2- İnegöl 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 08.11.2021 tarih ve 2020/89 E. - 2021/248 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin ikinci bendinde yer alan “ % 10'u" ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ % 5’i” ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2 ve 7343 sayılı Yasa' nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,