Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/2814 K.2024/705

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/alacaklı ... tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinde asıl borçlu ve ipotek maliklerinin icra mahkemesine başvurularında, hesap kat ihtarına itiraz ettiklerini, alacağın yargılamayı gerektirdiğini, işlemiş ve işleyecek faize ve faiz oranlarına itiraz ettiklerini, takibin teminat ipoteğine dayalı olarak başlatıldığını, yapılan ödemelerin mahsup edilmediğini, aynı ilişkiden kaynaklanan borcun tahsili için daha önce kambiyo senetlerine mahsus ilamsız icra takibi yapıldığını, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinin mükerrer olduğunu ileri sürerek takibinin iptaline karar verilmesini talep ettikleri,

İlk Derece Mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle şikayetin kısmen kabulü ile icra emrindeki fazla alacak yönünden icra emrinin iptaline, davacıların fazlaya dair taleplerinin reddine karar verildiği, karara karşı borçluların istinaf yoluna başvurması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince şikayetçilerden ... Akaryakıt Ürünleri İnşaat Ve Otomotiv San.

Ve Tic.Ltd.Şti.’nin ipotekli takipte lehine ipotek tesis edilen asıl borçlu konumunda olduğu, alacaklı tarafından bu borçlu hakkında aynı alacağa ilişkin olarak kambiyo takibi başlattıktan sonra ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, alacaklının tercih hakkını öncelikle kambiyo takibinden yana kullandığı, diğer şikayetçiler ...

İnşaat Taahhüt Ve Otomotiv San.Tic.Ltd.Şti., ... ve ...’ın ipotek malikleri olup kambiyo takibinin tarafı olmasalar da ipotekli takipte asıl borçlu ile aralarında zorunlu takip arkadaşlığı bulunduğu nedenle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibin tüm şikayetçiler yönünden iptali gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin kabulü ile şikayetçi-borçlular aleyhine başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibin iptaline karar verildiği görülmektedir.

İİK'nın 45. maddesinde rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167. madde hükmünün mahfuz olduğu, söz konusu 167. maddede ise; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Her ne kadar yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotekle temin edilmiş olsa bile, elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilirse de borçlu aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile aynı anda hem rehnin paraya çevrilmesi yolu ile hem de kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılması hâlinde borçlu şikâyet yolu ile icra mahkemesine başvurarak aleyhine başlatılan ikinci takibin iptalini isteyebilir.

Aksi halde aynı alacak için aynı borçluya karşı derdest bir icra takibi varken mükerrer olarak ikinci bir takibin yapılması söz konusu olur. Bu husus kamu düzeni ile ilgili olup süresiz şikayete tabidir. Nitekim 20.01.2023 tarih ve 2021/2 E. - 2023/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da aynı husus benimsenmiş ise de;

Somut uyuşmazlığın incelenmesinde; alacaklı tarafından şikayetçi asıl borçlu ... Akaryakıt Ürünleri İnşaat Ve Otomotiv San.

Ve Tic.Ltd.Şti. hakkında, 06.01.2017 tarihinde Bakırköy 17. İcra Müdürlüğünün 2017/17602 E. sayılı takip dosyasında kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, aynı alacaklı tarafından, şikayetçiler hakkında 22.11.2017 tarihinde ise İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2017/6168 E. sayılı takip dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığı,

alacaklının aşamalardaki beyanları gereğince takip dosyasına konu alacağın aynı borç ilişkisinden kaynaklandığı ancak alacaklının 05.12.2023 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu İstanbul 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 12.10.2023 tarih, 2023/98 Esas - 2023/654 Karar sayılı kararı ile; "....Bakırköy 17. İcra Müdürlüğünün 2017/17602 E. sayılı icra takip dosyasında borçlu ... Akaryakıt Ürünleri İnşaat Ve Otomotiv San.

Ve Tic.Ltd.Şti.’nin de aralarında bulunduğu borçluların yetki itirazı üzerine yapılan yargılamada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 20.12.2019 tarih 2019/1442 E - 2019/2743 K. sayılı kararı ile yetki itirazının kabulü ile dosyanın İstanbul Nöbetçi İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği,

kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, alacaklı vekilinin 22.01.2021 tarihli talebinde takip dosyasının davacılar yönünden tefrik edilerek yetkili icra dairesine gönderilmesi yönünde bir istemin bulunmamasına rağmen icra müdürlüğünce talep konusunda alınan 25.01.2021 tarihli kararla yetki itirazına ilişkin karar re’sen değerlendirilerek takip dosyasının davacı borçlular yönünden tefrik edilerek yetkili icra müdürlüğü olan İstanbul İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği, takip dosyasının İstanbul 27. İcra Müdürlüğünün 2021/7329 E. sayısına kaydedildiği,

HMK'nın 20. maddesindeki düzenleme doğrultusunda alacaklı tarafından yasal süresinde yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesinin talep edilmediği gerekçesiyle şikayetin kabulüne ile İstanbul 27. İcra Müdürlüğünün 2021/7329 E. sayılı dosyasının açılmamış sayılmasına" karar verildiği, kararın 24.10.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

O halde yukarıda izah edildiği üzere yargılama sırasında ilk olarak başlatılan kambiyo takibinin açılmamış sayılmasına kesinleşmiş mahkeme kararı ile karar verilmiş olduğu anlaşıldığından şikayetçilerin istinaf dilekçesindeki sair iddiaları incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.