Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/3199 K.2024/516

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlu vekili, icra mahkemesine verdiği dilekçede, davalı banka ile müvekkilinin yetkilisi olduğu ... Kimya San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında kredi sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşmeye kefil olduğunu, ayrıca bu sözleşmenin teminatını oluşturması amacıyla 2 adet taşınmazı üzerinde davalı banka lehine ipotek tesis edildiğini, yine aynı kredi borcunun teminatını oluşturması amacıyla senet alındığını, bu senet üzerinde müvekkilinin "15.000.000,00 TL için avalimdir" şeklinde imzası bulunduğunu, davalı banka tarafından başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi sonrasında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ancak takibin konusunun aynı kredi sözleşmesinin teminatını oluşturması amacıyla verilen senet olduğunu,

bu nedenle alacaklar arasında mükerrerlik söz konusu olduğunu ileri sürerek; kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibinin iptaline karar verilmesini talep ettiği. İlk Derece Mahkmesince; şikayetin kabulü ile takibin davacı borçlu yönünden iptaline karar verildiği, karara karşı alacaklının istinaf yoluna başvurması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verildiği görülmektedir.

İİK'nın 45. maddesinde rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusunun iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceği, poliçe ve emre muharrer senetlerle çekler hakkındaki 167. madde hükmünün mahfuz olduğu, söz konusu 167. maddede ise; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede müstenit olan alacaklının, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte bulunabileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlığın incelenmesinde; alacaklı tarafından asıl borçlu ve ipotek veren sıfatı ile şikayetçi borçlu hakkında 13.11.2020 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı icra takibi başlatıldığı, şikayet konusu İstanbul ...

17. İcra Müdürlüğünün 2021/14982 esas sayılı kambiyo senetlerine özgü takip dosyası ile şikayetçi borçlu ... hakkında 01.09.2021 tarihinde bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe geçildiği, takip talebinde de “İstanbul ... 17. İcra dairesinin 2020/22357 esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile” ibarelerinin yazılı olduğu, İstanbul ...

17. İcra müdürlüğünün 2020/22357 esas sayılı takip dosyasının ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip niteliğinde bulunduğu ve halen derdest olduğu gözetildiğinde; yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca borç ipotek ile temin edilmiş olsa bile elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapabilirse de öncelikle ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğinden alacaklı tercih hakkını bu takip türünden yana kullanmış olup bu kural önce başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte ipotek limiti olan 500.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla takibin başlatıldığı,

kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip talebine konu alacağın ise 15.000.000,00 TL olup bu takip talebinde ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibin yapıldığı İstanbul ...

17. İcra Müdürlüğünün 2021/14982 sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür etmeme kaydının konulduğu için ipotekli takibe konu 500.000,00 TL ipotek limiti kadar mükerrerlik (derdestlik) söz konusu olduğu anlaşılmakla, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibin mükerrer olan 500.000,00 TL'lik kısmı için iptali gerekir iken takibin tamamen iptali şeklinde hüküm tesiri isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

Şu hale göre her iki takibe konu alacağın kredi sözleşmesinden kaynaklandığı çekişmesiz olup, alacağın ipotekle temin edilen kısmı ipotek limiti olan 500.000,00 TL olup, bu miktar yönünden yapılan kambiyo senedine dayalı takibin, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip karşısında mükerrer (derdest) olduğundan ve takibin bu miktar kadar kısmının iptali gerekmekte iken takibin tümden iptali şeklinde yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.