Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/3366 K.2023/4410

Taraflar arasındaki borca itiraz ve şikayet uyuşmazlığından dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince; itirazın kabulü ile takibin durdurulmasına ve alacaklı aleyhine takip konusu alacağın %20'si oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

Kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. İTİRAZ VE ŞİKAYET

Borçlular icra mahkemesine başvuru dilekçelerinde; takip konusu senedin, borçlu şirketlerin eski yetkilisi olan ...tarafından, yetkili olmadığı bir dönemde ancak yetkili olduğu dönemde düzenlenmiş gibi imzalandığını, senedin, gerçekte adı geçenin yetkisi dolduktan 3 yıl sonra imzalandığını, taraflar arasında gerçek bir borç ilişkisi bulunmadığını, borçlularla alacaklı arasında iki adet protokol imzalandığını ve borçlu olmamalarına rağmen hacizlerle karşı karşıya kalmaları nedeniyle bu protokoller gereğince 3.700.000,00 TL'nin borçlular tarafından alacaklıya ödendiğini,

aynı senet hakkında alacaklı tarafından daha önceden Ankara 20. İcra Müdürlüğünün 2017/7178 E. sayılı dosyasında başlatılan takibin, alacaklının takipten feragat etmesi nedeniyle ortadan kalktığını, bu suretle aynı senede ilişkin olarak yeni bir takip yapılamayacağından da iş bu takibin usulsüz olduğunu, önceki takipten alacaklının feragat etmesi üzerine senedin, borçlulara iade olunduğunu ancak savcılık soruşturması nedeniyle borçlular tarafından savcılığa teslim edildiğini, Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada sanığın beraati ile beraber senedin,

mahkemece ...'a teslimine karar verilmesi nedeniyle alacaklı tarafa geçtiğini ve iş bu takibin başlatıldığını, ayrıca senedin vade tarihine göre zamanaşımına uğradığını ileri sürerek, takibin iptali ile alacaklı aleyhine en az % 20 oranında tazminata hükmedilmesini talep etmişlerdir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; senedin Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden yargılama nedeniyle zamanaşımına uğramadığını, önceki takipten feragat edilmesinin alacağın özünden vazgeçme anlamı taşımadığını, taraflar arasında imzalanan protokolün, tarafların birbirlerinden borçlu olup olmadığı şeklinde yorumlanamayacağını, borçluların, alacaklının ceza dosyalarında yargılanmasına sebep olmak suretiyle protokole aykırı davrandıklarını ileri sürerek, itirazın reddi ile borçlular aleyhine en az %20 oranında tazminata hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; taraflar arasında 15.3.2018 tarihli protokolün imzalandığının ihtilafsız olduğu, bu protokolün ikinci maddesi ile, daha önceden başlatılan Ankara 20. İcra Müdürlüğünün 2017/7178 E. sayılı icra takibinden alacaklı tarafından feragat edileceğinin ve senedin de borçluya teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, bu protokoldeki senedin iş bu şikayete konu takip dayanağı senet olduğu hususunun da tartışmasız olduğu, borçlu tarafından sunulan ve alacaklıca imzalanan belgede, önceki takip konusu borcun ödendiğinin ve hiçbir alacağın kalmadığının yazılı olduğu,

alacaklı tarafından bu belgeye ve belgedeki imzasına itiraz edilmediği belirtilerek, itfanın bu suretle ispatlandığı gerekçesiyle İİK'nın 169/a-5. maddesi gereğince takibin durdurulması gerektiğine işaret edildikten sonra, alacaklının alacağını tahsil etmesine rağmen tekrar takip yapmasının kötü niyetli olduğu ve borca itirazın esasa ilişkin nedenlerle kabul edildiği belirtilerek, alacaklı aleyhine tazminata hükmedilmesi gerektiğinden bahisle, itirazın kabulü ile takibin durdurulmasına ve alacaklı aleyhine takip konusu alacağın % 20'si oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Alacaklı istinaf başvurusunda; mahkemece hükme esas alınan ve alacaklı tarafından imzalanan belgede, takip konusu bonoya atıf bulunmadığını ve alacaklının, bono bedeli olan 4.900.000 USD'nin ödendiğine dair bir ikrarı da olmadığını, senedin tamamının ödenmiş olması halinde borçlular tarafından, senedin iptalinin ya da senede ödendi kaydı konulmasının veyahut da borçluların avukatı tarafından savcılığa teslimi sırasında iptal edilerek verilmesinin gerektiğini, alacaklı tarafından taraflar arasında imzalanan protokol gereğince önceki takipten feragat edilmiş ise de, borçluların,

alacaklının ceza davalarında yargılanmasına neden olmak suretiyle protokole aykırı davrandıklarını ve bu nedenle protokolün geçersiz olduğunu, alacaklı vekilinin önceki takipten feragata ilişkin beyanının hakkın özünden vazgeçme anlamı taşımadığını, bu suretle alacağın tahsili için yeniden takip başlatılabileceğini ve senedin zamanaşımına uğramadığını ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; borçlular tarafından ödeme iddiasının İİK'nın 169/a maddesine uygun olacak şekilde yazılı belgelerle ispat edildiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu belirtilerek, alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı temyiz dilekçesinde; istinaf başvurusunda ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte, istinaf aşamasında sunulan uzman görüşlerine itibar edilmediğini ve Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada alacaklının beraatine karar verilmesi sebebiyle senedin bedeli olduğunun ispatlandığını ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; bonoya dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla ilamsız icra takibinde borca itiraz ve şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK md. 144., 168/5., 169., 169/a., TBK md. 103.,

3. Değerlendirme

İİK'nın 144/1. maddesinde yer alan, " Alacağı tamamen ödenmiş olan alacaklıya ait senet icra dairesince borçluya verilir." ve TBK'nın 103. maddesindeki " Borcu ödeyen borçlu, bir makbuz ve borcun tamamı ödenmişse, buna ilişkin borç senedinin geri verilmesini veya iptalini isteyebilir." hükümleri kapsamında somut uyuşmazlığın incelenmesinde;

alacaklı tarafından daha önceki bir tarihte başlatılan ve aynı senede ilişkin olduğu ihtilafsız olan Ankara 20. İcra Müdürlüğünün 2017/7178 E. sayılı dosyasındaki takibin, alacaklının, takiple ilgili tüm taleplerinden sulh nedeniyle feragat etmesinin yanı sıra takip dayanağı senedin de borçluya verilmek üzere alacaklı vekilince teslim alınarak sona erdiği görüldüğünden ve dosya kapsamında, senedin borçluya teslim edildiği sabit olduğundan, bahsi geçen yasa maddeleri uyarınca senet bedelinin, işbu takipten önce ödendiğinin anlaşılmasına,

tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre alacaklının yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,