Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/3585 K.2023/3867

Taraflar arasındaki adi kiraya ve hasılat kiralarına ait 13 örnek nolu takibe vaki itirazın kaldırılması ve tahliye istemi üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince istemin kabulüne karar verilmiştir. Kararın borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Alacaklı icra mahkemesine başvurusunda; ödenmeyen 2020 yılı Ağustos, Eylül ve Ekim ayları kira bedelleri için başlatılan takibe itirazın haksız olduğunu ileri sürerek itirazın kaldırılmasına, borçlunun taşınmazdan tahliyesine ve borçlu aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı, itirazın iptali ve tahliye davalarında sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, buna göre harç yatırılması gerektiğini, takibe konu 2020 yılı Ağutos 70.800,00 TL, Eylül 70.800,00 TL ve Ekim 70.800,00 TL olarak gösterilen kira kontratına imza atmadığını, böyle bir kira kontratı olmadığını, talep dilekçesinin deliller kısmında belirtilen kira kontratı ve ek kira kontratına bakıldığında ödeme şekli ve tarihi belirtilen kısımda talep konusu aylara ilişkin 70.800,00 TL'lik bir ödeme olmadığını, bu miktarda kira bedeli olduğuna ilişkin belge sunulması gerektiğini,

Marmaris Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/493 Esas sayılı dosyasında kira bedelinin uyarlanması davası açıldığını, davanın kısmen kabul edildiğini, istinaf aşamasında olduğunu ileri sürerek istemin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

Borçlu tarafından itiraz dilekçesinde açıkça ve ayrıca imzaya itiraz edilmediği, kira sözleşmesinin halen ayakta ve yürürlükte olduğu, yargılamayı gerektirir bir durum bulunmadığı, borçlu tarafından kira bedeline itiraz edilmiş ise de takipte istenebilecek aylık kira miktarının ne kadar olduğu gösterilmediğinden takip talebinde belirtilen kira miktarının kesinleştiği, bundan sonra borçlunun kiranın ödendiğini veya sair bir sebeple istenemeyeceğini İİK’nın 269/c maddesinde belirtilen belgelerle kanıtlamak durumunda olduğu,

kira bedelinin uyarlanmasına ilişkin Marmaris Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/493 Esas sayılı dosyasında dava tarihi 21.07.2020 tarihli olup takip tarihinden önce olduğu anlaşılsa da, uyarlama talebinin 2021 yılı kirası için kabul edildiği, 2020 yılı kirası için davanın reddine karar verildiği, söz konusu ilam kesinleşmediğinden uyarlama dosyasının eldeki takip dosyasına etki etmesinin düşünülemeyeceği, bundan başka dar yetkili icra mahkemesinin vereceği kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğinden, genel mahkemelerde derdest olan dosyaların ve savcılık dosyalarının bekletici mesele yapılması olanağı bulunmadığı,

bu dosyada ödeme emri tebliğ işleminin usulsüzlüğünün incelenemeyeceği, bu hususun şikayet konusu edildiğine ilişkin delile rastlanmadığı, kira bedellerinin ödendiğinin veya sair bir sebeple istenemeyeceğinin İİK'nın 269/c maddesinde belirtilen belgelerle ispatlanamadığı gerekçesi ile itirazın kaldırılması ile takibin devamına, kabul edilen asıl alacak miktarı üzerinden % 20 oranında hesaplanan 42.480,00 TL icra inkar tazminatının borçludan alınarak alacaklıya verilmesine, borçlunun kiralanandan tahliyesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Borçlu, sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, buna göre de nispi harç alınması gerektiğini, kira bedelinin açıkça bildirilmesi ve harcın tamamlanmasına ilişkin taleplerinin değerlendirilmediğini, alacaklının alacaklının aylık 70.800,00 TL kira alacağını belgelendirmesi ve ispatlaması gerektiğini, kira bedelinin kira sözleşmesinde görülemediğini, buna dair kira kontratının sunulması gerektiğini, kira ödemelerinin yapıldığı hesap numarası dökümanları istenmeden hüküm kurulduğunu, alacaklının hesabına 2019 yılı Kasım ayında 2020 yılı otel kirası açıklamalı 100.000,00 TL ve İkiaslan Ltd.

Şti. hesabına Aralık ayında 100.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu şirket ile alacaklı şirketin aynı kişilerden oluştuğunu, yapılan bu ödemelerin takibe konu aylar kirası olduğunu, kira bedelinin uyarlanması için açılan davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, damga vergisi yatırılmadan tahliye kararı verilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

C.1.Gerekçe ve Sonuç

Alacaklının istemi talep dilekçesinde "itirazın iptali" olarak belirtilmiş ise de, HMK'nın 33. maddesi uyarınca hukuki tavsif hakime ait olup, alacaklının başvurusunun bu hali ile İİK'nın 269/c maddesine dayalı itirazın kaldırılması ve tahliye istemi olduğu, icra mahkemesinin görevli olduğu, nispi harç alınmasına ilişkin istinaf sebebinin yerinde olmadığı, borçlunun itiraz dilekçesinde kira ilişkisine açıkça karşı çıkmaması ve aylık kira bedelini belirtmek suretiyle kira bedeline açıkça itiraz etmemesi nedeniyle İİK'nın 63. maddesi de nazara alınarak,

İİK'nın 269/2. maddesi gereğince kira ilişkisinin ve aylık kira miktarının kesinleştiği, takipte istenen kiraların ödendiği İİK'nın 269/c maddesinde belirtilen belgelerle kanıtlanamadığından, istemin kabulünde isabetsizlik bulunmadığı, uyarlama talebinin takip tarihinden önceki alacaklara ilişkin olduğu, takip dosyasına bir etkisi olmayacağı, genel mahkemede görülmekte olan dosyanın icra mahkemesince bekletici mesele yapılamayacağı, icra mahkemesinde ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile borçlunun istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu, istinaf dilekçesi içeriğini aynen tekrarlamış bundan başka; kira sözleşmesinde ödeme tarihlerine göre kira bedellerinin belli olduğunu, kira sözleşmesinde kira artışına ilişkin bir hüküm bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, adi kiraya ve hasılat kiralarına ait 13 örnek nolu takibe vaki itirazın kaldırılması ve tahliye istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 269 maddesi.

3. Değerlendirme Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de; İİK 269/2 maddesinde, "ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde itiraz sebeplerini 62. madde hükümleri dâhilinde icra dairesine bildirmeye mecburdur. Borçlu itirazında kira akdini ve varsa buna ait mukavelenamedeki imzasını açık ve kesin olarak red etmez ise akdi kabul etmiş sayılır" hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, borçlu takibe itirazında açıkça ve ayrıca kira ilişkisine karşı çıkmamış ise de karşı taraf şirket ile 15.10.2018 tarihinde yapılan kira sözleşmesinin 3. bendinde kira bedeli başlığı altında ödeme meblağları ve tarihlerinin belirlendiğini, bu ödeme meblağları ve tarihlerine bakıldığında 2020 yılı Ağustos, Eylül, Ekim aylarına ilişkin aylık 70.800,00 TL gibi bir ödeme görülmediğini ileri sürmüş olup, buna göre borçlunun sözleşmedeki kira bedellerini gösterek takipte istenen aylık kira bedeline itiraz ettiğininin kabulü gerekir.

O halde, İlk Derece Mahkemesince kesinleşen kira ilişkisi ve tarafların kabulünde olan sözleşme hükümleri dikkate alınarak itirazın kaldırılması ve tahliye istemi incelenip oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken, aylık kira bedeline itiraz edilmediğine ilişkin yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf talebinin esastan reddine ilişkin kararının (KALDIRILMASINA), İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,