Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/4540 K.2023/4539

Taraflar arasındaki itirazın kaldırılması ve tahliye davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince itirazın kaldırılmasına ve tahliyeye, kefiller yönünden itirazın kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararın borçlu kiracılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu kiracılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu kiracılar ile kefillerin, yetkili İcra Müdürlüğünün taşınmazın bulunduğu ve ikamet adresleri olan ... (...) İcra Müdürlüğü olduğunu, alacaklıya herhangi bir borçları bulunmadığını ileri sürerek borca, faize, faiz oranına, kontrat masraf alacağına itirazları üzerine alacaklı/kiralayan dava dilekçesinde;borçluların 2019 yılı ocak bakiye kira alacağı ile şubat, mart, nisan ayları kira alacağını ödemediklerini, kira borçlarının ödendiğine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığını ileri sürerek borçlu kiracılar ile kefillerin itirazlarının kaldırılmasını, temerrüt nedeniyle taşınmazdan tahliyelerini talep etmiştir.

II. CEVAP

Borçlu kiracılar ve kefiller cevap dilekçesinde; yetkili İcra Müdürlüğünün taşınmazın bulunduğu ve ikamet adresleri olan ... (...) İcra Müdürlüğü olduğunu, borçlu ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ne ödeme emri tebliğ edilmediğini, hak kaybına uğramamak için itiraz edildiğini, alacaklının edimini yerine getirmediğini, kiraya verilen taşınmazın iskan ruhsatının olmadığını, eksikliklerin kiracı tarafından giderilmesi karşılığı kiradan düşüleceği şeklinde alacaklı ile anlaştıklarını belirterek davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın dayanağı icra takibine konu alacağın para alacağı olduğu, borcun TBK'nın 89 uncu maddesi uyarınca götürülecek borçlardan olduğu, davacıların ikametgahının ... Adliyesi sınırları içerisinde olduğu, bu durumda davacı alacaklıların seçimlik hakkı gereği yerleşim yeri olan ... Adliyesi İcra Dairelerinin de yetkili olduğu, davalıların yetki itirazının yerinde olmadığı,

Davalı borçlular tarafından kira bedellerinin ödendiğine veya istenemeyeceğine ilişkin İİK'nın 269/c maddesi kapsamında belge sunulmadığı, alacaklılar vekilinin karar oturumundaki beyanı ile takip talebinde istemiş oldukları işlemiş faize ilişkin taleplerinden feragat ettikleri, takip talebinde yer alan 3.224,16 TL kontrat masraf alacağına yönelik itirazın kaldırılması talebinin yargılamayı gerektirdiği, taraflar arasındaki kira sözleşmesinde kefilin sorumlu olduğu azami miktar ve kefalet tarihine ilişkin el yazısı ile yazılmış bir ibare bulunmadığı, bu durumda TBK'nın 583 üncü maddesinde belirtilen şekil şartlarına uyulmadan yapılan kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğu

gerekçeleri ile itirazın kaldırılması talebinin 70.000,00 TL asıl alacağa yönelik kabulü ile davalılar ... Resturant Gıda Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İle ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin ... ...

24. İcra Müdürlüğünün 2019/14482 E. sayılı takip dosyasında asıl alacağa yönelik yapmış oldukları itirazın kaldırılmasına, takip talebinde yer alan işlemiş faize ilişkin itirazın kaldırılması talebinin feragat nedeniyle reddine, davacıların icra inkar tazminatının kabulü ile asıl alacağın %20 si olan 14.000,00 TL icra inkar tazminatının davalılar ... Resturant Gıda Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ... İç ve Dış Tic. Ltd.

Şti.den müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların davalıların 3.242,16 TL kontrat masraf alacağına yönelik itirazının kaldırılması talebinin reddine, davacıların tahliye talebinin kabulü ile ... ... 24. İcra müdürlüğünün 2019/14482 E sayılı dosyasında takibe konu kiralanandan davalılar ... Resturant Gıda Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile ... İç ve Dış Tic. Ltd.

Şti.nin tahliyesine, davacıların davalılar Mohammad ... ve .....ı'ya yönelik açmış olduğu itirazın kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu kiracılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlu kiracılar istinaf dilekçesinde; yetkili İcra Müdürlüğünün taşınmazın bulunduğu ve ikamet adresleri olan ... (...) İcra Müdürlüğü olduğunu, alacaklıların tacir sıfatının olmadığını, yetki sözleşmesinin geçerli olmadığını, tahliye talebi de olduğundan TBK'nın 89 uncu maddesinin uygulanamayacağını, kiraya verilen taşınmazın iskan ruhsatının olmadığını, eksikliklerin kiracı tarafından giderilmesi karşılığı kiradan düşüleceği şeklinde alacaklı ile anlaştıklarını, alacaklının edimlerini yerine getirmediğini, borçlu ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne ödeme emri tebliğ edilmediğini, hak kaybına uğramamak için itiraz edildiğini, bu hususun hiç değerlendirilmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kira bedellerinin ödenmemesi sebebiyle borçlu davalılar hakkında icra takibi başlatıldığı, takip talebinde "Haciz ve Tahliye" talep edildiği, ödeme emrinde itiraz için 7 gün, ödeme için 30 gün süre verildiği, tahliye ihtarının yazılı olduğu, ödeme emrinin borçlu kiracıya tebliğ edildiği, ödeme emrine yasal süre içinde itiraz edildiği, davanın süresinde açıldığı, takibe dayanak kira sözlemesinin 15.10.2018 tarihli olduğu, yetki sözleşmesi bulunduğu, yetki sözleşmesinin geçerli ve tarafları bağlayıcı olduğu, ... ...

İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkisinin bu sözleşmede kabul edildiği anlaşıldığından, yetki itirazının reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasalara uygun olduğu, İlk Derece Mahkemesince, kira bedellerinin yatırıldığı banka hesap hareketlerinin getirtilerek incelendiği, takibe konu edilen alacak miktarlarının doğru olduğunun tespit edildiği, işlemiş faiz miktarlarından da feragat edildiği, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın doğru olduğu gerekçesi ile borçlu kiracıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu kiracılar temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu kiracılar istinaf dilekçesindeki hususları tekrar etmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesinin kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itirazın kaldırılması ve kiralananın tahliyesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK 269 uncu madde vd hükümleri, HMK 6, TBK 89 uncu madde hükümleri

3. Değerlendirme Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de, İİK’nın 269 uncu maddesi gereğince, ödeme emrinin tebliği üzerine, borçlu yedi gün içinde itiraz sebeplerini, İİK'nın 62 nci maddesi hükümleri dahilinde icra dairesine bildirmeye mecburdur.

Somut uyuşmazlıkta; alacaklıların 29.04.2019 tarihinde haciz ve tahliye istekli olarak başlatmış olduğu icra takibi nedeniyle, İcra Müdürlüğünce düzenlenen örnek 13 numaralı ödeme emrinin borçlu kiracılardan ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne tebliğ edilemeden, borçlunun takibi kendiliğinden öğrenmesi üzerine 08.05.2019 tarihinde takibe itiraz ettiği görülmüştür.

İcra takip dosyasında adı geçen borçluya ödeme emri tebliğ işlemi yapılmadığından, yukarıda anılan maddedeki borçluya verilen süreler işlemez. Borçluya usulüne uygun olarak tahliye ihtarlı ödeme emri tebliğ edilmeden ödeme ve itiraz süreleri de işlemeye başlamayacak olup, borçlunun itiraz hakkı doğmayacağından, haricen öğrenmeye dayalı itirazın da yasanın emredici hükümleri karşısında hukuki sonuç doğurmayacağının ve alacaklı kiralayanların, borçlu kiracılardan ...

İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden İcra Mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ve tahliyeyi isteyemeyeceğinin kabulü gerekir.

Öte yandan, İİK'nın 269/d maddesi delaletiyle uygulanması gereken aynı Kanunun 68/son maddesinin ilk cümlesinde; "İtirazın kaldırılması talebinin esasa ilişkin nedenlerle kabulü halinde borçlu, talebin aynı nedenlerle reddi halinde ise alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilir..." hükmüne yer verilmiştir.

Taraflarca yargılama sonuçlanıncaya kadar tazminat talep edilmesi mümkün olup alacaklı kiralayanlar vekili tarafından yargılama aşamasında tazminat talebinde bulunulmadığı bu nedenle alacaklı kiralayanlar lehine tazminata hükmedilmesinin isabetsiz olduğu anlaşılmaktadır.

Kabule göre de; dava dayanağı icra takibinin konusu para alacağı olup, TBK'nın 89 uncu maddesi uyarınca götürülecek borçlardan olduğu, kiraya veren davacı alacaklıların seçimlik hakkı gereği yerleşim yeri ve borcun ifa yeri olan ... ... İcra dairelerinin ve İcra mahkemelerinin yetkili olduğu gözetilerek, İlk Derece Mahkemesinin yetki itirazının reddi gerekçesi yerinde olup alacaklı kiralayanlar vekilinin 31.10.2019 tarihli celsede kiralayanların tacir olmadığı beyanı da dikkate alındığında, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklı kiralayanların tacir sıfatı olmadığı halde kira sözleşmesindeki yetki şartının geçerli olduğu gerekçesi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, borçlu kiracı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden itirazın kaldırılması ve tahliye isteminin reddine, alacaklı kiralayanlar vekili tarafından yargılama aşamasında tazminat talebinde bulunulmadığı gerekçesi ile alacaklı kiralayanlar lehine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile borçlu kiracı ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. yönünden itirazın kaldırılması ve tahliyeye, alacaklı kiralayanlar lehine tazminata karar verilmesi ve borçlu kiracıların istinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddi isabetsiz olup, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Borçlu kiracıların temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, ... Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesinin 15.3.2023 tarih ve 2021/3173 E. - 2023/699 K. sayılı istinaf talebinin esastan reddine ilişkin kararının KALDIRILMASINA,

... ... 14. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 30.09.2021 tarih ve 2019/780 E. - 2021/560 K. sayılı kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,