Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2023/9087 K.2024/4543

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki bir kısım bir kısım davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinde, borçluların takibin iptali istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, İlk Derece Mahkemesince; şikayetin kısmen kabulü ile borçlulardan Uc ... İnşaat Ltd. Şti.'nin toplam genel kredi borcunun 7.978.388,87 TL olarak, ... ... Yapı Tic. Ltd. Şti. toplam genel kredi borcunun 7.976.682,82 TL olarak düzeltilmesine, ... İnşaat Ltd. Şti., Yusuf Turapoğlu, Torunlar Mermer Ltd.

Şti., ... yönünden açılan davanın reddine, ... yönünden davanın kabulü ile bu borçlu yönünden takibin iptaline karar verildiği, alacaklı ve borçlular ..., ... İnşaat Ltd. Şti, ... ... Yapı Tic. Ltd. Şti. ve Uc ... İnşaat Ltd. Şti. tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, anılan kararın alacaklı ve borçlular ..., ... İnşaat Ltd. Şti, ... ... Yapı Tic. Ltd. Şti. ve Uc ...

İnşaat Ltd.

Şti. tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 29.12.2022 tarih, 2022/7593 E. 2022/14363 K. sayılı ilamı ile borçluların temyiz itirazlarının reddine, alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, İlk Derece mahkemesince, bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra yapılan yargılama neticesinde borçlu ...'a yapılan tebligatın usulsüzlüğüne ilişkin şikayetin ve borca itirazın reddine karar verildiği, karara karşı ...

İnşaat Ltd. Şti., ... ... Yapı Tic. Ltd. Şti. ve Uc ... İnşaat Ltd. Şti. tarafından temyiz başvurusunda bulunulduğu görülmektedir.

04.02.1959 gün ve 1957/13-E. 1959/5 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında (R.G. 28/04/1959 gün ve sayı:10193) usuli kazanılmış hak; "Temyiz merciince bir kararın bozulması ve mahkemenin bozma kararına uyması halinde, bozulan kararın bozma sebeplerinin şümulü dışında kalmış cihetlerinin kesinleşmiş sayılması, davaların uzamasını önlemek maksadıyla kabul edilmiş çok önemli bir usuli hükümdür. Bir cihetin bozma kararının şümulü dışında kalması da iki şekilde olabilir. Ya o cihet, açıkça bir temyiz sebebi olarak ileri sürülmüş fakat dairece itiraz reddedilmiştir; yahut da onu hedef tutan bir temyiz itirazı ileri sürülmemiş olmasına rağmen dosyanın temyiz dairesince incelendiği sırada dosyada bulunan yazılardan ESAS NO : 2023/9087

onun bir bozma sebebi sayılması mümkün bulunduğu halde o cihet dairece bozma sebebi sayılmamıştır. Her iki halde de o konunun bozma sebebi sayılmamış ve başka sebeplere dayanan bozma kararına mahkemece uyulmuş olması, taraflardan birisi lehine usuli bir müktesep hak meydana getirir… " şeklinde açıklanmıştır.

Bu durumda, mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak oluşabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu doğabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturmaktadır.