Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2024/6670 K.2025/1680

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/3. kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Talep, İİK’nin 97/1. maddesi uyarınca İcra Müdürlüğünün takibin taliki ya da devamı konusunda karar verilmesi isteğine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, 2004 sayılı İİK'nın 97. maddesine dayalı takibini taliki veya devamı hususunda bir karar verilmesi isteğinin icra takip dosyası aslının gönderilmemesi ve dosya kapsamına göre istek hakkında değerlendirme yapılamıyor oluşu nedeniyle geri çevrilmesine, icra takip dosyası aslıyla birlikte yeniden talep yapılması halinde talebin değerlendirileceğine karar verilmiş,

Karara karşı 3. kişi vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf yasa yoluna başvuranın süre tutum dilekçesi ile istinaf yasa yoluna başvurduğu, gerekçeli kararın istinaf yasa yoluna başvurana tebliğ edildiği halde, istinaf sebep yada sebeplerini içerir dilekçe sunulmadığı, süre tutum dilekçesinde istinaf sebebi ileri sürülmediği, kamu düzenine aykırı bir husus tespit edilemediği gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiş, karar 3. kişi tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 inci maddesine göre; hükümde, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerinin yer alacağı belirtildikten sonra, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Bunun yanında, yasanın aradığı anlamda oluşturulacak gerekçeli kararın hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlerle ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetiminin yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

HMK'nın 297. maddesi kamu düzeni amacıyla konulmuş, emredici hükümlerden olup yargılamanın her safhasında re’sen gözetilmesi gereken bir usul kuralıdır. Aksine düşünce ve uygulama, gerek yargı erki ile hakimin, gerek mahkeme kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile bağdaşmaz.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; İlk Derece Mahkemesince dosya kapsamında yer alan icra müdürlüğünün cevabi yazıları da nazara alınarak icra dosyasının bulunduğu yerden getirtilerek HMK'nın 297. maddesine uygun şekilde nihai bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.