Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2024/7789 K.2025/2186

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, üçüncü kişinin İİK'nin 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

Mahkemece, davacının ticari defterlerinde haczedilen makineye ait haciz tarihinden önce düzenlenmiş e-fatura bilgisinin bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmiş, karara karşı davalı alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, dava konusu makine borçlunun adresinde ve borçlunun ziliyetliğinde iken haczedildiğinden mülkiyet karinesinin borçlu dolayısıyla alacaklı lehine olduğu, dava konusu makinenin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu,

söz konusu makinenin alış ve satışını gösteren BA formunun düzenlenerek vergi dairesine de bildirimde bulunulduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu haciz borçluya ödeme emri tebliğ edilen ve borçlunun ticaret sicil adresinde yapılmıştır. Buna göre, İİK'nun 97/a maddesinde öngörülen mülkiyet karinesi borçlu dolayısıyla alacaklı yararınadır. Bu yasal karinenin aksinin davacı 3. kişi tarafından inandırıcı ve güçlü delillerle ispat edilmesi gerekir.

Davacı 3.kişi, kendisine ait kesim makinasının, borçlunun fason üretimde kullanması ve aralarındaki ticari ilişkinin ifası maksadıyla geçici olarak borçluya teslim edildiğini, taraflar arasında fason üretime ilişkin 01.09.2021 tarihli sözleşme mevcut olduğunu, yine taraflar arasında imzalanan 08.01.2021 tarihli avans sözleşmesi ve protokol bulunduğunu, iddia etmiştir.

Üçüncü kişinin iddiasının ispatı için dayandığı tüm delillerin toplanması amacıyla davacı üçüncü kişi ile borçlu şirkete ait ticari defterler, muhasebe kayıtları, davacının delil olarak ileri sürdüğü sözleşmeler ve protokol üzerinde ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olup olmadığı hususu da dikkate alınmak sureti ile inceleme yaptırılarak davacı üçüncü kişi ile borçlu şirket arasında süregelen ticari ve fason imalatına ilişkin iş ilişkisi olup olmadığının belirlenmesi,

borçlu ile üçüncü kişi şirket arasında ticari veya fason ilişkiden kaynaklı ödeme yapılıp yapılmadığı,fason üretime ilişkin alacak-borç durumunun belirlenmesi, borçlu şirketin aynı anda başka firmalara da fason üretim yapıp yapmadığı hususunun netleşmesi için ek rapor alınması, öte yandan davacı tarafından sunulan faturaların mahcuzlarla uyumlu olup olmadığının tespiti için, uzman makine mühendisi vasıtasıyla yerinde inceleme yapılmak suretiyle menkulün ayırtedici

özellikleri de nazara alınarak faturanın hacizli menkule uygunluğunun saptanması, ondan sonra elde edilen bilgilerin dava dosyasında bulunan diğer delillerle birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.