Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2024/7929 K.2025/3200

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz edenin sıfatına ve temyiz dilekçesinin içeriğine, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 615,40 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 15.04.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Sn. ...'ın Karşı Oy Yazısı;

HMK’nın 355. maddesinde; “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.” şeklindedir.

İcra ve İflas dairesi, İcra ve İflas Kanununu birinci derecede uygulamakla görevlidir. Bu görevleri yaparken kanunu yanlış uygular, kanunun kendisine tanıdığı takdir yetkisini hadiseye uygun olarak kullanmaz, bir hakkı yerine getirmez veya bir hakkın yerine getirilmesini sebepsiz sürüncemede bırakırsa usul ve yasaya aykırı hareket etmiş olur. İcra ve iflas dairesinin bu gibi usulsüz işlemlerine karşı, bundan zarar gören ilgililer icra mahkemesinde şikayet yoluna başvurabilir. Şikayet; icra ve iflas dairelerinin icra ve iflas hukukuna aykırı olan işlemlerinin iptali veya düzeltilmesini sağlamak için kabul edilmiş kendine özgü bir kanun yoludur (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı).

İİK’nın 16. maddesinde “Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere icra ve iflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir. Kural; şikayete konu işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi günlük süreye tabi olmasıdır. Bu kuralın (süreye tâbi şikayetin) iki önemli istisnası vardır:

1-İİK'nın 16/2. maddesi gereğince “Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman (süresiz) şikayet olunabilir.” Bu hükmün amacı ilgilileri icra memurunun bir hakkı yerine getirmekten kaçınmasına karşı korumaktır.

2-Kamu düzenine aykırı olan işlemlere karşı da süresiz şikayet yoluna başvurulabilir. Anılan ilke doktrinde bu şekilde benimsenmiş ve Yargıtay uygulamalarında da kabul edilmiştir.

Somut olayda; asıl ve birleşen dava dosyalarının şikayetçisi tarafından haciz yoluyla birden fazla takipten ötürü şikayet konusu "... İli, ... İlçesi, .... Mahallesi, ... Ada, 5 Parsel" sayılı taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasının istendiği, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen bir kısım davaların reddine, bir kısmının ise kabulüne karar verildiği, bu kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği, kararın şikayetçi/borçlu tarafından temyiz edildiği görülmüştür.

İİK’nın 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği, yine aynı Kanun’un 60. maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde ise; alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir. İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliğinin 19/1-k maddesine göre hazırlanan Yönetmeliğe ekli örnek 11 numaralı ödeme emrinde de alacağın Türk Parasıyla tutarının gösterilmesi gerektiğine işaret edilmiştir.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekir. Anılan noksanlık kamu düzeni ile ilgili ve devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır(HGK’nın 12.05.1999 tarih 99/12-271 E, 99/301 K. sayılı kararı).

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; dayanak takip dosyalarının bir ESAS NO : 2024/7929

kısmında takip talebinde ve ödeme emrinde, bir kısmında sadece ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının gösterilmediği, her ne kadar şikayet meskeniyete yönelik ise de temyize gelen borçlunun sıfatı dikkate alınarak takip talebinde yada ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmemesi mevzusu mahkemece kamu düzeni nedeniyle re'sen dikkate alınacak bir husustur.

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzeni nedeniyle ve re'sen yapılan inceleme neticesinde; birleşen 2023/398 Esas, 2023/402 Esas, 2023/403 Esas ve 2023/404 Esas sayılı dava dosyalarında takip talebi ve/veya ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığı gösterilmediğinden, şikayetçi/borçlu yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması görüşünde olduğumdan, Dairemizin sayın çoğunluğunun aksi yöndeki onama görüşüne katılamıyorum.15.04.2025