Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/1435 K.2025/3036

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, asıl ve birleşen davalarda haline münasip meskeni olduğundan bahisle taşınmazı üzerindeki haczin kaldırılmasını talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; birleşen dosya 2020/64 E. sayılı dosya yönünden şikayetin konusuz kaldığı gerekçesiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen dosyalar 2020/65 E. ve 2020/66 E. sayılı dosyalar yönünden şikayetin kısmen kabulü ile taşınmaz satılarak borçlunun haline münasip ev alması için 2.241.111,60 TL bedelin kendisine ödenmesine, arta kalan kısmın alacaklılara ödenmesine,

satışın borçlunun haline münasip ev alabileceği miktardan az olmamak üzere yapılmasına karar verildiği, taraflarca istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

2004 sayılı İİK'nın 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendinde; 'borçlunun "haline münasip" evi haczedilemez.' hükmüne yer verilmiştir.

Meskeniyet iddiası nedeniyle haczedilmezlik şikayetinde; haline münasip ev değeri ve şikayete konu taşınmazın değerinin, haciz tarihi itibariyle taşınmazın bulunduğu bölgedeki diğer taşınmazlarla emsal mukayesesi yapılmak ve aynı vasıftaki taşınmazların alım-satım değerleri denetime elverişli ve somut veriler içerecek şekilde tespit edilmek suretiyle, İİK'nın 82/12. maddesi gereğince belirlendikten sonra borçlunun haline münasip evi alabileceği miktar, mahcuzun değerinden az ise mahcuzun satılarak, borçlunun haline münasip ev alması için gerekli bedelin kendisine, artanın hak sahiplerine ödenmesine,

satışın borçlunun haline münasip ev alabileceği miktardan az olmamak üzere yapılmasına; şayet borçlunun haline münasip evi alabileceği miktar mahcuzun değerinden fazla ise haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Öte yandan yukarıda da belirtildiği üzere meskeniyet iddiası bir haczedilmezlik şikayeti olup; mahcuzun değerinin ve borçlunun haline münasip alabileceği mesken değerinin haciz tarihi itibariyle belirlenmesi zorunludur.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan 19.02.2024 tarihli bilirkişi raporu ve 22.04.2024 tarihli bilirkişi ek raporlarında meskeniyet şikayetine konu taşınmazın keşif tarihi itibarıyle güncel değerinin 3.910.927,20 TL olduğu, haline münasip evin değerinin ise; 2.241.111,60 TL olarak belirlendiği, İlk Derece Mahkemesince keşif tarihi itibariyle tespit edilen bu değer üzerinden hüküm kurulduğu, ancak hükme esas alınan raporda şikayet konusu taşınmazın ve haline münasip evin değerinin haciz tarihi itibari ile belirlenmesi gerektiğinin göz ardı edildiği, dolayısıyla raporun bu hali ile denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

O halde İlk Derece Mahkemesince, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda bilirkişiden ek rapor aldırılarak haciz tarihi itibari ile evin değerinin ve haciz tarihi itibari ile borçlunun daha mütevazi semtlerde haline münasip evi alabileceği değerin tespit edilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi için kararın bozulması cihetine gidilmiştir.