Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/1961 K.2025/3482

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi üçüncü kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Şikayetçi üçüncü kişinin icra mahkemesine başvurusunda, haciz işleminin İİK'nın 99. maddesine göre yapılması gerekirken İİK'nın 97. maddesine göre yapılmasına dair müdürlük işleminin iptaline karar verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; şikayetin kabulüne, 31.10.2023 tarihinde "... Mah. 3141... Zemin Merkezefendi/Denizli" adresinde yapılan hacizdeki haciz kararının kaldırılmasına, haczin İİK'nın 99. maddesi gereğince yapılmış sayılması hususunda ve takip alacaklısına istihkak davası açmak üzere süre verilmesi hususunda icra müdürlüğüne talimat verilmesine karar verildiği, kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan kabulü ile kararın kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Talep, üçüncü kişinin açtığı İİK'nın 97-99. maddelerinin uygulanmasına ilişkin şikayet niteliğindedir.

Hemen belirtmek gerekir ki, icra mahkemesi şikayet üzerine haciz mahallindeki ilk duruma göre mahcuzun kimin elinde olduğunu tespiti ile yetinmelidir.

İstihkak davalarında ise mülkiyet karinesi ve ispat yükü sadece tarafların dosyada davalı veya davacı olup olmamasına göre değil, haczin yapıldığı yerin takip dosyasındaki adreslerle bağlantısı, haciz sırasında haciz mahallinde bulunan kişiler ve adresin borçluyla irtibatını kuracak bir takım bilgi ve belgelere rastlanması, takibin tarafı ve 3. kişinin ticaret sicilde ve vergi dairesinde kayıtlı adresleri ile ortaklık yapıları (hisse devirleri-tarihleri) gibi bir çok veri birlikte değerlendirilerek ortaya konulmaktadır.

Bu sebeple şikayet prosedüründe dar yetki ile inceleme yapacak icra mahkemesinde genel hükümlere göre yargılama yapılan istihkak davasında daha geniş delillerle tartışılacak mülkiyet karinesi ve bunun aksinin ispatı yönünde bağlayıcı nitelikte karar verilemez.

Şikayet konusu haciz, borçluya ödeme emri tebliğ edilen adreste yapılmadığı gibi haciz mahallinde borçlu şirket yetkilisi veya ortağı hazır değildir. Haciz mahallinde bulunan mahcuzlar üzerinde borçlunun ünvanının yazılı olduğu etiketlerin ve boyahane etiketlerinin bulunduğu tespit edilmiş ise de, mahcuzların borçludan satın alındığı iddia edilmiş ve buna dair fatura ve dekontların sunulduğu görülmüştür. Buna göre mahcuzların üçüncü kişi elinde bulunmasının gerçek bir alım satım ilişkisine dayanıp dayanmadığı ancak açılacak istihkak davası sonucunda çözümlenebilecek bir husustur. Bu hali ile haciz tarihi itibariyle menkullerin üçüncü kişinin elinde haczedildiğinin kabulü gerekir.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince; İlk Derece Mahkemesi tarafından haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi yerinde olmadığından; alacaklının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin kabulü ile haczin İİK'nın 97. maddesine göre yapılmasına ilişkin müdürlük işleminin iptaline, İİK’nın 99. maddesine göre işlem yapılması için dosyanın icra müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.