Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/2220 K.2025/5032

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/3. kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nun 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

Alacaklı vekili, icra mahkemesine başvurusunda, takip dışı (üçüncü kişi) davalı .. .. Otomobil Fabrikaları A.Ş.'na gönderilen haciz ihbarnamesine itiraz edildiğini, haciz ihbarnamesine itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, 89/4. maddesi uyarınca tazminata hükmedilmesini talep ettiği, mahkemece tazminat davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile; 701.938,84 TL tutarındaki alacağın 21.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmesi üzerine davalı tarafın istinaf yoluna başvurduğu ve Bölge Adliye Mahkemesi'nce istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın davalı vekili tarafından temyiz edildiği görülmektedir.

2004 sayılı İİK’nın 89. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında.

“Hamiline ait olmayan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmayan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir.

Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4. fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.

Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur" hükmüne yer verilmiştir.

İİK'nın 89. maddesinin 4. fıkrasında. "Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesine müddeti içinde itiraz ederse, alacaklı, üçüncü şahsın verdiği cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü şahsın 338 inci maddenin 1 inci fıkrası hükmüne göre cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahkum edilmesini isteyebilir. İcra mahkemesi, tazminat hakkındaki davayı genel hükümlere göre halleder" hükmü yer almaktadır.

İİK'nın 89/4. maddesine göre haciz ihbarnamesinin tebliğ tarihi itibariyle üçüncü kişinin verdiği cevabın gerçeğe aykırı olduğunun, alacaklı tarafça ispat edilmesi halinde, üçüncü kişi haciz ihbarnamesinde belirtilen bedelle tazminata mahkum edilir.Kanun hükmünde yer alan tazminatın konusu, haciz ihbarnamesine karşı üçüncü kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunması sebebiyle takip alacaklısının uğradığı zarardır.Kanun metninden, mahkemece tazminata hükmedilebilmesi için haciz ihbarnamesi gönderilen üçüncü kişinin süresi içerisinde haciz ihbarnamesine itiraz etmesi ve itirazın aksinin ispatlanması gerekmektedir.

Somut olayda, davalı üçüncü kişi ...

Otomobil Fabrikaları A.Ş. tarafından tebliğ edilen haciz ihbarnamesine cevap olarak 28.01.2016 tarihli dilekçe ile, borçlu ... ve Mühendislik Ltd.Şti.'nin davalı firmadan alacağının mevcut olduğu, fakat haciz önceliği nedeniyle ilk alacak miktarının Bursa 19. İcra Müdürlüğü'nün 2016/469 Esas sayılı dosyasına yatırılacağı, borçlu firma ile ticari ilişkilerin devam etmekte olduğu ve ilk sıradaki dosya borcu kapandıktan ve kalan alacak miktarları muaccel olduktan sonra dosyaya ödeme yapılacağı bildirmiştir.

Davalı üçüncü kişinin haciz ihbarnamesine cevabı, alacağın mevcudiyetine ilişkin olup, itiraz niteliğinde değildir. Başka bir anlatımla alacak üzerine konulan hacizlerin sırası ve önceliği bir başka şikayetin konusu olabilir ise de, haciz ihbarnamesine itiraz mahiyetinde kabul edilemez. Bu durumda İİK'nın 89/4. maddesinde düzenlenen üçüncü şahsın haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmesi koşulunun gerçekleştiğinden de söz edilemez.

O halde; mahkemece İİK'nın 89/4. maddesindeki koşullar oluşmadığından alacaklının tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, istemin kısmen kabulüyle tazminata hükmedilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.