Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/2791 K.2025/4054

Yukarıda tarih ve numarası yazılı İlk Derece Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibinde şikayetçi ipotekli taşınmaz malikinin icra mahkemesine başvurusunda; sair şikayetlerinin yanında, hesap kat ihtarının tebliğ edilmediğini ileri sürerek takibin iptalinin talep edildiği, İlk Derece Mahkemesince, şikayetin kısmen kabulü ile şikayetçi yönünden icra emrinin iptaline sair şikayetlerin reddine karar verildiği, şikayetçi ve alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf taleplerinin esastan reddine karar verildiği,

kararın taraflarca temyiz edilmesi üzenine Dairemizin 17.04.2024 tarih 2023/7487 esas ve 2024/3578 karar sayılı ilamıyla ''....şikayetçi ipotekli taşınmaz maliki yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerektiğinden'' bahisle kararın bozularak ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.

Bozma üzerine İlk Derece Mahkemesince dava dosyası yeniden esasa kaydedilmiş, düzenlenen tensip zaptı ile taraflara bozma ilamının tebliğine, duruşmanın 19/09/2024 tarihine bırakılmasına karar verildiği, 19/09/2024 tarihli duruşmada Dairemizin bozma kararına uyulmasına karar verildiği, devam eden 07/11/2024 tarihli celsede dosyanın taraflarca takip edilmediği gerekçesi ile işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve daha sonra 24/02/2025 tarihinde resen ele alınarak evrak üzerinden taşınmaz maliki şikayetçi ... yönünden takibin iptaline karar verildiği, verilen kararın davalı alacaklı tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Kararı bozulan mahkemenin bozma sonrası yapacağı işlemler 6100 sayılı HMK. nın 373. maddesinde emredici şekilde belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK. nın 373. maddesindeki usulün dayanağı tarafların Anayasal hukuki dinlenilme hakkının sağlanmasıdır.

Bozma kararı üzerine Mahkemece;

1-Dosya yeniden esasa kaydedilmeli,

2-Tensiben yeni duruşma günü belirlenmeli,

3-Bozma kararı dosyada mevcut gider avansı kullanılarak taraflara tebliğe çıkarılmalı,

4-Duruşmada bozma ilamı okunmalı,

5-Hazır tarafa/taraflara bozmaya karşı diyecekleri sorulmalı,

6-Bozmaya uyulup, uyulmadığına ilişkin ara kararı oluşturularak yargılamaya devam edilip, bozmaya uyulursa bozma kararı gereği yerine getirilmelidir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 18. maddesi; “İcra mahkemesine arzedilen hususlar ivedi işlerden sayılır ve bu işlerde basit yargılama usulü uygulanır.

Şu kadar ki, talep ve cevaplar dilekçe ile olabileceği gibi icra mahkemesine ifade zaptettirmek suretiyle de olur.

Aksine hüküm bulunmayan hâllerde icra mahkemesi, şikâyet konusu işlemi yapan icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir. ” hükmünü içermektedir.

Buna göre, somut olayda; mahkeme kararında da tespit edildiği üzere, borçlunun, icra mahkemesine başvurusu İİK'nın 16. maddesi kapsamında şikayet niteliğinde olup, taraflar geçerli bir mazeret bildirmemiş ve duruşmaya gelmemiş olması, HMK'nın 150/1. maddesine göre dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesini gerektirmez.

İİK'nın 18. maddesine göre şikayet hakkında duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilebilir ise de, somut uyuşmazlıkta bozma sonrası yapılan yargılamada duruşma açılması gerektiği, mahkemece de duruşma açılarak bozmaya uyularak yargılamaya devam edilmesi karşısında; mahkemece taraflar duruşmaya katılmasa dahi yargılamaya devam ederek duruşmalı olarak şikayet hakkında karar verilmesi gerekirken usul ve yasaya aykırı olarak 07/11/2024 tarihli celsede dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verdikten sonra 24/02/2025 tarihinde dosya resen ele alınarak işlemden kaldırma kararından fiilen dönerek dosya üzerinden karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.