Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/3896 K.2025/5008

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkikinin davalı ... tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: 1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- HMK'nın 332. maddesi uyarınca yargılama giderlerine, bu kapsamda harca ilişkin hususlarda mahkemece re'sen karar verilir.

Karar-ilam harcı harçtan muaf olmamak koşulu ile davayı kaybeden tarafa yükletilmesi gereken bir harç türü olup, diğer yargılama giderlerine katılarak kabul/redde göre oranlanamaz.

Davacının harçtan muaf olması ve davanın reddi yada kısmen kabulü halinde dahi davacıya harç yükletilemez.

Açılan davada davalının/davalıların tamamının harçtan muaf olduğu hallerde davanın kabul yada kısmen kabulüne karar verildiğinde karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masraflarına ilişkin olarak;

“–Davalı/davalılar harçtan muaf olduğundan davalı/davalılar aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

-Davacının yatırdığı tüm harçların karar kesinleştiğinde ve isteği halinde davacıya iadesine “ şeklinde karar verilmelidir.

Harç masrafları yargılama giderlerine katılarak harçtan muaf olan davalı/davalılara yükletilemez.

Davada harçtan muaf olan davalının yanında harçtan muaf olmayan davalı/davalılar var ise karar ilam harcı ile davacının yaptığı harç masrafları harç masrafının kabul redde göre oranlanmayacağı gözden kaçırılmadan harçtan muaf olmayan davalı/davalılara yükletilmelidir.

Kanun yoluna başvuruya ilişkin harçlarda da hukuki durum aynıdır.

Ayrıca hüküm kurulurken tereddüt ve çelişki yaratılmamalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince davalı ...' nün harçtan muaf olduğu gözden kaçırılarak " Davalı harçtan muaf olduğundan harca hükmedilmesine yer olmadığına, yatırılan tüm harçların karar kesinleştiğinde ve isteği halinde şikayetçiye iadesine " şeklinde karar verilmesi gerekirken, davalı aleyhine harca hükmedilmesi, Bölge Adliye Mahkemesince davalının harçtan muaf olduğuna karar verilmesine rağmen ilk derece mahkemesinin bu hatasının gözden kaçırılması isabetsiz olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.