Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/6065 K.2025/6026

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1) İhalenin feshi isteminin konusunu oluşturan mahcuzlar taşınır olduğu halde, İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının 3. sayfasında "taşınmaz" ibaresine yer verilmesi sonuca etkili olmayan maddi hata kabul edilmiştir.

2) Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Borçlunun, sair fesih iddiaları ile birlikte ihalesi yapılan taşınırların kıymet takdirinin düşük tespit edildiğini ileri sürerek ihalenin feshi istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, İlk Derece Mahkemesince; şikayetin reddine ve borçlu aleyhine ihale bedelinin %5'i oranında para cezasına hükmedildiği, karara karşı borçlunun istinaf yoluna başvurması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İİK'nın 128/a maddesine göre, ilgililer, raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesinin kıymet takdiri işlemine karşı şikayet yolu ile icra mahkemesine başvurarak düzenlenen raporun gerçeği yansıtmadığını ileri sürebilirler. Yasanın öngördüğü bu olanağı kullanmayanlar, kıymet takdirinin usulsüz olduğundan bahisle ihalenin feshini talep edemezler.

Kıymet takdirine itiraz üzerine mahkemece verilecek kararlar kesin olmakla beraber süresinde şikayet hakkının kullanıldığı hallerde icra mahkemesi kararının, ihalenin feshinin istenmesi sırasında incelenmesi mümkündür. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, borçlunun fesih nedeni olarak ileri sürülen kıymet takdirine ilişkin itirazları konusunda uzman bilirkişi marifeti ile keşif yapılmak suretiyle incelenerek mahcuzun değerinin belirlendiği tarih esas alınarak bilirkişi tarafından tespit edilen değerin ihalede esas alınan muhammen bedelin üzerinde olması halinde ihalenin feshine karar verilmesi, muhammen bedelin altında olması halinde ise ihalenin feshi isteminin reddine karar verilmesinden ibarettir. (HGK'nın 16.06.2020 tarih, 2017/12-742 E. - 2020/406 K.)

Somut olayda; icra müdürlüğü tarafından 13.07.2021 tarihinde haczedilen taşınırlara ilişkin 07.06.2022 tarihli keşif sonucu alınan 15.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda, ihalesi yapılan yedi adet taşınırın değerinin 1.481.000,00 TL olarak hesaplandığı, borçlu vekiline kıymet takdir raporunun 04.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve borçlu tarafından 05.07.2022 tarihinde kıymet takdirine itiraz edildiği, mahkemece alınan raporda belirlenen değerin icra takip dosyasında tespit edilen değer ile aynı olduğu gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği, taşınmazın icra müdürlüğünce belirlenen 1.481.000,00 TL bedel üzerinden satışa

çıktığı ve 04.09.2023 tarihli ihalede 790.550,00 TL'ye ihale edildiği, şikayetçi borçlunun ihalenin feshi isteminde, kıymet takdirine itiraz üzerine alınan raporda taşınırların değerinin düşük tespit edildiğine ilişkin ileri sürülen şikayet nedenleri değerlendirilerek mahkemece alınan raporda ise taşınırların değerinin icra müdürlüğünün ilk bilirkişi rapor tarihi olan 08.10.2021 (ilk haciz tarihi olan 09.02.2021 tarihinden sonra düzenlenen rapor) tarihi itibariyle 1.556.872,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Mahkemece kıymet takdirine itiraz üzerine, icra müdürünün kıymet takdiri yaptırdığı tarih itibariyle taşınırların değerini belirleyerek memur işleminin denetlenmesi gerekirken daha önceki bilirkişi rapor tarihi itibariyle değerleme yapan bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru değil ise de, bu tarih itibariyle belirlenen değerin dahi ihalede esas alınan değerden daha fazla olduğu anlaşılmıştır.

Dairemizin yerleşik uygulaması karşısında, bilirkişi raporundaki makine ve ekimanların güncel fiyatlandırması yapılırken mevcut bulunan piyasa şartları ile satış tarihindeki piyasa şartları değişkenlik göstereceğinden fiyatların %9,5 oranında değişmesinin normal bir durum olduğuna dair değerlendirmenin sonuca etkisi yoktur.

Mahkemece tespit edilen değerin, ihaleye esas alınan muhammen bedelin üzerinde olması halinde bu durumun borçlu ve alacaklı aleyhine sonuç yaratacağı tabii olup, başlı başına ihalenin feshi sebebidir. O halde, İlk Derece Mahkemesince, şikayetin kabulü ile ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup, istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.