Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/6391 K.2025/7375

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, İstanbul 6. İcra Müdürlüğü'nün 1999/31654 esas sayılı icra dosyasında aleyhine başlatılan takipte 9 54... parselde kayıtlı taşınmazı üzerine haciz konulduğunu, İstanbul 1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2022/665 esas sayılı dosyasında ihtiyati haczin kaldırılması için şikayette bulunulduğunu ancak icra dosyasının imha edilmesi sebebiyle Mahkemece icra dosyasının ihyasına ilişkin başvuruda bulunmak üzere tarafına süre verildiğini belirterek adı geçen icra dosyasının ihyasını talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince icra dosyasının ihyasına karar verildiği,

verilen karara karşı süre tutum dilekçesi ile alacaklı TMSF vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince, süre tutum dilekçesinde istinaf sebebinin belirtilmemesi ve kamu düzeni yönünden hukuka aykırı bir durum tespit edilemediğinden bahisle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

4473 Sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun'un 18. maddesinde. "İcra dosyalarının yenileme muamelesi yazılı deliller ve vesikalar üzerine icra ve iflas tetkik mercii vazifesini gören icra hakimleri tarafından yapılır. Tetkik mercii icabında zayi olan delilleri tesbit için şahit de dinleyebilir" düzenlemesi yer almaktadır.

Yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü genelgeleri uyarınca anılan yasa hükmü, başka nedenlerle kaybolan icra dosyalarının ihyası hakkında da kıyasen uygulanır.

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nün 30/01/2006 tarih ve 107 Sayılı “ Zayi olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesine göre öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi halinde bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan edilmesinin sağlanması,

dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak resmi gazete ilanı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilandan sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi hükmünün uygulanabileceği dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 Sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine; ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, başvuruya dayanak icra dosyasının 23.06.2014 tarihinde Arşiv İmha Komisyonu tarafından imha edildiği tespit edilmiştir.

İhya talebine konu İstanbul 6. İcra Müdürlüğü'nün 1999/31654 esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; mahkeme dosyası içinde bulunan kayıtlara göre alacaklının ... A.Ş. olduğu görülmektedir. Alacaklı TMSF vekili cevap dilekçesi ile" ... kurum kayıtlarında yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde ...

A.Ş. tarafından takibe konulan ve işbu davaya konu icra dosyasının kurum tarafından temlik alınan dosyalar arasında bulunmadığı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun 21.12.1999 tarihli kararı ile ... A.Ş.nin 4389 sayılı Bankalar Kanunun 14/3 maddesi gereğince Tasarruf Mevduat Sigorta Fonuna devredildiği, Fon Kurulunun 21.01.2001 tarihli kararı ile de tüm aktif ve pasifleri ile birlikte ...

A.Ş. çatısı altında birleştirilmesine karar verildiği, ..., ..., ..., ... ve ...’ın ...’a devredilmesi sonrasında Fon Yönetim Kurulunun 28.05.2001 tarihli kararı ile ... hisselerinin 09.08.2001 tarihinde imzalanan HDS kapsamında ... grubuna devredildiği, ... A.Ş.’deki hisse değişikliği sonrası Bankanın yeni ticaret ünvanının 07.07.2008 tarihi itibarıyla ... A.Ş. olarak değiştirildiği, davanın ... A.Ş.’ye yöneltilmesi gerektiği" savunmasında bulunmuştur.

Buna göre, alacaklı TMSF vekilinin taraf sıfatına yönelik itirazı mahkemece değerlendirilmeksizin icra dosyasının ihyasına karar verilmiş olmakla, yargılama konusunun imha edilen icra dosyasının ihyasına ilişkin olduğu, işbu davalarda imha edilen icra dosyasına ilişkin belgelerin ibrazı için taraflara yazı gönderilerek yapılan başvurudan haberdar edilmeleri, dolayısıyla dava sonucundan etkilenecek takip dosyası taraflarının varsa ellerindeki belgeleri dosyaya sunarak ya da başvuru ile ilgili beyanda bulunarak hukuki dinlenilme hakkını kullanabilmelerinin sağlanması gerektiği açıktır.

Öte yandan taraf sıfatı itirazı kamu düzenine ilişkin olup, taraflarca ileri sürülmese dahi hakim tarafından re'sen dikkate alınması gerekmektedir.

O halde İlk Derece Mahkemesince, TMSF vekilinin cevap dilekçesindeki beyanları dikkate alınarak işbu iddialar hususunda araştırma yapılıp oluşacak sonuca göre icra dosyasının tarafları belirlenerek bir başka deyişle alacaklı ve borçlu tespit edilerek taraflarda bulunan icra dosyasına ilişkin tüm belgeler temin edilmek suretiyle icra dosyasının ihyasına karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.