Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/6437 K.2025/7702

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 615,40 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 27.11.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye Dr....'in Karşı Oy Yazısı;

Adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığı için icra takiplerinde taraf ehliyeti yoktur. Adi ortaklık takiplerde taraf olamaz.

Adi ortaklık TBK’nin 620. maddesinde “İki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır.

Adi ortaklıklarda ortaklığa tahsis edilmiş malvarlığı değerleri üzerinde kural olarak elbirliği ile mülkiyet geçerli olduğundan tüm ortaklar malvarlığının tamamı üzerinde maliktirler ve birbirlerinden bağımsız paya sahip değildirler.

Adi ortaklıkta borçlardan sorumluluk TBK’nin 638. maddesinde düzenlenmiş olup her ne kadar ilgili hüküm temsilin sonuçları başlığı altında düzenlenmiş ise de, sadece temsilden ... sorumluluğu değil ortakların da sorumluluğunu içermektedir. Kanunun 683. maddenin 1 fıkrası “Ortaklık için edinilen veya ortaklığa devredilen şeyler alacaklar ve ayni haklar ortaklık sözleşmesi çerçevesinde elbirliği halinde bütün ortaklara ait olur.” hükmünü düzenlemiştir.

Aynı maddenin 3. fıkrası ise “Ortaklar birlikte veya bir temsilci aracılığı ile bir üçüncü kişiye karşı ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan aksi kararlaştırılmadıkça müteselsilen sorumlu olurlar.” ifadesine yer verilmiştir.

Ortakların tamamının iştirak etmediği veya ortakların tamamını temsile yetkili temsilcileri tarafından gerçekleştirilmeyen hukuki işlemler sebebiyle ortaklığın sorumluluğuna gidilemez ve yetkisiz temsil hükümleri uygulama alanı bulur.

Adi ortaklıkta ortakların birlikte ya da temsilci vasıtası ile üstlendikleri borçlardan her bir ortak alacaklıya karşı tüm malvarlığı ile birinci derecede sınırsız ve müteselsil olarak şahsen sorumludur. TBK’nin 163. maddesi uyarınca alacaklı borçluların dilediği birinden, veya birkaçından yahut hepsinden alacağın tamamını talep edebilir. Müteselsil borçluluk borçlulardan birinin borcu ifası veya ifa yerine geçen bir fiili sonucunda diğer borçluların da aynı oranda borçtan kurtulacakları bir borçluluk halidir.

Müteselsil sorumluluk iradi olabileceği gibi kanundan da doğabilir. Adi ortaklıkta ortaklar arasındaki sorumluluğu düzenleyen TBK’nin 683/3’te bu durum söz konusudur.

Somut olayda takibe konu cari hesap ekstresi, noter ihtarı gibi belgelerden borcun... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Adi ortaklığına ilişkin olduğu, alacaklının adi ortağın ortağı... .... San.A.Ş. ile adi ortaklığın ortakları dışında bir şirket olan ... San.Tic.Ltd.Şti. aleyhine genel haciz yolu ile ilamsız takip başlatıldığı, takipte borçlu gösterilen Adi ortaklığın ortağı... . San.A.Ş.’nin hem takibe itiraz edip hem de icra mahkemesine verdiği dilekçede takipte adi ortaklığın dışında bir şirketin borçlu gösterildiği, oysa adi ortaklığı oluşturan şirketlere takibin yöneltilmesi gerektiğini bu şirketlerin mecburi takip arkadaşı olduklarını bu nedenle takibin ve ödeme emrinin iptalini talep ettiği görülmektedir.

Bölge Adliye Mahkemesi elbirliği ile mülkiyet ve zorunlu takip arkadaşlığı hükümleri gereğince adi ortaklığın tüm ortaklarının takipte gösterilmesinin zorunlu olduğu kamu düzenine ilişkin bu hususun şikayetçi borçlu tarafından ileri sürülebileceği gerekçesi ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak şikayetçi borçlu yönünden takibin iptaline karar vermiştir.

TBK 683. maddesinin üçüncü fıkrasının hükmü açık olup ortaklar ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan müteselsilen sorumludurlar. Adi ortaklığı oluşturan ortaklar arasında mecburi takip arkadaşlığı yoktur. İhtiyari takip arkadaşıdırlar. Alacaklı ister adi ortaklığın ortaklarının tümüne karşı isterse biri veya birkaçına karşı ortaklık borçlarından dolayı icra takibi yapabilir(Barlas, Nami: Adi Ortaklık Temeline dayalı Sözleşme İlişkileri, İstanbul/1998 s.59; Erişim, Evrimi Medeni Usul Hukukunda Taraf Ehliyeti İzmir 2007 s.226).

Zorunlu takip arkadaşlığı maddi hukuka göre belirlenir. Örneğin borçluya karşı borçlunun sağlığında başlamış olan ve konusu paradan başka bir şey olan takiplerin bütün mirasçılara karşı devam edilmesi gerekir.

Kira borcu bölünemeyen bir borç olduğu için tüm kirayı verenlerin tüm kiracılara karşı takip yapması zorunludur. Aralarında mecburi takip arkadaşlığı vardır. Yine rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipte asıl borçlu ile iptal veren üçüncü kişi arasında şekli anlamda mecburi takip arkadaşlığı vardır.

Yukarıda ayrıntılı olarak açıkladığım üzere adi ortaklığın para borcundan dolayı adi ortaklığı oluşturan ortaklar arasında mecburi takip arkadaşlığı bulunmadığından şikayetin reddi yerine takibin iptali isabetsiz olup Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması görüşünde olduğumdan çoğunluğun onama yönündeki görüşüne katılamıyorum.27.11.2025