Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/6564 K.2025/7909

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İpoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takipte, şikayetçi üçüncü kişinin, İcra Mahkemesine başvurusunda, ipotekli taşınmazda kiracı olarak bulunduğunu, 2023 yılı kira bedelinin, taraflarına gönderilen muhtıranın tebliğinden önce borçluya peşin olarak ödediğini ileri sürerek 150/b muhtırasının iptali talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince; kira borcunun muhtıranın tebliğden önce borçluya ödendiği, 2022 yılı kira borcuna ilişkin olarak gönderilen muhtıranın mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle geçerliliğinin kalmadığı gerekçesi ile şikayetin kabulü ile muhtıranın iptaline karar verildiği,

alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; daha önceki muhtıranın iptal edildiği, şikayetçi kiracının sorumluluğunun muhtıra tebliği ile başlayacağı, bir yıllık kira bedelinin ödenme tarihinin muhtıra tebliğinden önce olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın davalı alacaklı tarafından temyiz edildiği görülmektedir.

İİK'nın 150/b maddesi; ''Rehin, kiraya verilmiş bir taşınmaz ise icra memuru, alacaklının talebi üzerine takibin kesinleşmesini beklemeden kiracıları da takipten haberdar eder ve işleyecek kiraların icra dairesine ödenmesini emreder" hükmünü içermektedir. Bu hüküm uyarınca icra mahkemesince, kiracının, kendisine tebligat yapılmadan önce kira bedelini ödediğini bildirmesi üzerine ortaya çıkan uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekir.

TMK’nın 863/2. maddesi gereğince; rehin hakkı, kiracılara karşı ancak cebrî icra yoluyla takibin kendilerine bildirilmesi veya iflâs kararının ilânından sonra ileri sürülebilir. Aynı maddenin 3. fıkrası ise; “rehinli taşınmaz malikinin henüz muaccel olmamış kira bedelleri üzerinde yaptığı hukukî işlemler ile diğer alacaklılar tarafından koydurulan hacizler, kira alacaklarının muaccel olmalarından önce rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başlamış olan rehinli alacaklılara karşı geçerli değildir” hükmünü amirdir. Bu durumda, kiracının sorumluluğu kendisine muhtıra tebliğ edilmesiyle başlayacaktır.

Takip dosyasının incelenmesinde, alacaklı tarafından dava dışı borçlular hakkında başlatılan takipte, alacaklının üçüncü kişi kiracılar hakkında İİK’nın 150/b maddesi gereğince ipotekli taşınmazlara ilişkin kira borcunun icra dosyasına ödemesi için muhtıra düzenlenmesini talep ettiği, şikayetçi hakkında ilk olarak 2022 yılı kira bedelinin ödenmesi için düzenlenen 12.10.2022 tarihli muhtıranın, 18.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği,

şikayetçinin itirazı üzerine Ankara 13. İcra Hukuk Mahkemesinin 03.02.2023 tarih, 2022/621 E. 2023/85 K. sayılı kararı ile kira bedelinin, muhtıranın tebliğinden önce borçluya peşin olarak ödendiği gerekçesi ile muhtıranın iptaline karar verildiği, tebliğden sonra takibin safahatında herhangi bir değişiklik olmadan takibe devam edildiği, icra müdürlüğünce şikayetçi hakkında, Haziran 2023 tarihinden sonraki kira bedellerinin ödenmesi için düzenlenen (07.08.2023 tarihli) şikayete konu muhtıranın, 11.08.2023 tarihinde şikayetçiye tebliğ edildiği,

şikayetçi tarafından kira bedelinin 07.08.2023 tarihli muhtıranın tebliğinden önce, 03.07.2023 tarihinde, borçluya ödendiği ileri sürülerek iptalinin talep edildiği görülmüştür.

Somut olayda, her ne kadar Ankara 13. İcra Hukuk Mahkemesi kararı ile 12.10.2022 tarihli muhtıranın iptaline karar verilmiş ise de, karar, muhtıra tebliğinden önce ödeme yapıldığı gerekçesi ile verildiğinden kararın, muhtıra tebliğinden sonra muaccel olacak kira bedellerinin takip dosyasına yatırılmayacağı sonucunu doğurmayacağı, anılan muhtıranın tebliği ile şikayetçinin, takip dosyası ve muhtıra içeriğinden tebliğ tarihi (18.10.2022) itibariyle haberdar edildiği,

bu nedenle anılan tebliğin, TMK’nın 863/2. maddesi anlamında alacaklının rehin hakkının kiracıya bildirilmesi niteliğinde olduğu anlaşılmış olup muhtıranın iptali kararının, tebliğ ile gerçekleşen bildirimi ortadan kaldırmayacağı ve şikayetçinin muaccel olacak kira bedellerini takip dosyasına yatırması sorumluluğunun 18.10.2022 (tebliğ) tarihi itibariyle doğduğunun kabulü gerekir.

Aksi yöndeki kabul, kiracının her kira döneminde, muhtıra tebliğinden önce borçluya ödeme yapmak suretiyle İİK’nın 150/b maddesini uygulanamaz hale getirmesi ve alacaklının mağdur edilmesi sonucuna yol açar.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, alacaklının rehin hakkının, 18.10.2022 tarihinde tebliğ edilen 150/b muhtırası ile şikayetçiye bildirildiği, şikayetçinin bu tarihten sonra muaccel olacak kira bedellerini takip dosyasına yatırması gerekirken borçluya ödeme yaptığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.