Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/8027 K.2026/1067

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/borçlular ile davacı/3. kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, üçüncü kişinin İİK'nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

Mahkemece, 02.06.2022 tarihinde kasada bulunan 38.450 EURO‘nun haczedildiği, davacı üçüncü kişinin para üzerinde istihkak iddiasında bulunduğu, Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 03.06.20 22... /383 E.-2022/529 K. sayılı kararı ile takibin devamına karar verildiği, 07.06.2022 tarihli müdürlük kararı gereği tedbir kararı bulunmaması nedeniyle haciz konulan paranın alacaklıya ödenmesine karar verildiği, ödemenin yapıldığı,

davacı üçüncü kişinin haczedilen paranın kendisine ait olması nedeniyle haczin kaldırılması ve paranın iadesi isteminin istihkak iddiası niteliğinde olup, davanın ise en geç haczedilen para alacaklıya ödeninceye kadar açılabileceğinden (İİK'nın 97/9. fıkrası gereğince) başvurunun istihkak davası olarak vasıflandırılmasının mümkün bulunmadığı, bu aşamadan sonra üçüncü kişinin iddiasını, ancak genel mahkemede açacağı bir istirdat davasında ileri sürmesinin mümkün olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı/3. kşi ve davalı/borçlular istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı/3. kişi ve davalı/borçlular tarafından temyiz edilmiştir.

İİK’nın 97. maddesinde; ‘’İstihkak iddiasına karşı alacaklı veya borçlu tarafından itiraz edilirse, icra memuru dosyayı hemen icra mahkemesine verir. İcra mahkemesi, dosya üzerinde veya lüzum görürse ilgilileri davet ederek mürafaa ile yapacağı inceleme neticesinde varacağı kanaate göre takibin devamına veya talikıne karar verir.

Üçüncü şahıs, icra mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinde istihkak davası açmaya mecburdur. Bu müddet zarfında dava edilmediği takdirde üçüncü şahıs alacaklıya karşı iddiasından vazgeçmiş sayılır.

Yukarıdaki hükümler dairesinde kendisine istihkak talebinde bulunmak imkanı verilmemiş olan üçüncü şahıs, haczedilen şey hakkında veya satılıp da bedeli henüz alacaklıya verilmemişse bedeli hakkında, hacze ıttıla tarihinden itibaren yedi gün içinde, icra mahkemesinde istihkak davası açabilir. Aksi takdirde aynı takipte bu iddiayı ileri sürmek hakkını kaybeder.’’ şeklinde düzenleme yer almıştır.

Somut olayda ise, Dava konusu 02.06.2022 tarihli haciz de kasada bulunan 38.450 EURO haczedilmiş, hacizde hazır bulunan üçüncü şahıs vekili istihkak iddiasında bulunmuştur. İcra müdürlüğünce İİK 97. maddesindeki prosedür işletilmesi üzerine icra mahkemesince 03.06.2022 tarih, 2022/383 E.-2022/529 K. sayılı kararı ile takibin devamına karar verilmiş, anılan kararın davacı üçüncü kişiye tebliğ edilmemiştir. Kararın tebliği beklemeden istihkak davası açması mümkün olan üçüncü kişi eldeki davayı 13.02.2022 tarihinde açmıştır.

Alacaklı vekili 07.06.2022 tarihli dilekçesi ile İcra dosyası kapsamında yatırılan paranın alacaklıya ödenmesini talep etmiş, icra müdürlüğü ise 07.06.2022 tarihli kararı ile paranın ödenmemesi hususunda herhangi bir tedbir kararı ibraz edilmediğinden, talepte yazılı ıban numarasına ödemenin yapılmasına karar verilmiştir.

İcra müdürlüğünce, menkul niteliğindeki para üzerindeki haczin kaldırıldığına ilişkin mahkeme kararı olmaksızın hakkında istihkak iddiası ileri sürülen paranın alacaklıya ödenmesine karar verilmiş, mahkemece de, istihkak davasının en geç haczedilen para alacaklıya ödeninceye kadar açılabileceği kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, İİK 97/9. bendinde açıkça ‘’Yukarıda hükümler dairesinde kendisine istihkak talebinde bulunmak imkanı verilmemiş olan üçüncü şahsın’’, haczedilen şey hakkında veya satılıp da bedeli henüz alacaklıya verilmemişse bedeli hakkında, dava açabileceği belirtilmiştir.

Üçüncü kişi, yasal süresi içerisinde istihkak iddiasında bulunmuş olmakla dava açma süresi kesilmiştir. Bu nedenle, eldeki davanın esasının incelenmesi gerekmekte ise de alacaklı vekili 07.06.2022 tarihinde dosyadaki tüm hacizlerin fekki ile dosyanın işlemden kaldırılmasını talep etmiş, icra müdürlüğünce 07.06.2022 tarihinde, alacaklı vekilinin haricen tahsil talebi gereği talebin kabulü ile haciz fekki ile dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

İstihkak davasının dinlenebilmesi için ön koşul, hukuken geçerli bir haciz bulunmasıdır. Bu koşulun bulunup bulunmadığı yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir. Temyiz konu dava 13.02.2022 tarihinde açılmış, dava konusu haciz ise 07.06.2022 tarihinde kaldırılmıştır. Bu durumda dava tarihinde geçerli bir haciz bulunmadığı gerekçesi ile davanın ön koşul yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile karar verilmesi hatalı ise de karar sonucu itibari ile doğru olduğundan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onaması gerekmiştir.