Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/8134 K.2026/681

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, harç alınmasına yer olmadığına, 09.02.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye Dr. ...'in Karşı Oy Yazısı;

Kamulaştırma kanununa eklenen ek madde 4/1. de. “Bu kanun uyarınca mahkemelerce hükmedilen bedel, tazminat, vekalet ücreti ve yargılama giderleri davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde yatırılır. Bu süre içerisinde ödeme yapılamaması halinde genel hükümler dairesinde icra olunur” denmektedir.

Bu madde hükmüne göre kamulaştırma kanunu uyarınca hükmedilen bedellerle ilgili olarak icra takibi başlatılmadan önce idareye başvuru zorunluluğu getirilmiştir. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında hükmedilen faiz ve vekalet ücretinin kamulaştırma kanunu uyarınca hükmedildiği açıktır.

Kanunun amacı kamulaştırma kanunun uyarınca hükmedilecek bedellerin icra yoluna başvurmadan önce banka hesap numarası bildirerek idareye başvuru yapılmasını sağlamak böylece icraların iş yükünü azaltmaktır.

Kanun gerekçesinde de “2942 sayılı kamulaştırma kanunu uyarınca hükmedilen kamulaştırma bedelleri ve kamulaştırmasız el atma tazminatlarına ilişkin mahkemelerce verilen kararlar ve bu kararlardaki bedel, tazminat, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin ödenmesinde icra takibine gidilmeden önce idareye başvuru zorunluluğu getirildiği belirtilmektedir.

Hükmün gerekçesinde açıkça kamulaştırma bedelleri ve kamulaştırmazız el atma tazminatları şeklinde bir vurgu yapılarak kamulaştırma kanunu uyarınca hükmedilecek tüm bedeller maddenin kapsamı içerisine alınmıştır. Kamulaştırmasız el atma davalarında idare davalı olurken kamulaştırma bedeli davalarında ise idare davacı olmaktadır. Kamulaştırma kanunu ek madde 4’te geçen davacı teriminin “başvuran/talepte” bulunan anlamına geldiği açıktır.

Bu nedenle bu kural kamulaştırma kanununa göre hüküm altına alınan bedel, tazminat, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin tahsili amacıyla başlatılacak icra takiplerini kapsamaktadır. Bu itibarla söz konusu kurala göre kanun uyarınca yargı kararı ile hüküm altına alınan bedel, tazminat, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin tahsili amacıyla doğrudan icra takibi başlatılması mümkün değildir.

Bu nedenle öncelikle davacı veya davacı vekilinin davalı idareye banka hesap numarasını yazılı şekilde bildirmesi gerekmektedir.

Somut olayda kamulaştırma bedel tespiti ve tescili ilamına dayalı olarak davalılar tarafından davacı hakkında başlatılan icra takibinde alacaklılar tarafından takip talebi düzenlenmesi üzerine icra müdürlüğünce 07.11.2024 tarihinde 2942 sayılı Kanuna eklenen ek 4madde uyarınca borçlu idareye 30 gün içinde bildirilecek hesap numarasına ödenmesine ilişkin muhtıra dosyada mevcut olmadığından muhtıra tebliğine ilişkin evrakların sunulması halinde icra emrinin borçluya tebliğine karar verildiği bu kararın alacaklı vekilince şikayet konusu yapıldığı görülmektedir.

Takip öncesinde söz konusu borçlu idareye bildirim yapılarak belirtilen hesap numarasına 30 gün içinde ödenmesi hususu takip şartı olup icra müdürünün bu yöndeki kararı isabetli olduğundan şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken bölge adliye mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak şikayetin kabulüne ve icra müdürlüğünün 07.11.2024 tarihli kararının davacılar yönünden iptaline karar verilmesi isabetsizdir.

Bölge adliye mahkemesi karar gerekçesinde kamulaştırma kanununun ek 4. madde düzenlemesinin uygulanması gereken hallerde alacaklının borçluya başvuruda bulunmadığı hususunun icra müdürünün re’sen denetleme yetkisi bulunmadığından bu konudaki şikayet hakkının borçluya ait olduğundan söz edilmekte ise de bu husus takip şartı olduğundan icra müdürlüğünce de re’sen dikkate alınması gereklidir.

Öte yandan ayrıntılı olarak açıkladığım üzere kamulaştırma kanunu ek 4. maddesi sadece kamulaştırmasız el atma davalarına münhasır olmayıp aynı zamanda kamulaştırma bedel ve tespitine ilişkin ilamları da kapsadığından söz konusu düzenlemenin kamulaştırmasızel atma davalarına ilişkin olduğu yönündeki gerekçeye de katılamıyorum. Yukarıdaki belirttiğim nedenlerle kararın bozulması görüşünde olduğumdan çoğunluğun onama yönündeki görüşüne katılamıyorum.09.02.2026