Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2025/8933 K.2026/1199

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 732,00 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 23.02.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye Dr....'in Karşı Oy Yazısı;

Kamulaştırma kanununa eklenen ek madde 4/1 de; “ Bu kanun uyarınca mahkemelerce hükmedilen bedel, tazminat, vekalet ücreti ve yargılama giderleri davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde yatırılır. Bu süre içerisinde ödeme yapılamaması halinde genel hükümler dairesinde icra olunur” hükmü düzenlenmektedir.

Bu madde hükmüne göre kamulaştırma kanunu uyarınca hükmedilen bedellerle ilgili olarak icra takibi başlatılmadan önce idareye başvuru zorunluluğu getirilmiştir. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davalarında hükmedilen faiz ve vekalet ücretinin kamulaştırma kanunu uyarınca hükmedildiği açıktır.

Kanunun amacı kamulaştırma kanunun uyarınca hükmedilecek bedellerin icra yoluna başvurmadan önce banka hesap numarası bildirerek idareye başvuru yapılmasını sağlamak böylece icraların iş yükünü azaltmaktır.

Kanun gerekçesinde de “2942 sayılı kamulaştırma kanunu uyarınca hükmedilen kamulaştırma bedelleri ve kamulaştırmasız el atma tazminatlarına ilişkin mahkemelerce verilen kararlar ve bu kararlardaki bedel, tazminat, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin ödenmesinde icra takibine gidilmeden önce idareye başvuru zorunluluğu getirildiği belirtilmektedir. Hükmün gerekçesinde açıkça

kamulaştırma bedelleri ve kamulaştırmasız el atma tazminatları şeklinde bir vurgu yapılarak kamulaştırma kanunu uyarınca hükmedilecek tüm bedeller maddenin kapsamı içerisine alınmıştır. Kamulaştırmasız el atma davalarında idare davalı olurken kamulaştırma bedeli davalarında ise idare davacı olmaktadır. Kamulaştırma kanunu ek madde 4’te geçen davacı teriminin “başvuran/talepte” bulunan anlamına geldiği açıktır.

Bu nedenle bu kural kamulaştırma kanununa göre hüküm altına alınan bedel, tazminat, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin tahsili amacıyla başlatılacak icra takiplerini kapsamaktadır. Bu itibarla söz konusu kurala göre kanun uyarınca yargı kararı ile hüküm altına alınan bedel, tazminat, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin tahsili amacıyla doğrudan icra takibi başlatılması mümkün değildir.

Bu nedenle öncelikle davacı veya davacı vekilinin davalı idareye banka hesap numarasını yazılı şekilde bildirmesi gerekmektedir.

Kanunun amacı kamulaştırma kanunu uyarınca idare aleyhine hükmedilecek bedellerin icra takibine başlamadan önce idareye başvurularak banka hesap numarası bildirilmesi suretiyle ödenmesini sağlamak, böylece kötüniyetle icra ücreti vekalet almak için doğrudan icra takibi yapılmasını anlamak, icra dairelerinin iş yükünü de azaltmaktır. Bu amaca göre idarenin takibe konu ilamda davacı konumunda olması değil, borçlu olarak aleyhine hükmedilen bedeli tazminat vekalet ücreti, işlem faizin tahsilinde takip öncesinde idareye başvurulmasını sağlamaktır. Bu husus takip şartıdır.

Somut olayda kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında verilen kamulaştırma bedellerine işleyen faiz ve vekalet ücretinin tahsili için alacaklılar tarafından borçlu idareye karşı başlatılan ilamlı icra takibinde alacaklılar tarafından takip talebi düzenlenmesi üzerine İcra müdürlüğünce 7.11.2024 tarihinde 2942 sayılı kanuna eklenen ek 4.madde uyarınca borçlu idareye 30 gün içinde bildirilecek hesap numarasına ödenmesine ilişkin muhtıra dosyada mevcut olmadığından muhtıra tebliğine ilişkin evrakların sunulması halinde icra emrinin borçluya tebliğine karar verildiği bu kararın alacaklı vekilince şikayet konusu yapıldığı görülmektedir.

Takip öncesinde söz konusu borçlu idareye bildirim yapılarak belirtilen hesap numarasına 30 gün içinde ödenmesi hususu takip şartı olup icra müdürünün bu yöndeki kararı ve bu karara karşı takip borçlusu kişilerin şikayetinin icra mahkemesince reddi isabetli olup bu kararın istinaf istemi üzerine Bölge adliye mahkemesince esastan red kararı verilmesi gerekirken Bölge adliye mahkemesince İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak şikayetin kabulüne ve İcra müdürlüğünün 7.11.2024 tarihli kararının davacılar yönünden iptaline karar verilmesi isabetsizdir.

Bölge adliye mahkemesi karar gerekçesinde kamulaştırma kanununun ek 4. madde düzenlemesinin uygulanması gereken hallerde alacaklının borçluya başvuruda bulunmadığı hususunun icra müdürünün re’sen denetleme yetkisi bulunmadığından bu konudaki şikayet hakkının borçluya ait olduğundan söz edilmekte ise de bu husus takip şartı olduğundan İcra müdürlüğünce de re’sen dikkate alınması gereklidir.

Öte yandan ayrıntılı olarak açıkladığımız üzere kamulaştırma kanunu ek 4. maddesi sadece kamulaştırmasız el atma davalarına münhasır olmayıp aynı zamanda kamulaştırma bedel ve tespitine ilişkin ilamları da kapsadığından söz konusu düzenlemenin kamulaştırmasız el atma davalarına ilişkin olduğu yönündeki gerekçeye de katılamıyoruz. Yukarıdaki belirttiğimiz nedenlerle kararın bozulması görüşünde olduğumuzdan çoğunluğun onama yönündeki görüşüne katılamıyoruz.23.02.2026