Yargıtay 13. Ceza Dairesi E.2020/3779 K.2020/8105

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

5237 sayılı TCK'nın "Hata" başlıklı 30. maddesi dört fıkra halinde;

"(1)Fiilin icrası sırasında suçun kanunî tanımındaki maddi unsurları bilmeyen bir kimse, kasten hareket etmiş olmaz. Bu hata dolayısıyla taksirli sorumluluk hâli saklıdır.

(2)Bir suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerinin gerçekleştiği hususunda hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.

(3)Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait koşulların gerçekleştiği hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, bu hatasından yararlanır.

(4)(5377 SK ile eklenen ...) İşlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişi, cezalandırılmaz"

Şeklinde çeşitli hata halleri düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında suçun maddi unsurlarında hataya ilişkin hükme yer verilmiştir.

İkinci fıkra ile kişinin, suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerinin gerçekleştiği hususundaki hatasından yararlanması öngörülmüş olup, buna göre örneğin, öldürdüğü kişinin kardeşi olduğunu bilmeyen fail, kasten öldürme suçunun nitelikli hallerinden olan kardeşini öldürmekten değil, kasten öldürmenin temel şeklinden sorumlu olacak, değersiz zannederek değerli bir kolyeyi çalan fail hakkında da değer azlığı hükmü uygulanacaktır.

Üçüncü fıkrada, ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere ait şartların gerçekleştiği konusunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişinin, bu hatasından yararlanacağı hüküm altına alınmış olup, fıkrada hem hukuka uygunluk sebebinin maddi şartlarında hata, hem de kusurluluğu etkileyen hata halleri düzenlenmiştir. Failin bu fıkra hükmünden yararlanabilmesi için, bulunduğu durum itibarıyla hatasının kaçınılmaz olması şartı aranmıştır.

Maddeye 5377 sayılı Kanun ile eklenen dördüncü fıkrada ise, işlediği fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda kaçınılmaz bir hataya düşen kişinin cezalandırılmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Uyuşmazlığa ilişkin olarak maddenin birinci fıkrasının gerekçesinde;

"Kast suçun kanuni tanımındaki maddi unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Bu unsurlara ilişkin bilgisizlik, eksik veya yanlış bilgi sahibi olunması durumu ise, maddi unsurlarda hata olarak adlandırılır. Böyle bir hata kastın varlığına engel olur." denilmektedir.

Somut olayda sanığın, alınan bilirkişi raporu ile katılanın arazisinde olduğu anlaşılan ancak ağaçların sınırda bulunan yapay duvarın sanık tarafında kalan bölgesinde bulunması nedeniyle kendisine ait arazide kaldığını zannettiği üç adet meşe ağacını kestiği, iddia, ikrar ve tüm dosya kapsamıyla sabit olmuştur.

Sübuta eren suç, 5237 sayılı TCK'nın 152/1-c. maddesinde tanımlanan mala zarar verme suçunu oluşturmakta ise de, sanık suçun kanuni tanımındaki maddi unsurlarda hataya düştüğünden, TCK'nın 30/1. maddesi uyarınca bu hatasından yararlanmalıdır.

Açıklanan nedenlerle;

Sanığın eylemine uyan kendine ait arazide kaldığını düşünerek meşe ağaçlarını kestiği olayda, suçun konusunda hata nedeniyle kasten hareket etmiş sayılamıyacağından unsurların oluşmaması nedeniyle mala zarar verme suçundan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,