Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2006/5579 K.2006/8777

Taraflar arasındaki kira tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, mülkiyeti kendisine ait binanın teras katının baz istasyonu olarak 1.12.1998 başlangıç tarihli, 5 yıl süreli, yıllık 1750 USDlik kira sözleşmesi ile davalıya kiraya verildiğini,30. 11. 2003 tarihinde sözleşmenin sona erdiğini,28.8.2003 tarihi itibarı ile yeni dönem kirasının tespiti için ihtarname çekildiğini, ancak anlaşamadıklarını, dengenin değişen koşullar nedeniyle kendileri aleyhine bozulduğunu ileri sürerek yeni dönem kirasının1.12.2003 tarihli dönem, olmadığı taktirde 1.12.2004 tarihli dönem için 8 000 000 000 Tl (6060 USD)olarak tespitini dilemiştir.

Davalı, protokol gereğince süre bitiminden 3 ... öncesinden yazılı bildirimde bulunulmadığı taktirde sözleşmenin aynı şartlarla uzayacağının kararlaştırıldığını, davacı tarafından 3 aylık bildirim süresinin kaçırıldığını ve sözleşmenin aynı koşullarda uzadığını,sözleşmenin döviz üzerinden yapıldığını ve uyarlama koşullarının oluşmadığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda yıllık kiranın 1.12.2003 tarihinden itibaren 4 .500,00 YTL olarak tespitine,fazla talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Taraflar arasındaki kira sözleşmesi 1.12.1998 başlangıç tarihli ve 5 yıl sürelidir. Aylık kira 1750 USD’dir. Davacı tarafından açılan uyarlama davasında mahkemece yapılan yargılama sonucunda kira bedelinin 4.500,00

YTL’ye uyarlanmasına karar verilmiştir.Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi protokoldeki 3 ... önceden yazılı başvuruda bulunulmamış olması halinde sözleşmenin aynı şartlarla ve aynı süre için yenilenmiş olması şartı kira bedelini kapsamamakta olup, şartlarının oluşması halinde davacı tarafından uyarlama istenmesine engel değildir.

Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmekle birlikte, bu ilke ... hukukun diğer ilkeleriyle sınırlandırılmakta ve sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması ilkesi uyarınca taraflara, edimler arası bozulan dengenin dürüstlük ve hakkaniyete uygun duruma getirilmesini isteme olanağı tanınmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümünde sözleşmenin temel edimi olan ve taraflarca başlangıçta kabul edilen döviz fiyatlarında davacı aleyhine normalin üzerinde değişiklik olup olmadığı,işlemin temelinin çöküp çökmediğinin araştırılması bu konuda uzman bilirkişilerden görüş alınarak,

ayrıca kiralananın niteliği, konumu, kullanma alanı çevredeki gelişmeler, emsal kira paraları, vergi ve amortisman giderlerindeki artışlar değerlendirilerek sonuçta işlem temelinin çöktüğü, sözleşmedeki çıkar dengesinin katlanamayacak derecede davacı aleyhine bozulduğunun benimsenmesi halinde sözleşmenin uyarlanmasına gidilmelidir.Somut olayda sözleşmedeki kararlaştırma döviz üzerinden olup davacı ancak döviz üzerinden uyarlama talebinde bulunabilir.Mahkemece uyarlama şartlarının oluşması halinde ancak sözleşmede kararlaştırılan döviz üzerinden uyarlama yapılması gerekirken YTL üzerinden hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma

nedenidir.

2-Bozma nedenine göre sair temyiz nedenlerinin incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.