Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2006/619 K.2006/4548

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulü kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile 1982 yılında aralarında yaptıkları sözlü anlaşma uyarınca davalıya ait boş tarla üzerine 40 adet 8 yaşında 45 adette 16 yaşında kayısı ağacı dikerek yetiştirdiğini, ağaçların tüm bakım ve masrafını kendisinin yaptığını, ağaçların toplam 12.000.000.000 TL değerinde olup, bunun yarısı olan 6.000.000.000 TL'nın kendisine ait olduğunu, ağaçlar sebebiyle davalıya ait arazinin kıymetlendiğini ileri sürerek şimdilik 6.000.000.000 TL tazminatın faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı araziyi satın aldığında ağaçların mevcut olduğunu, davacının bakım ve gözetim yaptığını, elde edilen ürünlerden kendisine vermediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece 21.3.2002 tarihli kararla davalıya ait taşınmazdaki ağaçların davacı tarafça yetiştirilmiş olduğunun kabulüyle 5.564.776.146 TL'nın davalıdan tahsiline karar verilmiş; davalının temyizi üzerine dairemizce bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda 5.564.776.146 TL'nın tahsiline karar verilmiş; davalının temyizi üzerine dairemizce bozulmuş; mahkemece bozmaya uyulduktan sonra bilirkişiden rapor alınmak suretiyle 5.564,77 YTL'nın tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin gerek 29.3.2003 tarih ve 8456/10537 sayılı ve gerekse 24.11.2004 tarih ve 9306/17058 sayılı bozma ilamlarında davacının davalının muafakatıyla diktiği muktesat bedelini istemekte haklı bulunduğu, bu yön gözetilerek davacının katkısıyla yetiştirilen muktesat için yapılan zaruri ve faydalı masraflar konusunda uzman bilikişiden rapor alınması, gelir metodu hesabıyla yapılan hesaplamaya göre hazırlanan raporu itibar edilmeyeceği gerekçesiyle mahkeme kararları bozulmuştur.

Mahkemece, bozma kararlarına uyulduğuna göre taraflar lehine usuli kazanılmış hak doğmuştur. Bozma ilamında belirtilen şekilde işlem yapılması zorunludur. Hükme esas alınan 12.7.2005 tarihli bilirkiş raporu ağaç birim maliyet bedeli esasına dayalı olarak hazırlandığı için bozma ilamına uygun değildir.

Hal böyle olunca mahkeme, davalının yetiştirilen muhtesatı benimsemek suretiyle muktesatla birlikte ... bu davanın açılmasından kısa bir süre (35 gün) sonra 3.şahsa sattığı, dava tarihi ile satış tarihi arasındaki sürenin biribirine yakın olması da gözetilerek, dava tarihi itibariyle davacının dikmiş olduğu muktesatın dikilmemiş olması durumunda ne kadar bedelle satılacağı, mevcut muktesatla satılması halinde hangi bedelle satılacağı konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla ayrı ayrı saptanmalı, arada fark var ise bu farka hükmedilmelidir.

Mahkemenin bu hususu gözardı ederek yetersiz bilirkişi raporu esas almak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.