Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2006/704 K.2006/4351

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı, davalı avukatıncada duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... ile davalı vekili avukat ... ...’ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, dava dışı ... A.Ş.nın konserve satış sözleşmesinden ... alacağını temlik aldığı gerekçesiyle davalı tarafından aleyhlerine icra takibi yapılıp kesinleştiğini, ... A.Ş.ye olan borçlarının malların teslim edildiği yer saymanlığınca ödendiğini, temlikin ilgili ödeme birimlerine bildirilmediği için ödeme yapmakla borçtan kurtulduklarını belirterek yapılan icra takibi nedeniyle 428.516.600.000 TL. borcu olmadığının tespitine %40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı, ... A.Ş.nın davacıdan olan alacağını temlik aldıktan sonra davacıya bildirdiğini, buna rağmen davacının temlik edene ödeme yaptığını, borçtan sorumlu olduğunu belirterek davanın reddi ile %40 tazminatın tahsilini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılıp davanın reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davacı, ... adına ... İç Tedarik Bölge Başkanlığı ile dava dışı ... A.Ş. arasında 27.10.2002 tarihinde yapılan 4 ayrı sözleşme ile ..., ..., İzmir, ... İç Tedarik Bölge Başkanlıklarının ihtiyacı olan konservelerin ... A.Ş. tarafından davacıya satılmasının kararlaştırıldığı, 3.12.2002 tarihinde yapılan temlikname ile ... A.Ş.nın davacı nezdinde tahakkuk eden 527.460.000.000 TL.lık alacağını ... A.Ş..ye temlik ettiği, temlikin ...

İç Tedarik Bölge Başkanlığına 13.12.2002 tarihinde saymanlık müdürü ... tebliğ edildiği, bu tebligattan sonra ... A.Ş.nin ... İç Tedarik Bölge Başkanlığında tahakkuk eden alacaklarından 98.943.400.000 TL.lık kısmını 15.9.2003 tarihinde alacağı temlik ... davalıya ödediği buna karşılık, ..., İzmir ve ... İç Tedarik Bölge Başkanlığı saymanlıklarınca 21.1.2003 –25.4.2003 tarihleri arasında toplam 603.941.680.000 Tl.nın temlik eden ...

A.Ş.ye ödendiği tüm dosya içeriği ile anlaşıldığı gibi bu husus taraflarında kabulündedir.

Uyuşmazlık yapılan temlike rağmen, temlik edene yapılan ödemeler nedeniyle davacının temlik alana karşı sorumlu olup olmadığı konusundadır. BK. 165. maddesi gereğince; alacağın temliki kendisine bildirilmediği için iyi niyetle temlik edene (önceki alacaklıya) ifada bulunan borçlu borcundan kurtulur. Somut olayda temlik yapıldıktan sonra toplam 603.941.680.000 Tl. temlik eden ... A.Ş.ye ödenmiştir. Ancak davacı kendisine usulüne uygun bildirim yapılmadığı için temlik edene iyiniyetle yaptığı ödemeler nedeniyle borçtan kurtulduğunu iddia etmektedir.

Yukarıda belirtildiği üzere, ... adına ... İç Tedarik Bölge Başkanlığı ile dava dışı ... A.Ş. arasında, İzmir, ..., ..., ... İç Tedarik Bölge Başkanlıklarının konserve ihtiyacı için dört ayrı sözleşme yapılmıştır. Sözleşmenin eki olan şartnamenin 7. maddesi gereğince mallar, ..., İzmir, ... ve ... İç Tedarik Bölge Başkanlıklarının bulunduğu yerlerdeki birliklere teslim edilecektir.

12. maddesi ödeme yeri ve şartları başlığı altında “... ..., ..., İzmir, ... ..., İç Tedarik Bölge Başkanlıkları levazım Ambar Müdürlüğüne teslim edilecek malların bedeli teslim yeri saymanlık müdürlüğünce, ... Bakanlığının ilgili mevzuatı uyarınca serbest bırakılan ödemeler dahilinde ait olduğu mali yıl bütçesinden ödenecektir” hükmünü getirmiştir. Öte yandan ... İç Tedarik Bölge Başkanlığı Milli Savunma Bakanlığını temsilen sözleşmeyi yapmıştır. BK.

32. maddesi gereğince, temsil, bir kimsenin hüküm ve sonuçları başka şahsın hukuk alanında doğmak üzere o şahsın ad ve hesabına hukuki işlem yapma yetkisidir. Temsil yetkisinin kapsamı bu yetkinin doğduğu hukuk işlemi ile belirlenir. Belirli bir ve ya bir kaç işlemin yapılması için verilen temsil yetkisine ... yetki denir. ... yetki ile temsil yetkisine sınırlama getirilir. Temsilci sadece belirtilen işlemleri yapabilir.

Bunlar dışında işlem yapma yetkisi olmadığı için, başka işlem yapamaz. Temsil yetkisi süreli verilmişse, sürenin dolması, belli bir işlem için verilmişse işin yapılması ve bitmesiyle sona erer.

Somut olayda; sözleşmedeki malın teslim yeri ve mal bedelinin ödeme yerine ilişkin düzenlemeler, sözleşmenin ... adına yapılması verilen temsil yetkisinin, sadece sözleşme yapmakla sınırlı olduğunu sözleşmenin yapılmasıyla ... İç Tedarik Bölge Başkanlığının yetkisinin sona erdiğini gösterir. Bu durumda temsil yetkisi sona ... temsilciye temliklerin bildirilmesi hukuki sonuç doğurmaz. Davacının temliki bilerek iyiniyet kurallarına aykırı olarak temlik edene ödeme yaptığıda kanıtlanamamıştır. Davacı temlik edene iyi niyetle ödeme yapmakla BK. 165. maddesi gereğince borçtan kurtulduğundan, menfi tespit davasının kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-(1) nolu bentte gösterilen bozma nedenine göre davalının temyiz itirazının incelenmesine gerek görülmemiştir.