Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/10837 K.2007/12654

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, kendisine ait ... plaka sayılı 1975 model ... marka aracı, 18.10.2003 tarihinde takas suretiyle 1.250.000.000 TL bedel kabul ederek, davalılardan ... adına kayıtlı ve diğer davalı ... ... zilyetliğinde bulunan ... plakalı 1986 model ... marka aracı 2.750.000.000 TL bedelle satın ve teslim aldığını, aracın adına tescili için başvurduğunda araç motorunun değiştirilmiş olduğu, şasinin de bozuk olduğu, aracın çalıntı olduğunun anlaşıldığını ileri sürerek 3.175.000.000 TL maddi zararı ile 3.000.000.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ..., aracın çalıntı olmadığını, ancak motorunun değişmiş olduğunu, davacının bu hususu bilerek satın aldığını, motorun devri için de 26.12.2003 tarihinde noterde düzenlenen motor satış sözleşmesi düzenlediklerini, aracın motorunun değişmesinde yasalara aykırı bir yön bulunmadığını, bu hususun ruhsata işletilmesi gerektiğini, ancak davacının bu prosedürü yerine getirmek istemediğini savunarak davanın reddini dilemiş, diğer davalı ... ise adına kayıtlı bulunan ... plakalı araç ile 1997 yılında kaza yaptıktan sonra haricen 3. şahsa sattığını, aracın harici satışlar sonucu davalı ... elinde olduğunu öğrenince ...’nin isteği ile 23.12.2003 tarihli kati satış senedi ile davacıya devrettiğini, 1997 yılından sonra araç ile ilgisi kalmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, ... plakalı aracın devrinin haricen yapıldığı, kayıt maliki ... hakkında talepte bulunulamayacağı, harici takas sözleşmesine göre ise davacının ödeme yaptığını gösterir delil bulunmadığı, manevi tazminat şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, kendisine ait ... sayılı aracın 18.10.2003 tarihli sözleşme ile davalı ... ...'ın malik diğer davalı ...'in zilyet olduğu ... plaka sayılı araç ile takas edildiğini, ancak ... plaka sayılı aracın motorunun değişik olması ve şasisinin de bozuk olması nedeniyle adına tescil yaptıramadığını ileri sürerek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Hemen belirtmek gerekir ki 18.10.2003 tarihli sözleşme 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20/d maddesi gereğince resmi şekilde yapılmadığı için geçersiz olduğu gibi noterde düzenlenen motor sözleşmesi de anılan yasa anlamında motorlu araç satışı niteliğinde değildir. Kural olarak motorlu aracın satışına ilişkin sözleşme geçersiz ise, herkes verdiğini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca aynı anda iade etmekle yükümlüdürler.

Ne var ki davacı kendine ait aracın mülkiyetinin devredildiğini belirttiği gibi ... plaka sayılı araçla ilgili noterde düzenlenen 23.12.2003 tarihli kati satış sözleşmesinden de söz etmiştir.

Bu durumda mahkemece taraflar arasında haricen düzenlenen 18.10.2003 tarihli sözleşme gereğince tarafların araçlarını birbirlerine resmi şekilde devir edip etmediklerinin araştırılması, şayet davacı aracını resmi şekilde devretmiş ancak, ... plaka sayılı araç ile ilgili resmi şekilde sözleşme yapılmamış veya resmi şekilde satışı yapılmasına rağmen, yapılacak inceleme sonunda aracın maddi veya hukuki nedeniyle trafikte tescilinin yapılamadığı anlaşılırsa, davacının aldığı aracın iadesi kaydıyla, devrettiği aracın bedeli ve başkaca ödemesi varsa ödediği paranın iadesine karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.