Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/1440 K.2007/3470

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere ... kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili ... ... ile davalı vekili ... ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı idarece ...

Balıkçı Barınağı’nın temizlenmesi ve çıkarılacak malzemenin değerlendirilmesi hususunda yapılan ihaleyi kazandığını, ihale bedeli olan 680.000.000.000 TL.nın 4 eşit taksitle ödenmesinin kararlaştırıldığını, şimdiye kadar davalıya 191.542.410.916 Tl. ödediğini, rüsüm tespit komisyonunca ihale konusu sahada 150.000 m3 kum olduğunun belirlenmesi üzerine ihaleye iştirak ettiğini, ancak yaptırdığı delil tesbitinde 109.438 m3 malzeme bulunduğunun belirlendiğini, çıkarılan kumunda kalitesiz ve ekonomik değerinin bulunmadığını, davalı idarenin alması gereken kum-çakıl ocağı işletme ruhsatını da almadığını,

öte yandan çalışma sahasının askeri güvenlik sahası içerisinde kalması ve yöre insanının şikayetleri ve engellenmesi nedeniyle yeterince çalışmada yapamadığını ... sürerek davalı idareye 340.000.000.000 Tl. borçlu olmadığının tespitini, fazladan ödenen 191.542.410.916 TL.nın davalı idareden tahsilini davalıya verilen teminatın iadesini istemiştir.

Davalı, davacının işin niteliğini, süresini bilerek ihaleye katıldığını, çıkarılacak kum miktarı konusunda davacının yanıltılmasının söz konusu olmadığını,ihale koşullarını bilerek ihaleye giren ve müddebir bir tüccar gibi davranmak zorunda olan davacının taleplerinin yersiz oluğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, tacir olan davacının ihale şartlarını inceleyip mahallinde gerekli araştırmaları yaparak ihaleye girmesi gerektiği davalının, davacı tarafın süre uzatım talebini kabul ettiği ihale sahasının askeri sahada kalması ve turizm

2006/1440 2007/3470

mevsiminde çalışılmamasının mücbir sebep olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

... Balıkçı Barınağının temizlenmesi ve elde edilecek malzemenin değerlendirilmesi hususundaki ihaleyi davacının kazandığı ve bu hususta 1.10.2002 tarihli sözleşmenin imzalandığı ihale konusu işin süresinin 8 ... olduğu taraflar arasında ihtilafsızdır.

Davacı bu davayı açarken dava dilekçesinde belirttiği diğer sebeplerin yanında kum-çakıl ocağı için davalının ruhsat almadığı ve askeri kurumlar ile yerleşik halkın şikayetleri ve müdahaleleri sonucu yeterli çalışmayı yapmadığını belirterek talepte bulunmuştur.

Dosya içinde bulunan Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 14.12.2005 gün 2005/3983esas, 2005/4187 karar numaralı bozma ilamında, “ ilgili yerde davacı şirket adına ruhsatname verilmeyerek sadece sekiz aylık geçici çalışma izni verilmesi ve uygun çalışma ortamı sağlanamamış olması ve civardaki askeri kurumlar ve yerleşik halkın da davacı şirketin kendi çabalarıyla uygun çalışma ortamı yaratma uğraşlarını sonuçsuz bırakması nedeniyle davacı şirketin ilgili sahada rüsum ödenmesini gerektirecek faaliyette bulunamadığı,

diğer bir ifadeyle çalışılamayan ve üretim yapılamayan süre için rüsum istenildiği” gerekçesiyle üretim yapılamayan süreye ilişkin olarak istenilen rüsum için düzenlenen ödeme emrinin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Az yukarıda anılan Danıştay kararı uyarınca davacı şirkete ruhsatname verilmediği, ayrıca çevredeki askeri kurumlar ve yerleşik halkın engellemesi nedeniyle davacının ihale konusu sahada yeterince çalışma yapamadığı ... olup, Danıştay kararının gerekçesi ve verilen karar eldeki davaya bakan yerel mahkemeyi bağlayıcı niteliktedir.

Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek öncelikle davacının faaliyette bulunduğu dönem ile çıkardığı kum miktarı ve bunun parasal değeri belirlenmeli, belirlenen bu değeri davacının ödemesi gerektiği benimsenerek davadaki talepte göz önünde bulundurulmak sureti ile bu miktarın dışında kalan bedelden davacının sorumluluğu bulunmadığı kabul edilerek hasıl olacak sonuca uyun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.