Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/15928 K.2008/5793

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, toptancı halinde meyve komisyoncusu olduğunu, davalının elma bahçesindeki ürünü, 28.8.2000 tarihli yazılı sözleşme ile satın aldığını, peşinat olarak 2.500.000.000 TL ödediğini, mahsulü toplama zamanı geldiğinde davalı tarafça ürün toplanmış olduğundan kendisinin toplayamadığını, ... bulunduğu peşinatın iadesi için başlattığı icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, elma bahçesindeki ürünü davacıya sattığını, peşinatı aldığını, ancak davacının sözleşmeden caydığını, ürünü toplama zamanı geldiğinde davacının ürünü almaktan vazgeçtiğini söylediğini, elmalar çürümeye başladığı için toplamak zorunda kaldığını, masraf ettiğini, zarara uğradığını, sözleşmeden cayan davacı olduğu için peşinatı isteme ... bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki 28.8.2000 tarihli sözleşme ile davalıya ait elma bahçesindeki elmalardan 6,5 cm üzerindeki kabala tabir edilen elmaların 5.500.000.000 TL bedelle davacıya satılmasının kararlaştırıldığı, kaparo olarak 2.500.000.000 TL nin davacı tarafından davalıya ödendiği, elmaların bakım ve sulamasının davalı tarafından yapılacağının ve toplama işinin davacı tarafa ait olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Ürünün toplama zamanı geldiğinde davacının satışa konu elmaları almaktan vazgeçtiği ve ürünün davalı tarafından geç de olsa toplanarak satıldığı taraflar arasında ihtilafsızdır. Mahkemece davanın reddine dair verilen ilk karar “...sözleşmeden cayan davacının ödediği peşinatı isteyemeyeceği kabul edilmiş ise de, sözleşmeye aykırılık halinde verilen avansın istenemeyeceğinin kararlaştırıldığının yazılı ispatı gerekir.

Avans, başka bir deyişle satış bedeline mahsuben verilen peşinat, cayma tazminatı değildir.

Ancak davalı savunmasında, davacının tek taraflı olarak sözleşmeden cayması nedeniyle elmaların çürümeye başladığını, zarara uğradığını, masraf ederek ürünü toplamak zorunda kaldığını bildirdiğine göre, davalının bu savunması üzerinde durulmalı, davalının yaptığı masraf ve uğradığı zararın araştırılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.” gerekçesi ile bozulmuş, davalının cevap dilekçesinde bildirdiği zararına ilişkin miktarlara davacı tarafından itiraz edilmediğinden mahkemece hükme esas alınmış, buna göre de verilen peşinatın iadesine karar verilmiş ise de;

davacı ve davalı arasındaki satım işlemi 5500 YTL üzerinden yapıldığına ve davacının itiraz etmediği davalının kalan ürünü satmaktan elde ettiği net gelir 1600 YTL olduğuna, bu durumda davalının bu satımdan davacının kusuru nedeniyle alacağından daha fazla zararı bulunduğuna göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne dair hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.