Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/16275 K.2008/1727

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı davalı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat ... ile davalı vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıdan 100.772 metrekarelik deniz dolgusu ve iskele üzerinde kullanma hakkı tesisi için 11.8.2000 tarihli ve 43 yıl süreli kira sözleşmesi yaptıklarını, sözleşmenin 6. maddesine göre yıllık kullanım bedelinin 106.000 YTL. olarak belirlenip her yıl DİE.ce yayımlanan TEFE oranında artırılmasının kararlaştırıldığını, 2000 yılında yürürlüğe giren 4531 sayılı yasanın kiralarda 2000 yılında %25,

2001 yılında %10 oranında artış öngördüğünü ancak davalı tarafından fahiş kira belirlendiğini ve ihtirazı kayıtla ödemeler yapılarak fazla ödenen tutarlar için açtığı istirdat davalarının sonuçlandığını davalının bu defa sözleşme hükümlerine aykırı olarak 2004-2005 dönemi için fahiş kira talep ettiğini ve istenen bedelin ihtirazı kayıtla yatırıldığını belirterek, 196.100 YTL.nin yasal faizi ile istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, fazla ödeme söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, 97.432 YTL. asıl ve ödeme tarihinden işlemiş 8.165 YTL.faizi toplam 105.508 YTL.nin ana paranın yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm; taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Taraflar arasında 11.8.2000 tarihinde yapılan sözleşme ile davalıya ait iskelenin kullanma hakkının ilk yıl için 106.000 YTl. bedel ile davacıya bırakıldığı, sözleşmenin 6. maddesi gereğince iskelelerin, sözleşmenin 2-A maddesinde belirtilen amaçlarla kullanılması halinde ara yıllardaki ikinci ve izleyen yılların kullanım bedelinin DİE.nin belirleyeceği TEFE oranında artırılacağı ilk üç yıldan sonraki ikinci ve izleyen üç yıllık dilimlerin ilk yılı için kullanım bedelinin davalı tarafça yeniden takdir edileceği kabul edilmiştir.

Davacı tarafından açılan dava sonucu 11.8.2001 -11.8.2004 dönemleri için kullanım bedelinin belirlenerek fazladan ödenen 318.711 YTL.nın istirdadına ilişkin Büyükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/2324 -2004/1830 sayılı ve 3.11.2004 tarihli kararı ile kesin hükme bağlandığı anlaşılmaktadır. bu davanın sonucuna göre anılan dönemlere ilişkin belirlenen kira bedelleri eldeki davanın konusunu oluşturan 11.8.2004-11.8.2005 dönemi için de esas alınacaktır.

Bu nedenle, dava konusu dönemden önceki dönemlere ilişkin açılan ve kesin hükme bağlanan kira bedellerine göre bir önceki dönem kira bedeline yukarıda açıklanan sözleşme hükümlerine göre artış yapılarak dava konusu dönemin kira bedelinin tespiti gerekir.

Mahkemece önceki dönemlerin kira bedellerine ilişkin açılan ve sonuçlanan dava dosyası gözetilmeden her yılın kira bedelinin DİE .nin belirlediği TEFE oranına göre artış yapılarak ortaya çıkan kira bedeli üzerinden davanın kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.