Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/3923 K.2007/9207

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı bankaya ait ... kullanıcısı olup, 26.10.2005 tarihinde ek kart hamili eşinin kartını kullanmak istediğinde bakiyesinin yetersiz olduğunun bildirilmesi üzerine kartını kaybettiğini anladığını, durumu derhal davalı bankaya bildirildiğini yaptığı araştırmada 24.10.2005 saat 12.35'den sonraki harcamaların kendisine ait olmadığını anladığını, aslında ödeme gücü olmasına rağmen kartın çalınması ve kaybolması,

hallerinde riski azaltmak için kart limitini 8.150.00 YTL ile sınırlı tuttuğunu, ancak davalının kart limitini aşan harcamaya izin vermek suretiyle aşan borcuna aykırı davrandığını kart limitini aşan harcamadan bankanın sorumlu olduğunu belirterek 24.10.2005 günü saat 12.35'ten sonra yapılan harcamalardan kart limitini aşan 8.150.00 YTL dışında kalan miktardan borçlu olmadığının, ve limit aşımı ücreti adı altında talep edilen miktardan borçlu olmadığının tespiti ile yapılan ödemenin istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, kredi kartı sözleşmesine göre kart hamilinin kartın çalındığını veya kaybolduğunu bildirinceye kadar olan harcamalardan sorumlu olduğunu, dava konusu edilen harcamaların kartın çalındığının bildirilmesinden önceki döneme ait olduğunu sözleşmenin 7.maddesi gereğince kredi kartı limitinin banka tarafından ... taraflı olarak belirlenip günün koşullarına göre ... taraflı olarak artırıp eksiltme yetkisi olduğunu, savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki sözlemenin 2.maddesi gereğince kartın çalındığının bildirilmesinden sonra yapılan

2007/3923-9207

harcamalar ve nakit çekimlerinden kart hamilinin sorumlu olmayacağı, sözleşmenin 7.maddesi gereği kredi kartı limitinin ... taraflı olarak bankaca artırılıp eksiltilebileceği, limit aşılması halinde limit aşımı ücreti ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu hükümler doğrultusunda, kartın kaybolmasının bildirilmesinden önceki harcamalar için davalı bankanın sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Davacı ile davalı arasında 26.3.1998 tarihli kredi kartı üyelik sözleşmesi yapılıp davacıya kredi kartı verildiği, bu kartın 24.10.2005 tarihinde çalındığı ve 26.10.2005 tarihinde bu durumun bankaya bildirildiği, kartın çalındığı tarih ile bankaya bildirim tarihi arasındaki dönem içinde bu kartla 10.224.60 YTL'lik harcama yapıldığı uyuşmazlık konusu dönemde kartla harcama limitinin 8.150.00 YTL olduğu dosya içeriğinden anlaşıldığı gibi bu husus tarafların ve mahkemeninde kabulündedir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 2.maddesi "kartın kaybolması, çalınması veya kullanılmayacak şekilde bulunması durumunda üye en kısa sürede durumu bankaya bildirir. Bu durumda bildirimden itibaren kartla yapılacak harcamalar veya nakit çekmelerden üye sorumlu tutulmaz." 7.maddesi ise "kart kullanılarak yapılan harcama veya nakit çekmelerin azami müşterek ve ... bir limiti olan kredi kartı hesabı limiti her üye için, ayrı belirlenir kredi kartı hesabı limiti banka tarfından ... taraflı belirlenip günün koşullarına göre yine ... taraflı olarak artırılıp eksiltilebilir. Üye ve ek kart hamili bu müşterek ve ... limiti aşamazlar." hükmünü öngörmektedir.

Sözleşmenin bu hükümleri gözetildiğinde kural olarak davacı kartın çalındığının bankaya bildirdiği tarihe kadarki harcamalardan sorumludur. Nevarki davacı çalınan kredi kartı ile yapılan harcamalaradan kart limiti olan 8.150.00 YTL'lik kısma kadar olan sorumluğu kabul etmektedir. Davacı, limit aşımı yapılmak suretiyle yapılan harcamalardan sorumlu olmadığını iddia etmektedir.

Kredi kartı, bankanın kart hamili üyesine ve kredi kartı limiti dahilinde nakit ödeme yapmasına gerek olmaksızın üye işyerlerinden alışveriş yapmasını, hizmet satın alınması veya nakit çekmesini sağlar. Kredi kartı sahibi kartın kendisine temin ettiği bu hizmetlerden hangisinden faydalanırsa faydalansın kural olarak sözleşmede öngörülen limitin üzerine çıkamaz.

Bu limit ise kart sahibinin ... ve ekonomik durumu, ödeme gücü, harcama alışkanlıkları v.b. etkenler gözetilerek saptanır. Bu limit aşıldığında kart hamilinin ödemede sorunlar yaşayacağı kabul edilir, buna bağlı olarak limit dışında harcamaya izin verilmez. Somut uyuşmazlıkta bankaya ... taraflı olarak

2007/3923-9207

limiti artırma ve eksiltme hakkı verilmişsede banka limit aşılarak harcama yapılmak istediğinde kendisinin tanınan bu yetkiyi özenle kullanmalı ve tedbirli bir tacir gibi davranmalıdır. Bu bağlamda, kart sahibinin ödeme güçlüğüne düşebileceğini, daha önce limit aşımı yapılarak harcama yapılmamışsa, limit aşıldığında kartın rıza dışında elden çekip kullanılma olasılığını düşünerek harcamaya izin verilmemelidir.

Dosyaya ibraz edilen 21 adet kredi kartı harcamalarına ilişkin hesap özetlerinin hiçbirinde limit aşılmamıştır. Buna karşılık davaya konu hesap ekstresinde kart limiti 8.150.00 YTL olmasına karşılık 24 saat içinde yapılan harcama toplamı 10.224.60 YTL'dir. Kart sahibinin geçmişteki harcamaya ilişkin uygulaması gözetildiğinde, bir günde limiti aşan harcamaların normal bir harcama olmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı banka bu şekilde bir harcamaya izin vermekle sözleşmede kendisine verilen bu yetkiyi özenle kullanmamış, kusurlu davranmış, zararın artmasına neden olmuştur.

Bu durumda mahkemece, Bankacılık ve kredi kartında uzman yeni bir bilirkişi heyetinden somut olayın özellikleride gözetilerek limit aşımı suretiyle harcamaya izin veren, bankanın müteferik kusuru saptanıp sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile davanın reddi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.