Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2007/773 K.2007/5278

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı,davalının gayrimenkulünün satışı için 10.3.2005 tarihli tellallık sözleşmesi imzaladıklarını,sözleşmenin 3.maddesi hükmüne aykırı olarak taşınmazını kendisinin bulduğu müşteriye sattığını, sözleşmenin 3.maddesine göre %3 komisyon bedelinin iki katı cezai şart ödemesinin kararlaştırıldığını bildirerek 7.050 YTL nin aylık %10 faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşmedeki açık hükme rağmen davalının davacıyı devre dışı bırakarak taşınmazını üçüncü şahsa sattığı sözleşmede kararlaştırılan cezai şartla sorumlu olduğu gerekçe gösterilerek 7.050 YTL nin satış tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davada dayanılan ve taraflar arasında düzenlenmiş bulunan altı ay süreli ve 235.000 YTL satış bedelli, 10.3.2005 tarihli tellallık sözleşmesinin 3.maddesinde “…mülk sahibinin gerek kendisinin gerekse de sair üçüncü şahısların aracılığı ile müşteri temin edilerek gayrimenkulünü satması ve böylece işbu sözleşmenin ifasını imkansız kılması veya sözleşmeyi ... taraflı olarak feshetmesi halinde kararlaştırılan %3 komisyon bedelinin iki katı oranında cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt eder.”hükmü ile davalının kendi

bulduğu alıcıya gayrimenkulünü satması sureti ile davacıyı devre dışı bırakması halinde cezai şart ödemesi kararlaştırılmıştır.Davalı bu madde hükmüne rağmen 11.8.2005 tarihinde gayrimenkulünün tapudan satışını gerçekleştirmesi sebebiyle mahkemece talep edilen 7.050 YTL nin tahsiline karar verilmiş ise de davacının talebi sözleşmedeki cezai şartın tahsilinden ibaret olduğuna göre Borçlar Kanununun 161/son maddesi hükmünce hakim fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir.

Bu hükmü hakimin resen gözetmesi gerekir.Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu ... olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü olarak alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tesbit edilmelidir.

Bu yönler gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Borçlar Kanununun 101.maddesi hükmüne göre muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer.Davacı,davadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü ispat edemediğine göre mahkemece 2.bentte izah olunan şekilde tespit edilecek cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.