Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/11700 K.2009/5404

Taraflar arasındaki kira sözleşmesinin feshi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı davacı avukatınca duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı şirket yetkilisi ...ve vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı şirket, davalı tarafından açılan ihalede en yüksek teklifi vermek suretiyle ... ilçesi, Suadiye Mahallesi 71 pafta, 322 ada 20 parselde kain 1686 m2 büyüklüğündeki ve denizden dolgu niteliğindeki taşınmazı 12.6.2006 tarihli kira sözleşmesi ile kiraladıklarını, sözleşmenin 5. maddesinin 2. cümlesinde, “...kiralama süresi sonunda kaldırılmak ve kiralama amacına matuf olmak kaydıyla takılıp sökülebilir malzemelerle kapalı ... oluşturulabilir.” Hükmü bulunduğunu, ne var ki ilgili yerlere yapmış oldukları başvurulara cevaben, taşınmazın imar planına göre kısmen yeşil ..., kısmen yol,

büyük bir kısmının da kıyı kenar çizgisinin altında kalması nedeniyle, kiralanan üzerinde geçici de olsa hiçbir şekilde inşaat izni verilemeyeceğinin yazılı olarak bildirildiğini, yine, taşınmazın otopark olarak kullanılması yönündeki taleplerinin de Belediye tarafından kabul edilmediğini, ticari faaliyette bulunmak amacıyla ihaleye katılıp, sözleşme imzalamalarına rağmen, kiralananda, sözleşmenin 5. maddesinde belirtilen şekilde “kapalı ...” oluşturulamayacağının, dolayısıyla taşınmazın hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamayacağının 2008/11700-2009/5404

anlaşıldığını, Borçlar Kanununun 249. maddesine göre kiralananın, sözleşmedeki kullanım amacına uygun şekilde teslim edilmemesi nedeniyle, 27.9.2006 tarihli ihtarla sözleşmeyi feshedip, ödenen kira bedeli ile yapılan masrafların iadesini talep ettiklerini, ancak taleplerinin kabul edilmediğini ileri sürerek, sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğinin tespitine, ödenen kira bedeli ile yapılan masraflar toplamı olan 54.927,00 YTL’nin faiziyle birlikte ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, imar planında rekreasyon alanında kalan taşınmazın, bu amaçla kullanılması için kiraya verildiğini, nitekim sözleşmenin eki niteliğinde olan kira şartnamesinin “... Şartlar” bölümünün 22. maddesinde de, “taşınmaz üzerinde herhangi bir yapılaşmaya gidilmemesi, imar durumuna uygun olarak rekreaktif amaçlı kullanılması, yapılacak herhangi bir düzenlemede Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan izin alınması” gerektiğinin belirtildiğini, 11.9.2006 tarihinde, davacının kiralananı tesellümden kaçınması üzerine yer tesliminin yapılamadığına ilişkin tutanak düzenlendiğini, sözleşmenin haksız olarak feshedilmesi nedeniyle davacının herhangi bir talepte bulunamayacağını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, taşınmazın, kira sözleşmesi ve kira şartnamesindeki hükümlere uygun olarak en azından rekreaktif amaçlı kullanmaya elverişli şekilde teslim edilmesi gerektiği, ticari amaçla sözleşme imzalayan davacıdan, taşınmazı bila bedel halkın hizmetine sunmasının beklenemeyeceği, kiralananın ticari amaçla kullanılabilmesi için de (örneğin çay bahçesi gibi), en azından bir kulübenin yapılmasının gerekli olduğu, oysa ki buna dahi izin verilmemesi karşısında davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu kabul edilerek,

davanın kısmen kabulüne, ödenen kira bedeli, karar ve damga pulu ile kati teminat bedeli toplamı üzerinden 52.770,00 YTL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, talep edilen 2.155,00 YTL noter masrafının ise, belgelendirilemediği gerekçesiyle reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dava, kira sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiği iddiası ile menfi zarar kapsamında bulunan, yapılan masrafların tazmini ile ödenen kira bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının noter masrafı ile 2008/11700-2009/5404

ilgili 2.155,00 YTL’lik talebi, belgelendirilemediği gerekçesiyle reddedilmişse de, davacı söz konusu bu masrafla ilgili “noter makbuzu”nu 20.6.2007 tarihli dilekçesine ekleyerek mahkemeye ibraz etmiş ve bu husus 21.6.1007 tarihli duruşma tutanağında da zapta geçmiş olup, yazılı şekilde bu kalem isteğin reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Davalı, 492 sayılı Harçlar Yasasının 13/j maddesi gereğince harçtan muaftır. Dava, davalı aleyhine kabul edildiğine göre, başlangıçta davacıdan alınan peşin harcın talep halinde davacıya iadesine, karar ve ilam harcı alınmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.038,45 YTL harcın davacıdan tahsiline karar verilmiş olması da, ayrıca usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

MUHALEFET ŞERHİ

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı tarafından davacıya kiralanan ... ilçesi Suadiye mahallesinde denizden dolgu niteliğindeki taşınmazda yapılanmaya izin verilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshi talebinden kaynaklanmaktadır. Denizden doldurulmak suretiyle oluşturulan taşınmazın 12.6.2006 tarihli kira sözleşmesi ile davacıya rekreaktif amaçlı kullanılmak üzere kiralandığı, sözleşmenin 5. md. gereğince taşınmaz üzerinde sabit tesis yapılamayacağı, ancak kiralama süresi sonunda kaldırılmak ve kiralama amacına matuf olmak kaydıyla takılıp sökülebilir malzemelerle 2008/11700-2009/5404

kapalı ... oluşturulabileceği, buna karşılık sözleşmenin eki niteliğinde olan şartnamenin 22. maddesinde taşınmaz malın üzerinde herhangi bir yapılanmaya gidilmemesi, imar durumuna uygun olarak rekreaktif amaçlı kullanılması, yapılacak herhangi bir düzenlemede ... II. Numaralı ve Tabiat varlıklarını Koruma Kurulundan izin alınmasının öngörüldüğü dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Mecurun rekreaktif amaca uygun olarak gezinti, seyir yeri, hava alma gayesiyle kullanıldığı taraflarca kararlaştırılmıştır. Bu amaca tahsis edilen mecurda yapılaşma olduğu sürece bu amaçtan uzaklaşıp ve mecurun rekreaktif özelliğini kaybedeceği her türlü izahtan varestedir. Bu nedenle gerek sözleşmede gerekse sözleşmenin eki olan şartnamede yapılaşma sıkı kurallara bağlanmıştır.

Sözleşme ve eki şartname birlikte değerlendirildiğinde kural olarak mecurda her türlü yapılaşma ve tesis yapımı mümkün değildir. Ancak Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan izin alındığı takdirde muvakkat yapılaşmaya izin verilecektir. Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık esastır.

Davacı, sözleşmeyi imzalamakla yapılaşma gerektiğinden Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan izin alınmasının gerektiğini, böyle bir izin alınmadığı takdirde mecurda geçici de olsa yapılanmanın mümkün olmayacağını basiretli bir tacir gibi davranıp bilmesi gerekir. Davacının mecurda yapılaşma ihtiyacı için Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan izin almadan kendisine yapılaşma izni verilmediğini gerekçe göstererek sözleşmenin feshini istemesi sözleşmeye aykırılık teşkil eder.

Nitekim bu davanın açılmasından önce aynı yer aynı amaca uygun olarak kiralayan ... Sadıkoğlu'nun yapılaşmaya izin verilmediği gerekçesiyle ihalenin feshi teminatın iadesi talebiyle ... 2. İdare Mahkemesinde açtığı 2004/2858 Esas sayılı dava 28.9.2006 tarihinde reddedilmiştir. Yapılan bu açıklamalar doğrultusunda hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile davanın reddi gerektiğinden ... çoğunluğun kararına katılmıyorum.