Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/14387 K.2009/4409

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile ...'de kurulu bulunan fabrikanın iskelesinin bulunduğu 9191 metrekarelik alan üzerinde 02.04.1990 tarihli 49 yıllık kat irtifakı sözleşmesi yaptıklarını, 02.04.2004 tarihinde başlayan dönem için davalı tarafından bir yıllık irtifak bedelinin 21.321 YTL, 02.04.2005 tarihinde başlayan bir yıllık dönem için 23.560,55YTL belirlendiğini, 02.04.2004 ve 02.04.2005 yıllıklar için fazla bedel ödemek zorunda kaldıklarını ileri sürerek fazla ödemeler miktarı olan 6.000YTL.nin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan istirdadına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, 02.04.l990 tarihli irtifak sözleşmesinde üçer yıllık dilim ile yıllık ücretin belirlenmesi hakkının Hazineye ait olduğunu, bu hakkın objektif iyiniyet ve hak ve nesafet kurallarına uyulmak suretiyle kullanıldığını, fazla ödemenin olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 2.102 YTL nin ödeme tarihi olan 30.03.2004 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının, 02.04.1990 tarihli sözleşme ile davalıya ait yeri 49 yıllığına irtifak bedeli karşılığı kullanım hakkını aldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 6.maddesi gereğince irtifak bedellerinin üçer yıllık dilimler halinde belirlendiği, üç yıllık dilimin ilk yılının irtifak bedelinin yeniden belirlenip 2.ve 3.yılların bedelinin ... Bakanlığınca her yıl yayımlanan Devlet ihaleleri Genelgesi uyarınca belirlenen artış oranının bir önceki yıl bedeline eklenmesi suretiyle belirleneceği anlaşılmaktadır. Bu düzenlemeye göre 2004 yılı 3 er yıllık dilimin son yılı, 2005 yılı ise 3 yıllık dilimin ilk yılıdır. 2004 yılı irtifak bedelinin bir 2008/14387-2009/4409

önceki yıl irtifak bedelinin, devlet ihaleleri genelgesinde belirtilen artış oranında arttırılarak belirlenmesi gerekir. 2003 yılı irtifak bedelinde kesinleşen mahkeme kararında belirtildiği gibi 12.000 YTL dir.

2005 yılı irtifak bedelinin ise 3 er yıllık dilimin ilk yılı olduğundan, idarece belirlenen 23.560.55 YTL irtifak bedelinin hak ve nesafete uygun ve objektif iyiniyet kurallarına uyularak belirlenip belirlenmediği, şayet fahiş ise olması gereken bedel belirlenip, bu belirlenen bedellere göre fazla ödeme olup olmadığı araştırılmalıdır. Mahkemece açıklanan doğrultuda bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

Öyle ise yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yeniden bilirkişi aracılığı ile araştırma yapılıp, 2004 ve 2005 yılı bedeli belirlenip fazla ödeme varsa, davalı lehine oluşan müktesep hakta dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.