Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E.2008/15636 K.2009/7520

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ...’den ihale ile 17.4.1969, 28.4.1969 ve 27.9.1974 tarihlerinde dört adet taşınmaz satın aldığını, taşınmazların zilyetliklerinin devredilmesine rağmen tapu devirlerinin ise yapılmadığını, daha önce açmış olduğu tapu iptal ve tescil davasının da reddedilerek kesinleştiğini ileri sürerek, tapu devri yapılamayan dört adet taşınmazın, tapu iptal ve tescil davasının kesinleştiği 11.10.2001 tarihindeki rayiç değerleri olan 300.000.000.000 TL’nin, aynı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, daha önce açılan tapu iptal ve tescil davasının reddedildiğini, davacının bir kısım ihale bedellerini ödeyip, diğer bir kısmını ise ödemediğini, talebin kabulü halinde, ancak ödenen bedellerin faizleriyle birlikte talep edebileceğini, aksinin kabulü halinde ise elde edilen semerelerin tazminat miktarından indirilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, tapu iptal ve tescil davasının kesinleştiği 11.10.2001 tarihi itibariyle taşınmazların rayiç değeri olarak belirlenen 298.775 YTL’nin 11.10.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

2008/15636-2009/7520

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacının, 1969 ve 1974 yıllarında davalı Belediyeden ihale ile dört adet taşınmaz satın aldığı, tapu kayıtlarının devredilmediği, daha önce açılan tapu iptal ve tescil davasının da reddedilerek 11.10.2001 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakta olup, davacı, ifanın imkansız hale geldiği 11.10.2001 tarihi itibariyle taşınmazların rayiç değerlerinin ödetilmesi istemiyle eldeki davayı açmıştır.

Davacı, ihale bedellerinin tamamını ödediğini iddia ederken davalı ise gerek bu davaya vermiş olduğu cevap dilekçesinde, gerekse tapu iptal ve tescil davasındaki savunmalarında, ihale bedellerinin tamamının ödenmediğini, kendi edimini yerine getirmeyen davacının herhangi bir talepte de bulunamayacağını belirtmiştir. Bu durumda mahkemece, öncelikle ihale bedellerinin tümüyle ödenip ödenmediği, kısmi ödeme söz konusu ise ödeme miktarlarının tespiti zorunludur.

Davacı ancak ödediği miktara orantılı olarak talepte bulunabileceğinden, mahkemece bu konudaki tüm deliller toplanıp, sonuçlanan dava dosyası içindeki taraf beyanları ve yazışmalar, ödeme belgeleri ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek, yapılan ödeme miktarı tespit edildikten ve kısmi ödeme söz konusu ise, tespit edilecek ödeme miktarının satış bedeline oranı belirlendikten sonra,

belirlenecek bu oranın, tapu iptal tescil davasının kesinleştiği tarih itibariyle taşınmazların rayiç değerlerine uygulanması sonucu bulunacak bedele hükmedilmesi gerekirken, davalının bu yöne ilişkin savunması konusunda inceleme ve araştırma yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.